Kategorie

Niedobór lub nadwyżka dochodów z opłat śmieciowych

Wioletta Kępka
Obliczanie opłat śmieciowych/ Fot. Fotolia
Obliczanie opłat śmieciowych/ Fot. Fotolia
Fotolia
Za źle skalkulowane opłaty za odbiór i zagospodarowanie odpadów odpowiedzialność ponosi gmina. Dotyczy to sytuacji, gdy wpływy z opłat zarówno nie pokrywają, jak i przekraczają koszty systemu gospodarowania odpadami.

Nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi funkcjonuje już ponad rok. W wielu gminach okazało się jednak, że przyjęte stawki opłat za odbiór i zagospodarowanie odpadów nie pokrywają kosztów systemu. Są także przypadki, gdy wpływy z tych opłat przewyższają koszty. Oboma problemami zajęła się Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych (KR RIO), która w sierpniu br. opublikowała stanowisko w sprawie wykorzystywania nadwyżki przychodów nad kosztami funkcjonowania systemu odbioru odpadów komunalnych (www.rio.gov.pl).

Kalkulacja opłat śmieciowych

Wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości zamieszkanych ustala rada gminy, mając do dyspozycji cztery sposoby (art. 6j ust. 1 i 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach; dalej: u.c.p.g.). Może to być iloczyn przyjętej stawki i liczby mieszkańców danej nieruchomości albo ilości zużytej wody, albo powierzchni lokalu mieszkalnego. Ewentualnie można też ustalić ujednoliconą stawkę dla gospodarstwa domowego. Jednak przed podjęciem decyzji o wybranej metodzie naliczania i wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami radni powinni wziąć pod uwagę:

1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę,

2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych,

3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi,

4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo

– art. 6k ust. 2 u.c.p.g.

Artykuł 6r ust. 1 u.c.p.g. przewiduje, że opłaty pobierane od mieszkańców za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych stanowią dochód gminy. Jednocześnie jednak art. 6r ust. 2 u.c.p.g. wskazuje, że z opłat tych finansuje się system gospodarowania odpadami komunalnymi, które obejmują koszty:

1) odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych,

2) tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych,

3) obsługi administracyjnej tego systemu.

Z opłat tych można także finansować koszty wyposażenia nieruchomości w pojemniki lub worki do zbierania odpadów komunalnych oraz koszty utrzymywania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym (art. 6r ust. 2a u.c.p.g.). Co w takim razie w sytuacji, gdy wpływy z opłat nie pokrywają albo przekraczają koszty funkcjonowania systemu?

Polecamy serwis: Finanse

Odpowiedzialność gminy

Reklama

Jak przypomina KR RIO, wpływy z opłat za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych ocenia się na podstawie ewidencji księgowej. Podobnie jak w wypadku innych opłat i podatków lokalnych, nawet wtedy, kiedy opłaty są dobrze skalkulowane, w ciągu roku może się pojawić przejściowa nierównowaga dochodów i wydatków związanych z systemem gospodarki odpadami. Jeżeli jednak opłata jest skalkulowana źle, to wystąpi na koniec roku trwała nierównowaga, przy czym może to być zarówno niedobór, jak i nadwyżka.

Jeżeli stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest ustalona na zbyt niskim poziomie, a wpływy z jej tytułu nie pokrywają kosztów funkcjonowania systemu, to – jak przypomina KR RIO – „gmina winna dofinansować z dochodów własnych system dla pełnej realizacji zadania oraz zintensyfikować działania windykacyjne”.

Jeżeli natomiast w systemie występuje nadwyżka, to według KR RIO, „zgodnie z zasadą roczności budżetu środki te pozostają do dyspozycji organu stanowiącego, który decyduje, oceniając gospodarność i celowość działania, o przeznaczeniu ich w roku następnym”. Przy czym nadwyżka powinna być „rozliczona w okresie obowiązywania opłaty w wysokości ustalonej przez organ stanowiący w podjętej uchwale lub innym okresie przyjętym przez Radę, np. w okresie obowiązywania umowy z wykonawcą usługi odbierania odpadów komunalnych”.

W obu przypadkach, w sytuacji wystąpienie nierównowagi systemu finansowania gospodarki odpadami, władze gminy muszą przeprowadzić ponowną kalkulację poszczególnych kosztów i zaproponować radnym uchwalenie takich stawek, które zapewniają bilansowanie się systemu.

