REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kodeks postępowania administracyjnego zmieni się po raz kolejny

Kodeks postępowania administracyjnego zmieni się po raz kolejny./ fot. Shutterstock
Kodeks postępowania administracyjnego zmieni się po raz kolejny./ fot. Shutterstock
fot.Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Kolejny raz zmienią się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zmiany dotyczą zasady pisemności. Ponadto do katalogu zasad ogólnych postępowania administracyjnego nowego przepisu – art. 14a KPA.

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej wprowadza kolejne w ostatnim czasie zmiany w Kodeksie postępowania administracyjnego.

REKLAMA

Konstytucja dla biznesu

W dniu 6 marca 2018 roku Sejm uchwalił ustawę Prawo przedsiębiorców oraz ustawę Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej [dalej: ustawa nowelizująca]. Stanowią one „centralny element realizowanej przez Rząd reformy prawno-instytucjonalnego otoczenia przedsiębiorców oraz prowadzonej przez nich działalności gospodarczej”. Wprowadzając nowe rozwiązania prawne związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce ustawodawca zdecydował się na równoczesną nowelizację 189 ustaw!!!. Jedną z nich jest Kodeks postępowania administracyjnego, w którym wprowadzone zostaną dwie zmiany związane z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego

Jak wynika z uzasadnienia rządowego projektu ustawy nowelizującej obie wprowadzane do KPA zmiany „doprowadzą do poprawy sytuacji oraz usprawnienia postępowań dotyczących nie tylko przedsiębiorców, ale polskich obywateli w ogóle.”. Jednocześnie w dokumencie tym wskazano, iż „początkowo projektowane zmiany miały znaleźć swoje miejsce w przepisach ustawy – Prawo przedsiębiorców, jednak w wyniku zgłoszonych uwag w ramach uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych nadano im przymiot zasad uniwersalnego wymiaru i postanowiono dołączyć je do ogólnych zasad postępowania administracyjnego.”.

Zmiana zasady pisemności

REKLAMA

Pierwsza ze zmian dotyczy zasady pisemności wyrażonej w art. 14 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej (§1). Sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji (§ 2).

Regulacja zawarta w § 2 stanowi wyjątek od reguły wynikającej z § 1 i może znaleźć zastosowanie wyłącznie „gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie”. W doktrynie wskazuje się przy tym, iż „Zasada ustności jest związana z zasadą ekonomii postępowania poprzez łatwość i szybkość komunikowania, natomiast zasada pisemności zapewnia większą precyzję utrwalenia treści czynności procesowych” (H. Knysiak-Molczyk, Komentarz do art. 14 [w:] H. Knysiak-Molczyk (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Ustawa nowelizująca zmieni treść art. 14 § 2 KPA. Po nowelizacji przepis ten otrzyma następujące brzmienie:

Sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2017 r. poz. 1219 oraz z 2018 r. poz. …) lub za pomocą innych środków łączności, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.

Zobacz: Prawo administracyjne

Jak wynika z uzasadnienia rządowego projektu ustawy nowelizującej wprowadzana zmiana ma poszerzyć liczbę „odformalizowanych” sposobów załatwiania spraw. Dokonywana zmiana stanowi „wyraz postępujących dążeń do ograniczenia nadmiernego formalizmu postępowań, przyspieszenia procedowania spraw oraz odciążenia polskich obywateli, na co wpływ ma niewątpliwie rozwój nowych technologii, w tym technik komunikowania się na odległość.”.

Nowa zasada w KPA

Druga zmiana wprowadzana ustawą nowelizującą do Kodeksu postępowania administracyjnego polega na dodaniu do katalogu zasad ogólnych postępowania administracyjnego nowego przepisu – art. 14a KPA. Zgodnie z tym przepisem:

Organy administracji publicznej umożliwiają stronom ocenę działania urzędów kierowanych przez te organy, w tym pracowników tych urzędów

Zdaniem inicjatorów przedmiotowego rozwiązania „Zasada ta ma swoją aksjologiczną podstawę m.in. w preambule do Konstytucji RP, deklarującej, że celem ustrojodawcy jest pragnienie tego, by „działaniu instytucji publicznych zapewnić rzetelność i sprawność”. Rzetelność i sprawność działania instytucji publicznych ma dla obywateli praktyczne znaczenie w szczególności wtedy, gdy te instytucje są stworzone w celu realizacji i ochrony praw gwarantowanych przez Konstytucję RP, takich jak wolność działalności gospodarczej. Jeżeli urzędy obsługujące organy administracji publicznej nie działają rzetelnie i sprawnie, wówczas można mówić o stanie niezgodności z Konstytucją RP oraz o – co najmniej pośrednim – naruszaniu konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej.”. Jednocześnie w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy nowelizującej wskazuje się, iż  „jednym z celów każdego organu administracji publicznej powinno być z samej swojej natury dążenie do ciągłej poprawy jakości własnego funkcjonowania. Duży wkład w tym zakresie, w szczególności odnośnie do zwracania uwagi na występujące problemy, a także przedkładania propozycji nowych rozwiązań, powinni mieć właśnie obywatele uczestniczący w postępowaniach, w tym przedsiębiorcy. Tym samym, umożliwienie stronom postępowań administracyjnych dokonywania oceny działalności urzędów, w tym pracowników urzędów, stanowić będzie istotną wartość dodaną dla polskiej administracji publicznej, a także przyczyniać się będzie do poprawy relacji pomiędzy organami administracji a obywatelami.

