Katalogi Administracji Publicznej dostępne w 2022 roku? [KAP]

Cyfryzacja administracji publicznej w Polsce nie zaczęła się w momencie wybuchu pandemii koronawirusa. Wraz z wkraczaniem gospodarki w erę Przemysłu 4.0 i rewolucją cyfrową społeczeństw, rosną również w administracji publicznej procesy cyfryzacyjne. Co prawda - od czasu pandemii wirusa SARS-CoV-2 od 2020 roku wachlarz dostępnych w ramach e-administracji usług dynamicznie powiększa się. Także w związku z przeniesieniem wielu pracowników, również w administracji publicznej, na pracę zdalną, wprowadzono w urzędach m.in. elektroniczny obieg dokumentów czy dostęp do wspólnych zasobów w chmurze.

Digitalizacja procesów administracyjnych

Jak wspominał w czasie konferencji naukowej „System informacyjny państwa w dobie transformacji cyfrowej” (z 2021r., zorganizowana przez Sieć Badawczą Łukasiewicz) prof. Wojciech Cellary, że choć pandemia nie wpłynęła na poprawę dostępu do szerokopasmowego Internetu, to jednak zwiększyła się skala korzystania z usług udostępnianych przez administrację, poprawiły się kompetencje cyfrowe obywateli, a także nastąpił wzrost zaufania do załatwiania spraw urzędowych przez Internet. Fałszem jednak byłoby wskazanie na pandemię jako jedyną przyczynę digitalizacji wielu procesów administracyjnych. Sytuacja ta wymusiła jedynie przyspieszenie procesów cyfryzacji.

Wszak Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne obowiązuje od 2005 r. A nowelizacje wprowadzające m.in. obowiązek rejestrowania cyfrowego obrad  sesji rady gminy, powiatu czy sejmiku wojewódzkiego - od 2018 r. Podobnie Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, która weszła w życie w 2018 r. Ta określiła zakres obowiązków podmiotów publicznych w cyberprzestrzeni. 

Czym są Katalogi Administracji Publicznej?

Sama pandemia spowodowała jednakże przyspieszenie procesów cyfryzacyjnych. Idea jednego z największych w tym zakresie w Polsce  projektów - Katalogów Administracji Publicznej- pojawiła się bowiem jesienią 2020 r. KAP ma być elementem elektronicznej platformy świadczenia usług publicznych w rozumieniu ustawy o informatyzacji, a jego główną grupą docelową odbiorców i użytkowników systemu będą podmioty centralne wykonujące zadania publiczne. Jak podaje Kancelaria Prezesa Rady ministrów, KAP pozwoli przyspieszyć realizację oraz podnieść jakość usług świadczonych przez jednostki administracji publicznej w Polsce. Pracownicy urzędów zostaną wyposażeni w narzędzie umożliwiające im pozyskiwanie w bezpośredni, szybki i przyjazny użytkownikowi sposób informacji na temat usług, podmiotów publicznych oraz zasobów informacyjnych państwa. Aktualizacja danych stanie się łatwiejsza, a zarządzanie nimi skuteczniejsze. System KAP przyczyni się do uspójnienia wzorów dokumentów wykorzystywanych w administracji publicznej. Dzięki KAP obywatele i przedsiębiorcy będą mieli możliwość załatwienia spraw urzędowych sprawniej i według czytelnych procedur. KAP ma być więc digitalizacyjną odpowiedzią na problemy obywateli, przedsiębiorców i samej administracji publicznej.

Z czego ma się składać KAP?

KAP to system teleinformatyczny zawierający sześć katalogów publicznych. Katalogi będą udostępniać kompletne informacje o załatwianiu spraw i realizacji zadań przez podmioty publiczne. KAP będzie elementem elektronicznej platformy usług administracji publicznej (ePUAP) w rozumieniu Ustawy o informatyzacji i będzie wspierał interoperacyjność podmiotów publicznych. Usługi udostępniane na ePUAP mają zostać zmodernizowane w celu dostosowania do korzystania z KAP. System KAP będzie udostępniał dane przez API dla portali usługowych i innych systemów dziedzinowych administracji, w szczególności dla portalu RP (GOV.PL).

Na Katalogi Administracji Publicznej będą składać się powiązane ze sobą komponenty:

• Katalog Podmiotów Publicznych – będą w nim gromadzone i udostępniane przez API wysokiej jakości dane na temat podmiotów publicznych oraz podmiotów niepublicznych świadczących usługi publiczne w Polsce.
• Katalog Spraw – będzie zawierał kompletną listę spraw obywateli i przedsiębiorców, załatwianych przez polską administrację publiczną.
• Katalog Usług Publicznych – będzie zawierał informacje o usługach elektronicznych udostępnianych przez administrację publiczną.
• Katalog Wzorów Dokumentów – będzie rozwinięciem wykorzystywanego obecnie Centralnego Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych (CRWDE). Stanie się referencyjnym źródłem wiarygodnych, aktualnych wzorów dokumentów elektronicznych, do którego będą trafiały wszystkie dokumenty elektroniczne wykorzystywane w usługach publicznych oraz wiarygodnych wzorów dokumentów nieelektronicznych (formularzy do wydruku).
• Katalog Procesów Administracyjnych – będzie zawierał zbiór definicji procesów wykorzystywanych do zarządzania przebiegiem realizacji e-usług.
• Katalog Rejestrów Publicznych – zostaną w nim zgromadzone i udostępnione przez API aktualne informacje o rejestrach publicznych i innych zasobach informacyjnych państwa.

Trzy z komponentów: KPP, KUP i KWD będą stanowiły modernizację i rozszerzenie istniejących modułów ePUAP. Pozostałe komponenty: KS, KPA i KRP będą nowe. W ramach projektu powstanie także silnik procesów biznesowych, który będzie umożliwiał uruchamianie procesów zdefiniowanych w KPA.

Od kiedy KAP?

Projekt KAP, w ramach Programu Operacyjny Polska Cyfrowa na lata 2014-2020, II oś priorytetowa „E-administracja i otwarty rząd”, działanie 2.2 „Cyfryzacja procesów back-office w administracji publicznej”, wdrażany jest od pilotażowo od kwietnia 2021 r. Na koniec (według różnych danych) października lub listopada 2022 r. przewidziane jest udostępnienie do eksploatacji Katalogu Rejestrów Publicznych i Katalogu Procesów Administracyjnych oraz udostępnienie samego KAP na portalu Dane.gov.pl.