REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasady udzielania pożyczek z budżetu JST

Longin Mażewski
Pieniądze/ Fot. Fotolia
Pieniądze/ Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Samorządy mogą udzielać z budżetów pożyczek np. innym jednostkom samorządu terytorialnego albo podmiotom realizującym zadania publiczne. Istotnym ograniczeniem w tym zakresie są jednak cele, na jakie mogą być przeznaczone pożyczone środki.

Regulacje prawne pozwalają jednostkom samorządu terytorialnego (JST) udzielać pożyczek. Organem nadzoru w tym zakresie są regionalne izby obrachunkowe (RIO), do kompetencji których m.in. należy badanie uchwał i zarządzeń organów samorządowych w sprawach zaciągania zobowiązań wpływających na wysokość długu publicznego JST oraz udzielania pożyczek (art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych).

REKLAMA

Umowa pożyczki

Umowa pożyczki nie jest umową publicznoprawną, lecz cywilnoprawną, którą uregulowano w art. 720–724 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Poprzez umowę pożyczki pożyczkodawca zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę (pożyczkobiorcę) określoną sumę pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do zawarcia skutecznej umowy pożyczki udzielanej przez JST powinny być spełnione następujące warunki:

1) organ stanowiący JST musi podjąć uchwałę ustalającą maksymalną wysokość pożyczek i kredytów krótkoterminowych zaciąganych przez wójta (art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. i ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; dalej: u.s.g.), przez zarząd powiatu (art. 12 pkt 8 lit. d ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym) czy też przez zarząd województwa (art. 18 pkt 19 lit. d ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa),

2) musi istnieć powiązanie przeznaczenia udzielanych pożyczek z ustawowymi zadaniami JST (m.in. wyrok WSA w Krakowie z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 544/09),

Dalszy ciąg materiału pod wideo

3) organ stanowiący JST musi podjąć uchwałę określającą niezbędne dane osób upoważnionych do dokonywania czynności prawnych związanych z udzielaniem pożyczek.

Zobacz również: Audyt efektywnościowy w administracji publicznej

Zbiorowe potrzeby wspólnoty

REKLAMA

Problematyką udzielania pożyczek przez JST dość często zajmują się organy nadzoru i sądy. Duże znaczenie w tym kontekście ma zwłaszcza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 grudnia 2009 r. (sygn. akt I SA/Kr 544/09) w sprawie niedopuszczalności udzielania z budżetu gminy pożyczek na remont budynków osób prywatnych. W tezach tego wyroku zawarto istotne ustalenia dotyczące tej problematyki. Według sędziów, zasadniczym celem działania gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty tworzonej przez mieszkańców gminy, a w myśl art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zatem jedynym kryterium oceny wykonywania zadań publicznych przez JST jest legalność, tym samym samorząd terytorialny nie ma prawa wykonywania innych zadań niż zadania publiczne. Zdaniem WSA, zaspokajanie potrzeb niektórych mieszkańców gminy, poprzez udzielanie nieoprocentowanych pożyczek, nie może być uznane za realizację zadań własnych gminy mieszczących się w zakresie spraw publicznych o znaczeniu lokalnym. Udzielanie pożyczek na remonty elewacji prywatnych budynków nie pozostaje bowiem w związku z wykonywaniem przez gminę zadań z zakresu ładu przestrzennego.

Kwestią udzielania pożyczek wspólnotom mieszkaniowym zajęło się także Kolegium RIO w Olsztynie w uchwale z 30 sierpnia 2012 r. (zn. 0102-178/12), rozstrzygając, że żaden przepis prawa nie upoważnia rady gminy do podjęcia uchwały w sprawie zasad udzielania pożyczek wspólnotom mieszkaniowym oraz ich członkom w gminie, także w przypadku konieczności remontu budynków, spowodowanych zdarzeniami losowymi.

Podstawa prawna

REKLAMA

Z kolei uchwała Kolegium RIO w Olsztynie z 24 września 2009 r. (zn. 0102-169/09) stwierdziła nieważność uchwały rady gminy w sprawie udzielenia pożyczki imiennie oznaczonemu podmiotowi z uwagi na brak umocowania prawnego do takiego zapisu w u.s.g. Organ stanowiący ustala bowiem tylko górną granicę kwoty pożyczek udzielanych w roku budżetowym.

Ważnym rozstrzygnięciem nadzorczym jest również uchwała Kolegium RIO we Wrocławiu z 30 listopada 2011 r. (zn. 95/2011) w sprawie nieważności uchwały rady gminy w sprawie udzielania pożyczek z budżetu gminy dla organizacji pozarządowych. Kolegium RIO uznało, że została ona podjęta bez podstawy prawnej. Zgodnie bowiem z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach prawa. Przepis ten oznacza, że podstawą aktu normatywnego o zewnętrznym oddziaływaniu musi być wyraźne upoważnienie ustawowe zawarte w ustawie szczególnej.

Badana uchwała rady gminy była niezgodna z powołanym w jej podstawie prawnej art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. i u.s.g., stanowiącym o wyłącznej kompetencji rady gminy do ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i poręczeń udzielanych przez wójta w roku budżetowym. Gdyby ustawodawca zdecydował się na określenie zasad udzielania z budżetu pożyczek dla podmiotów i osób trzecich, to zawarłby stosowną delegację w u.s.g. Takie regulacje dotyczące organu wykonawczego zawiera art. 18 ust. 2 pkt 7, pkt 9 lit. a, b i g. Podobnie orzeczono w wyroku NSA z 16 stycznia 2001 r. (sygn. akt III SA 2622/00).

