Kategorie

Kodeks postępowania administracyjnego zmieni się po raz kolejny

Kodeks postępowania administracyjnego zmieni się po raz kolejny./ fot. Shutterstock
fot.Shutterstock
Kolejny raz zmienią się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zmiany dotyczą zasady pisemności. Ponadto do katalogu zasad ogólnych postępowania administracyjnego nowego przepisu – art. 14a KPA.

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej wprowadza kolejne w ostatnim czasie zmiany w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Konstytucja dla biznesu

W dniu 6 marca 2018 roku Sejm uchwalił ustawę Prawo przedsiębiorców oraz ustawę Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej [dalej: ustawa nowelizująca]. Stanowią one „centralny element realizowanej przez Rząd reformy prawno-instytucjonalnego otoczenia przedsiębiorców oraz prowadzonej przez nich działalności gospodarczej”. Wprowadzając nowe rozwiązania prawne związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce ustawodawca zdecydował się na równoczesną nowelizację 189 ustaw!!!. Jedną z nich jest Kodeks postępowania administracyjnego, w którym wprowadzone zostaną dwie zmiany związane z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego

Jak wynika z uzasadnienia rządowego projektu ustawy nowelizującej obie wprowadzane do KPA zmiany „doprowadzą do poprawy sytuacji oraz usprawnienia postępowań dotyczących nie tylko przedsiębiorców, ale polskich obywateli w ogóle.”. Jednocześnie w dokumencie tym wskazano, iż „początkowo projektowane zmiany miały znaleźć swoje miejsce w przepisach ustawy – Prawo przedsiębiorców, jednak w wyniku zgłoszonych uwag w ramach uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych nadano im przymiot zasad uniwersalnego wymiaru i postanowiono dołączyć je do ogólnych zasad postępowania administracyjnego.”.

Zmiana zasady pisemności

Reklama

Pierwsza ze zmian dotyczy zasady pisemności wyrażonej w art. 14 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej (§1). Sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji (§ 2).

Regulacja zawarta w § 2 stanowi wyjątek od reguły wynikającej z § 1 i może znaleźć zastosowanie wyłącznie „gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie”. W doktrynie wskazuje się przy tym, iż „Zasada ustności jest związana z zasadą ekonomii postępowania poprzez łatwość i szybkość komunikowania, natomiast zasada pisemności zapewnia większą precyzję utrwalenia treści czynności procesowych” (H. Knysiak-Molczyk, Komentarz do art. 14 [w:] H. Knysiak-Molczyk (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX).

Ustawa nowelizująca zmieni treść art. 14 § 2 KPA. Po nowelizacji przepis ten otrzyma następujące brzmienie:

Sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2017 r. poz. 1219 oraz z 2018 r. poz. …) lub za pomocą innych środków łączności, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.

Zobacz: Prawo administracyjne

Jak wynika z uzasadnienia rządowego projektu ustawy nowelizującej wprowadzana zmiana ma poszerzyć liczbę „odformalizowanych” sposobów załatwiania spraw. Dokonywana zmiana stanowi „wyraz postępujących dążeń do ograniczenia nadmiernego formalizmu postępowań, przyspieszenia procedowania spraw oraz odciążenia polskich obywateli, na co wpływ ma niewątpliwie rozwój nowych technologii, w tym technik komunikowania się na odległość.”.

Nowa zasada w KPA

Druga zmiana wprowadzana ustawą nowelizującą do Kodeksu postępowania administracyjnego polega na dodaniu do katalogu zasad ogólnych postępowania administracyjnego nowego przepisu – art. 14a KPA. Zgodnie z tym przepisem:

Organy administracji publicznej umożliwiają stronom ocenę działania urzędów kierowanych przez te organy, w tym pracowników tych urzędów

Zdaniem inicjatorów przedmiotowego rozwiązania „Zasada ta ma swoją aksjologiczną podstawę m.in. w preambule do Konstytucji RP, deklarującej, że celem ustrojodawcy jest pragnienie tego, by „działaniu instytucji publicznych zapewnić rzetelność i sprawność”. Rzetelność i sprawność działania instytucji publicznych ma dla obywateli praktyczne znaczenie w szczególności wtedy, gdy te instytucje są stworzone w celu realizacji i ochrony praw gwarantowanych przez Konstytucję RP, takich jak wolność działalności gospodarczej. Jeżeli urzędy obsługujące organy administracji publicznej nie działają rzetelnie i sprawnie, wówczas można mówić o stanie niezgodności z Konstytucją RP oraz o – co najmniej pośrednim – naruszaniu konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej.”. Jednocześnie w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy nowelizującej wskazuje się, iż  „jednym z celów każdego organu administracji publicznej powinno być z samej swojej natury dążenie do ciągłej poprawy jakości własnego funkcjonowania. Duży wkład w tym zakresie, w szczególności odnośnie do zwracania uwagi na występujące problemy, a także przedkładania propozycji nowych rozwiązań, powinni mieć właśnie obywatele uczestniczący w postępowaniach, w tym przedsiębiorcy. Tym samym, umożliwienie stronom postępowań administracyjnych dokonywania oceny działalności urzędów, w tym pracowników urzędów, stanowić będzie istotną wartość dodaną dla polskiej administracji publicznej, a także przyczyniać się będzie do poprawy relacji pomiędzy organami administracji a obywatelami.