Monitoring systemu opłat

W swoim stanowisku KR RIO zajęła się także kwestią monitorowania wpływów z opłat za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Jej zdaniem, jest to kwestia umowna, a prowadzenie ksiąg rachunkowych w systemie elektronicznym zapewnia dostęp do bieżących danych, jednak „dla monitorowania sytuacji przez organ stanowiący wystarczy informacja raz na kwartał”.

WAŻNE

Informację o wpływach z tytułu opłaty śmieciowej i kosztach systemu gospodarowania odpadami radni powinni otrzymywać raz na kwartał.

Zdaniem KR RIO, „dopasowanie wysokości stawki opłaty do kosztów funkcjonowania systemu należałoby przeprowadzać nie częściej niż raz w roku, np. w tym samym czasie co uchwalenie stawek podatków i opłat lokalnych”. Natomiast w ramach monitorowania wpływów i kosztów systemu odpadowego należy, według KR RIO, ustalić proporcjonalnie do czasu narastająco:

● po stronie dochodów: wykonane wpływy z opłat, zaległości i przyczyny ich powstawania, podjęte działania w celu ich wyegzekwowania, zaawansowanie postępowania egzekucyjnego,

● po stronie wydatków: koszty systemu, wykonane wydatki, zaległości (zobowiązania), w tym wymagalne, i przyczyny ich powstania,

● wynik z porównania dochodów i wydatków.

Ponadto warto też określić, co można poprawić w działaniu systemu, aby zwiększyć ściągalność opłaty. Na podstawie zebranych danych należy wyciągnąć wnioski, w tym również, w razie potrzeby, przygotować i przedstawić radzie gminy propozycje zmian wysokości opłaty za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych.

Termin rozliczenia dotacji na podstawie porozumienia międzygminnego

Reklama

Przepisy nie określają terminu wypłacenia wszystkich środków z tytułu przekazania przez jednostkę samorządu terytorialnego (JST) dotacji na realizację zadania publicznego na podstawie porozumienia międzygminnego. Oznacza to, zdaniem Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku (RIO), że termin ten może zostać ustalony w porozumieniu międzygminnym. Zdaniem RIO, nie można tu bowiem zastosować art. 251 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.), ponieważ dotyczy on jedynie obowiązku zwrotu dotacji do 31 stycznia następnego roku w sytuacji niewykorzystania jej do końca roku budżetowego. W przypadku porozumienia międzygminnego chodzi m.in. o niewydatkowanie środków z dotacji na cele w nim określone. Nie odnosi się natomiast do niedoboru dotacji na realizację zadania publicznego na podstawie porozumienia międzygminnego. Według RIO, nie można też zastosować art. 252 ust. 1 u.f.p., bo odnosi się on do dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranie jej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

O opinie w tej sprawie zwróciły się do RIO władze Gdańska. Samorządowcy pytali, czy można pokryć niedobór dotacji w terminie określonym w porozumieniu międzygminnym na 31 marca następnego roku. Według RIO, porozumienie międzygminne może więc przewidywać, że dotacja zostanie „wyrównana” do 31 marca następnego roku. Izba przypomina jednak, że przyjęty termin może być objęty kontrolą pod względem kryterium gospodarności i rzetelności.

Jednocześnie RIO w Gdańsku przypomina, że zasady wyrównywania dotacji na podstawie porozumienia międzygminnego nie dotyczą udzielania przez JST innych dotacji, zwłaszcza na rzecz placówek oświatowych. Te należy wyrównywać niezwłocznie.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 6j ust. 1 i 2, art. 6k ust. 2, art. 6r ust. 1, 2 i 2a ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1399; ost. zm. Dz.U. z 2013 r. poz. 1593)

Zobacz również: Samorządowy zakład budżetowy jako inkasent opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Kasy fiskalne 2021
Kasy fiskalne 2021
Tylko teraz
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    29 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy? Jest to niezwykle istotna kwestia pod kątem roku szkolnego i bezproblemowego powrotu dzieci do szkół.

    Compliance - od czego zacząć wdrożenie systemu?

    Compliance - od czego należy zacząć wdrożenie systemu w organizacji? Coraz więcej podmiotów z sektora prywatnego oraz z sektora publicznego rozumie, że posiadanie systemów Compliance jest niezbędne, by podmiot mógł bezpiecznie funkcjonować lub się rozwijać.