Od kiedy zmiany

REKLAMA

Ustawa nowelizująca w swojej zasadniczej części – obejmującej także zmiany w KPA – ma wejść w życie w po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Na dzień pisania niniejszego artykułu (tj. na dzień 28 marca 2018 roku) ustawa nowelizująca nie została jeszcze opublikowana w Dzienniku Ustaw. Należy liczyć się z tym, iż nastąpi to w ciągu najbliższych dni.

Jednocześnie zgodnie z przepisami przejściowymi do postępowań w sprawach przedsiębiorców wszczętych na podstawie przepisów dotychczasowych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo przedsiębiorców stosuje się przepisy dotychczasowe. Brak jest przy tym przepisu przejściowego odnoszącego się do postępowań prowadzonych na podstawie KPA, które dotyczą podmiotów nie będących przedsiębiorcami. Należy zatem przyjąć, iż w tym zakresie zastosowanie znajdzie zasada działania prawa nowego, a tym samym znowelizowane przepisy znajdą zastosowanie także do toczących się obecnie postępowań.

Próba oceny wprowadzanych zmian

Wprowadzane zmiany w Kodeksie postępowania administracyjnego pod wieloma względami należy ocenić krytycznie.

Po pierwsze przypomnieć należy, iż nie minął jeszcze rok od wejścia w życie jednej z największych w ostatnim czasie nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja ta – przygotowana podobnie jak obecna ustawa nowelizująca w Ministerstwie Rozwoju – dotyczyła także w znacznej mierze zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Nie sposób zrozumieć dlaczego przy tej okazji nie dokonano zmian wprowadzanych obecnie. Stabilność i względna niezmienność tak ważnej dla funkcjonowania administracji publicznej ustawy jaką jest Kodeks postępowania administracyjnego winna być wartością chronią przez ustawodawcę, z czym niestety nie mamy do czynienia.

Po drugie wprowadzane zmiany po raz kolejny wykazują mankamenty polskiego prawa administracyjnego, w którym brakuje ustawy zawierającej część ogólną – przepisów określanych jako Przepisy ogólne prawa administracyjnego. W ustawie takiej winny znajdować się zasady ogólne funkcjonowania całej administracji publicznej bez względu na prawną formę działania w której załatwiana jest dana sprawa. To właśnie w takiej ustawie winny znaleźć się – o ile zostałoby to uznane za słuszne – dwie nowe zasady wprowadzane ustawą nowelizującą. Ich zakres bowiem zdecydowanie wykracza poza ramy przedmiotowe Kodeksu postępowania administracyjnego, którego zasadnicza cześć dotyczy postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. Jednocześnie taki zabieg legislacyjny pozwoliłby na objęcie nowymi zasadami także postępowań prowadzonych na podstawie Ordynacji podatkowej. Ustawa ta co prawna została zmieniona ustawą nowelizującą, jednakże zmiany te nie dotyczyły zasad ogólnych postępowania podatkowego. W konsekwencji zasada umożliwiająca oceną pracy organów administracji publicznej z niezrozumiałych przyczyn nie będzie obejmować spraw podatkowych.

Po trzecie w żaden sposób nie rozważono relacji pomiędzy nowym art. 14a KPA a dotychczasowymi przepisami Działu VIII tejże ustawy, które regulują postępowanie skargowo-wnioskowe. Tymczasem postępowanie uproszczone regulowane przepisami Działu VIII ma między innymi na celu możliwość oceny działania organów administracji publicznej, w tym w zakresie prowadzonych przez nie postępowań. W przypadku niezadowolenia ze sposobu prowadzenia postępowania każdy z podmiotów uczestniczących w postępowaniu administracyjnym może wnieść skargę, której przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie wnioskowe pozwala z kolei na formułowanie postulatów zmierzających do poprawy w przyszłości funkcjonowania administracji publicznej, w tym w zakresie prowadzonych postępowań. Przedmiotem wniosku mogą być bowiem w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności.

Po czwarte ustawodawca po raz kolejny nie stanął na wysokości zadania formułując przepisy przejściowe, które nie uwzględniają specyfiki postępowań prowadzonych na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego.