Od kiedy zmiany

Reklama

Ustawa nowelizująca w swojej zasadniczej części – obejmującej także zmiany w KPA – ma wejść w życie w po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Na dzień pisania niniejszego artykułu (tj. na dzień 28 marca 2018 roku) ustawa nowelizująca nie została jeszcze opublikowana w Dzienniku Ustaw. Należy liczyć się z tym, iż nastąpi to w ciągu najbliższych dni.

Jednocześnie zgodnie z przepisami przejściowymi do postępowań w sprawach przedsiębiorców wszczętych na podstawie przepisów dotychczasowych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo przedsiębiorców stosuje się przepisy dotychczasowe. Brak jest przy tym przepisu przejściowego odnoszącego się do postępowań prowadzonych na podstawie KPA, które dotyczą podmiotów nie będących przedsiębiorcami. Należy zatem przyjąć, iż w tym zakresie zastosowanie znajdzie zasada działania prawa nowego, a tym samym znowelizowane przepisy znajdą zastosowanie także do toczących się obecnie postępowań.

Próba oceny wprowadzanych zmian

Wprowadzane zmiany w Kodeksie postępowania administracyjnego pod wieloma względami należy ocenić krytycznie.

Po pierwsze przypomnieć należy, iż nie minął jeszcze rok od wejścia w życie jednej z największych w ostatnim czasie nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja ta – przygotowana podobnie jak obecna ustawa nowelizująca w Ministerstwie Rozwoju – dotyczyła także w znacznej mierze zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Nie sposób zrozumieć dlaczego przy tej okazji nie dokonano zmian wprowadzanych obecnie. Stabilność i względna niezmienność tak ważnej dla funkcjonowania administracji publicznej ustawy jaką jest Kodeks postępowania administracyjnego winna być wartością chronią przez ustawodawcę, z czym niestety nie mamy do czynienia.

Po drugie wprowadzane zmiany po raz kolejny wykazują mankamenty polskiego prawa administracyjnego, w którym brakuje ustawy zawierającej część ogólną – przepisów określanych jako Przepisy ogólne prawa administracyjnego. W ustawie takiej winny znajdować się zasady ogólne funkcjonowania całej administracji publicznej bez względu na prawną formę działania w której załatwiana jest dana sprawa. To właśnie w takiej ustawie winny znaleźć się – o ile zostałoby to uznane za słuszne – dwie nowe zasady wprowadzane ustawą nowelizującą. Ich zakres bowiem zdecydowanie wykracza poza ramy przedmiotowe Kodeksu postępowania administracyjnego, którego zasadnicza cześć dotyczy postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. Jednocześnie taki zabieg legislacyjny pozwoliłby na objęcie nowymi zasadami także postępowań prowadzonych na podstawie Ordynacji podatkowej. Ustawa ta co prawna została zmieniona ustawą nowelizującą, jednakże zmiany te nie dotyczyły zasad ogólnych postępowania podatkowego. W konsekwencji zasada umożliwiająca oceną pracy organów administracji publicznej z niezrozumiałych przyczyn nie będzie obejmować spraw podatkowych.

Po trzecie w żaden sposób nie rozważono relacji pomiędzy nowym art. 14a KPA a dotychczasowymi przepisami Działu VIII tejże ustawy, które regulują postępowanie skargowo-wnioskowe. Tymczasem postępowanie uproszczone regulowane przepisami Działu VIII ma między innymi na celu możliwość oceny działania organów administracji publicznej, w tym w zakresie prowadzonych przez nie postępowań. W przypadku niezadowolenia ze sposobu prowadzenia postępowania każdy z podmiotów uczestniczących w postępowaniu administracyjnym może wnieść skargę, której przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie wnioskowe pozwala z kolei na formułowanie postulatów zmierzających do poprawy w przyszłości funkcjonowania administracji publicznej, w tym w zakresie prowadzonych postępowań. Przedmiotem wniosku mogą być bowiem w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności.

Po czwarte ustawodawca po raz kolejny nie stanął na wysokości zadania formułując przepisy przejściowe, które nie uwzględniają specyfiki postępowań prowadzonych na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego.

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    17 cze 2021
    Zakres dat:

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.