LONGIN MAŻEWSKI

Autor jest audytorem wewnętrznym, ekspertem w zakresie finansów publicznych

PODSTAWY PRAWNE

● art. 7, art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. nr 114, poz. 946)

● art. 18 pkt 19 lit. d ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 596; ost. zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 1072)

● art. 12 pkt 8 lit. d ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 595; ost. zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 1072)

● art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 1113; ost. zm. Dz.U. z 2013 r. poz. 1646)

● art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a, b, g, i ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 594; ost. zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 1072)

● art. 720, art. 721, art. 722, art. 723, art. 724 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 121; ost. zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 397)

Polecamy serwis: Finanse

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Ustawa o dostępności w produktach i usługach od 28 czerwca 2025 roku

    Ustawa o zapewnieniu dostępności w produktach i usługach dla osób z niepełnosprawnościami i ze szczególnymi potrzebami ma wejść w życie dnia 28 czerwca 2025 roku. O jakie produkty i usługi chodzi ustawodawcy wdrażającemu unijną dyrektywę zwaną "Europejskim Aktem o Dostępności” (EAA)?

    Ekoschematy 2024 - rozporządzenie wprowadza zmiany od 15 marca

    Ekoschematy 2024 - oświadczenie zastąpi zdjęcia geotagowane. Jest projekt rozporządzenia dotyczącego zmian w dopłatach dla rolników w ramach ekoschematów. Zmiany wejdą w życie 15 marca 2024 roku.

    Co to jest transport sanitarny? Dla kogo jest bezpłatny?

    Pacjent, który nie może się samodzielnie poruszać, a chce udać się do przychodni lub szpitala, może skorzystać z transportu sanitarnego. Jak to się odbywa?

    Podwyżki o 30%-33% z kłopotem dla nauczycieli. Samorządy chcą pieniędzy na dodatki. MEN wyda interpretację?

    Samorządowcy pytają ministerstwo edukacji o zasady wypłaty wyrównań dla nauczycieli. Czy min. edukacji Barbara Nowacka wyjaśni zasady postępowania?

    REKLAMA

    Wywiad Ukrainy: Rosja nasila operację dezinformacyjną Majdan-3; punkt kulminacyjny w marcu-maju 2024 roku

    Rosja nasila operację informacyjną Majdan-3 w celu wywołania konfliktów wewnętrznych w Ukrainie oraz krajach ją popierających, by następnie uderzyć i pokonać wojska ukraińskie na wschodzie – ostrzegł prezydencki komitet ds. wywiadu w Kijowie.

    Znasz portal Diety NFZ? Korzysta z niego już prawie 870 tys. osób

    Portal diety.nfz.gov.pl to baza bezpłatnych przepisów na zdrowe i proste w przygotowaniu dania do samodzielnego przygotowania. Narodowy Fundusz Zdrowia podał, że z planów żywieniowych korzysta już blisko 870 tys. osób. 

    Min. rolnictwa Cz. Siekierski: Różne, nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu muszą zostać wycofane

    Minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski w dniu 27 lutego 2024 r. w czasie posiedzenia unijnej Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH), powiedział: – Różne, nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu muszą zostać wycofane. Komisja Europejska musi zrozumieć protestujących rolników. Rolnicy mówią: nic o nas, bez nas. List przewodniczącego Norberta Linsa pokazuje, że Parlament Europejski też oczekuje szybkich działań.

    Doradca Prezydenta RP: kontrolę nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE

    Profesor Andrzej Waśko, doradca prezydenta RP, przewodniczący Rady ds. Rodziny, Edukacji i Wychowania, odnosząc się do "Europejskiego obszaru edukacji" podkreślił, że polityka oświatowa, która dotąd była powierzona kompetencji rządów krajowych, stanie się częścią polityki unijnej. Zwrócił uwagę, że kontrole nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE.

    REKLAMA

    Min. Siekierski: KE narzuciła nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu; musimy zrozumieć protesty rolników. 27 lutego posiedzenie unijnej rady ministrów w Brukseli. 29 lutego rozmowy z rolnikami w Ministerstwie

    Komisja Europejska narzuciła zbyt duże, nieracjonalne, kosztowne wymogi Zielonego Ładu, które miały służyć środowisku, przeciwdziałać zmianom klimatu, a w rzeczywistości doprowadziły do bankructwa wielu gospodarstw - oświadczył w 26 lutego 2024 r. na konferencji prasowej w Brukseli minister rolnictwa RP Czesław Siekierski. Wcześniej tego samego dnia, jeszcze będąc w Polsce w czasie konferencji prasowej kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, minister Siekierski powiedział: Musimy zrozumieć protesty rolników i o to będę zabiegał na jutrzejszym posiedzeniu unijnej rady ministrów w Brukseli.

    KPO 2024. Polska nie dostanie wszystkich pieniędzy? Ekspert: 43 inwestycje i ich refinansowanie zagrożone. Konieczna rewizja polskiego KPO

    Zdaniem Łukasza Kościjańczuka, eksperta firmy doradczej CRIDO, ok. 43 inwestycji w ramach Krajowego Planu Odbudowy (z 56 zaplanowanych) może nie zostać zrealizowanych do 31 sierpnia 2026 r, co oznacza, że Polska nie otrzyma refinansowania z UE. Dlatego niezbędna jest rewizja KPO, która - jak oszacował ekspert - może objąć nawet połowę planowanych przedsięwzięć.

    REKLAMA