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Znasz portal Diety NFZ? Korzysta z niego już prawie 870 tys. osób

    Portal diety.nfz.gov.pl to baza bezpłatnych przepisów na zdrowe i proste w przygotowaniu dania do samodzielnego przygotowania. Narodowy Fundusz Zdrowia podał, że z planów żywieniowych korzysta już blisko 870 tys. osób. 

    Min. rolnictwa Cz. Siekierski: Różne, nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu muszą zostać wycofane

    Minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski w dniu 27 lutego 2024 r. w czasie posiedzenia unijnej Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH), powiedział: – Różne, nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu muszą zostać wycofane. Komisja Europejska musi zrozumieć protestujących rolników. Rolnicy mówią: nic o nas, bez nas. List przewodniczącego Norberta Linsa pokazuje, że Parlament Europejski też oczekuje szybkich działań.

    Doradca Prezydenta RP: kontrolę nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE

    Profesor Andrzej Waśko, doradca prezydenta RP, przewodniczący Rady ds. Rodziny, Edukacji i Wychowania, odnosząc się do "Europejskiego obszaru edukacji" podkreślił, że polityka oświatowa, która dotąd była powierzona kompetencji rządów krajowych, stanie się częścią polityki unijnej. Zwrócił uwagę, że kontrole nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE.

    Min. Siekierski: KE narzuciła nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu; musimy zrozumieć protesty rolników. 27 lutego posiedzenie unijnej rady ministrów w Brukseli. 29 lutego rozmowy z rolnikami w Ministerstwie

    Komisja Europejska narzuciła zbyt duże, nieracjonalne, kosztowne wymogi Zielonego Ładu, które miały służyć środowisku, przeciwdziałać zmianom klimatu, a w rzeczywistości doprowadziły do bankructwa wielu gospodarstw - oświadczył w 26 lutego 2024 r. na konferencji prasowej w Brukseli minister rolnictwa RP Czesław Siekierski. Wcześniej tego samego dnia, jeszcze będąc w Polsce w czasie konferencji prasowej kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, minister Siekierski powiedział: Musimy zrozumieć protesty rolników i o to będę zabiegał na jutrzejszym posiedzeniu unijnej rady ministrów w Brukseli.

    REKLAMA

    KPO 2024. Polska nie dostanie wszystkich pieniędzy? Ekspert: 43 inwestycje i ich refinansowanie zagrożone. Konieczna rewizja polskiego KPO

    Zdaniem Łukasza Kościjańczuka, eksperta firmy doradczej CRIDO, ok. 43 inwestycji w ramach Krajowego Planu Odbudowy (z 56 zaplanowanych) może nie zostać zrealizowanych do 31 sierpnia 2026 r, co oznacza, że Polska nie otrzyma refinansowania z UE. Dlatego niezbędna jest rewizja KPO, która - jak oszacował ekspert - może objąć nawet połowę planowanych przedsięwzięć.

    D. Tusk odblokował unijne pieniądze na polskie KPO [137 mld euro, 600 mld zł]. W przyszłym tygodniu dwie ważne decyzje. von der Leyen: Razem będziemy bronić praworządności w całej Europie

    Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz premier Belgii Alexander De Croo w piątek 23 lutego 2023 r. rozmawiali w Warszawie z premierem Tuskiem. Przewodnicząca KE poinformowała po spotkaniu, że w przyszłym tygodniu zapadną dwie decyzje ws. funduszy europejskich dla Polski. Uwolnią one do 137 mld euro z funduszu spójności i Funduszu Odbudowy.

    PFRON: Od 1 marca wnioski o samochody dla osób niepełnosprawnych. Dopłata 80% od 150 000 zł albo 85% od 130 000 zł

    Maksymalna wartość samochodu objęta wsparciem wynosi 300 000 zł (osoba niepełnosprawna jest kierowcą) albo 230 000 zł (opiekun jest kierowcą). Muszą to być samochody dostosowane do potrzeb osób korzystających w poruszaniu się wózkiem inwalidzkim.

    Depresja nie wybiera. Ale na dobrostan psychiczny może wpłynąć dieta albo... pies

    23 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Walki z Depresją. To dobra okazja do tego, aby przypomnieć sobie, że ta choroba może dotknąć każdego. Gdzie szukać pomocy? Jak poprawić swój dobrostan psychiczny? 

    REKLAMA

    Uposażenia żołnierzy zawodowych w 2024 roku [Tabela stawek]. Będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową

    W rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych zostały określone te stawki ze skutkiem od 1 stycznia 2024 r. Rozporządzenie weszło w życie 21 lutego 2024 r. Od 1 kwietnia 2024 r. będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową żołnierzy zawodowych.

    Będzie zakaz sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Już 64% młodzieży miało do czynienia z takimi papierosami

    Aż 64 proc. młodych ludzi miało kontakt z jednorazowymi papierosami elektronicznymi. Czy wkrótce to się skończy? Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała w środę, że może rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. 

    REKLAMA