Kategorie

Centralizacja rozliczeń VAT w samorządach - od kiedy?

Centralizacja rozliczeń VAT w samorządach od 1 stycznia 2017 r.
ShutterStock
Najpóźniej od 1 stycznia 2017 r. jednostki samorządu terytorialnego mają obowiązek podjęcia rozliczania VAT wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi. Oznacza to m.in. obowiązek składania przez samorząd do urzędu skarbowego skonsolidowanej deklaracji VAT-7. Jak ustalać wysokość podatku do odliczenia?

Odejście od stosowanego wcześniej w praktyce modelu zdecentralizowanego, w którym każda jednostka organizacyjna gminy składała oddzielnie deklaracje VAT-7, wymusza stosowanie właściwych zasad odliczania podatku naliczonego.

Od 1 stycznia 2016 r. odliczanie naliczonego podatku od towarów i usług (VAT) odbywa się według dwustopniowego mechanizmu:

● KROK 1 – zastosowanie tzw. prewspółczynnika (art. 86 ust. 2a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; dalej: ustawa o VAT),

● KROK 2 – zastosowanie proporcji (art. 90 ust. 2 ustawy o VAT).

Polecamy: Jak przygotować się do zmian 2019. Podatki, rachunkowość, prawo pracy i ZUS

Prewspółczynnik (KROK 1) i proporcja (KROK 2) znajdują zastosowanie w przypadku, gdy nie ma możliwości jednoznacznego przyporządkowania wydatków udokumentowanych fakturami do określonej kategorii działalności, tj. tej pozostającej poza zakresem VAT i objętej ustawą o VAT (prewspółczynnik) oraz opodatkowanej według stawek VAT i zwolnionej (proporcja).

Aby prawidłowo ustalić wysokość kwoty podatku naliczonego, którą można odliczyć, pomocne będzie zastosowanie następującego schematu postępowania:

Przykład szkoły

Prześledźmy ten schemat na przykładzie szkoły. Działania szkół jako gminnych jednostek budżetowych z perspektywy uregulowań ustawy o VAT mają różnorodną naturę. Mogą być to czynności leżące zupełnie poza zakresem zainteresowania tej ustawy (gmina nie działa w charakterze podatnika). Takim działaniem jest niewątpliwie np. zapewnienie bezpłatnego nauczania w zakresie ramowych planów nauczania. Mogą to być jednak również czynności objęte zapisami ustawy o VAT i to zarówno czynności zwolnione z opodatkowania, jak i czynności opodatkowane według właściwych stawek.

Załóżmy, że w gminie X centralizacja rozliczeń VAT zostanie wdrożona od 1 stycznia 2017 r. Szkoła X (jednostka budżetowa gminy X), oprócz bezpłatnego nauczania w zakresie ramowych planów nauczania (działanie z zakresu zadań własnych gminy), zamierza wynająć sale lekcyjne szkole nauki jazdy, prowadzącej kurs nauki jazdy. Przyjmijmy, że szkoła X w styczniu 2017 r. poniesie następujące wydatki (wszędzie stawka 23% VAT):

1) 500 zł netto (+115 zł VAT) na zakup dzienników szkolnych,

2) 1000 zł netto (+230 zł VAT) na wykupienie reklamy i ogłoszenia o wynajmie sal oraz

3) 1600 zł netto (+368 zł VAT) na zakup kredy do tablic.

infoRgrafika

Reklama

Prewspółczynnik – w przypadku zakupów mieszanych (tj. związanych zarówno z czynnościami znajdującymi się w zakresie zainteresowania ustawy o VAT, jak i leżącymi poza jej zakresem) w pierwszej kolejności należy określić (dla każdej jednostki organizacyjnej) proporcje, które będą odzwierciedlać stosunek zakupów związanych z czynnościami znajdującymi się w zakresie zainteresowania ustawy o VAT do zakupów związanych z czynnościami leżącymi poza jej zakresem, tj. ustalić wartość prewspółczynnika.

Proporcja – określenie proporcji dotyczy zakupów mieszanych (tj. znajdujących się w zakresie zainteresowania ustawy o VAT, związanych zarówno z czynnościami zwolnionymi, jak też opodatkowanymi VAT) – proporcja odzwierciedla zatem stosunek zakupów związanych z czynnościami opodatkowanymi VAT do zakupów związanych z czynnościami zwolnionymi i ustalany jest na poziomie JST, np. gminy.

Rozpatrzmy ten przykład według zaproponowanego schematu, omawiając każdy z tych wydatków oddzielnie.

Reklama

1. Zakup dzienników szkolnych. Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów (art. 6 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym). W szczególności zadania własne obejmują sprawy edukacji publicznej. Tak więc dzienniki szkolne, które będą wykorzystywane wyłącznie do bezpłatnego nauczania w zakresie ramowych planów nauczania, to wydatek w całości związany z działalnością pozostającą poza zakresem zainteresowania ustawy o VAT, a co za tym idzie, kwota 115 zł VAT naliczonego nie podlega odliczeniu.

2. Wykup reklamy i ogłoszenia o wynajmie sal to niewątpliwie wydatek związany z działalnością gospodarczą, należy tylko określić w jakim stopniu. W tym przypadku sprawa jest prosta, wydatek ten w całości związany jest z działalnością, która nie podlega zwolnieniu z VAT, a zatem kwota 230 zł VAT naliczonego podlega odliczeniu w całości.

3. Zakup kredy do tablic służy zarówno działalności pozostającej poza zakresem zainteresowania ustawy o VAT (zapewnienie bezpłatnego nauczania w zakresie ramowych planów nauczania), jak i objętej tą ustawą (z kredy korzysta również szkoła nauki jazdy prowadząca kursy nauki jazdy w wynajmowanych przez szkołę salach). Przechodzimy więc do następnego kroku i określamy, w jakim stopniu. Ponieważ nie ma możliwości jednoznacznie przypisać tych wydatków na kredę do poszczególnych kategorii działalności, w związku z tym stosujemy prewspółczynnik. Prewspółczynnik określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie danych z roku poprzedniego i zaokrągla w górę do najbliższej liczby całkowitej. Znajduje on zastosowanie do odliczeń dokonywanych w trakcie całego roku. Załóżmy, że prewspółczynnik dla szkoły X wynosi 50%. Wówczas 368 zł VAT naliczonego × 50% = 184 zł. Jest to kwota VAT naliczonego, którą można odliczyć.

Podsumowując, gmina z tytułu wydatków szkoły X za styczeń 2017 r. będzie mogła odliczyć 414 zł VAT naliczonego (230 zł + 184 zł). Przy czym, gdyby kreda była wykorzystywana również do działalności zwolnionej z VAT, wówczas względem kwoty 184 zł należałoby zastosować jeszcze proporcję. Załóżmy że proporcja ta wynosi 70%. Wówczas 184 zł × 70% = 129 zł. Kwota 129 zł byłaby tą kwotą, którą ostatecznie gmina X mogłaby odliczyć z faktury dokumentującej zakup kredy.

W celu wyjaśnienia wskazać należy, że zwolnieniu z VAT podlegają w szczególności świadczone przez szkołę:

● usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej oraz w przepisach o systemie oświaty (art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy o VAT),

● usługi w zakresie kształcenia i wychowania oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane (art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy o VAT),

● usługi obozów, kolonii lub usługi o podobnym charakterze organizowane przez szkołę, niemniej jednak wyłącznie dla jej wychowanków (§ 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień).

Zwolnienia te nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej lub ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Kolejne zmiany

Rozważając kwestie prewspółczynnika i proporcji należy także zwrócić uwagę na przyjęty 25 października 2016 r. przez rząd projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (http://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12290205) . Projekt ten przewiduje, że po art. 90 ust. 10 ustawy o VAT zostanie dodany ust. 10a, zgodnie z którym proporcja ustalana będzie odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych JST. Przepis ten miałby wejść w życie 1 stycznia 2018 r. Ma on umożliwić stosowanie po roku 2017 reguły, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy o VAT, ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych JST (stosowanie jej do końca 2017 r. przewiduje art. 7 tzw. specustawy).

Zobacz: Kalkulatory

Podstawy prawne:

art. 3 ustawy z 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1454)

● art. 15 ust. 6, art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a i pkt 26 lit. a, art. 86 ust. 2a, art. 90 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 710; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. 1579)

● art. 6 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 446; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1579)

● § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 736; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1140)

Autor: Anna Główka - radca prawny w Rödl & Partner w Warszawie

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    18 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?