REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie sytuacje można uznać za wypadek przy pracy

Magdalena Kasprzak
Radca prawny, doktor nauk prawnych. Pracowała w Departamencie Prawnym Głównego Inspektoratu Pracy, autorka licznych publikacji w wiodących polskich wydawnictwach prawniczych. Doradca prawny w kancelariach prawnych, wykładowca akademicki, prezes zarządu ANTERIS Fundacji Pomocy Prawnej

REKLAMA

Do nieszczęśliwych zdarzeń może dojść w każdym miejscu, czyli także na stanowisku pracy. Są jednak takie okoliczności, które nie kwalifikują się jako wypadek w pracy.

Przedstawiamy przykład pracownika pewnej szkoły zatrudnionego na stanowisku konserwatora, który, przechodząc w godzinach pracy przez hol szkoły, zauważył bijących się uczniów, postanowił ich rozdzielić i został poszkodowany. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił pracownikowi – konserwatorowi prawa do świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego (jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy), uzasadniając, że rozdzielenie uczniów w dniu zdarzenia nie należy do jego zakresu obowiązków, a mianowicie w tym przypadku należało powiadomić osoby upoważnione do pełnienia funkcji wychowawczych i opiekuńczych. Czy taką sytuację ze względu na zakres obowiązków nie można uznać za wypadek przy pracy?

REKLAMA

Wypadek pracownika nie zostanie uznany za wypadek przy pracy, ponieważ nie ma on związku z wykonywaniem pracy konserwatora w szkole.

Zasady oceny, czy określone zdarzenie zostanie uznane za wypadek przy pracy, wynikają z ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (dalej: ustawa wypadkowa).

Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

● podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

● podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia,

● w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy

– art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej.

Jak wynika z tej definicji, podstawowymi elementami wypadku przy pracy są: nagłość tego zdarzenia, zewnętrzne przyczyny oraz związek z pracą. Aby zatem zdarzenie uznać za wypadek przy pracy, elementy te muszą występować łącznie podczas tego wydarzenia.

Rozważając sytuację, o której mowa w pytaniu, należy uwzględnić zewnętrzną przyczynę wypadku, związek wypadku z pracą i czy zdarzyło się to w czasie pracy.

Zewnętrzna przyczyna wypadku

Zewnętrzną przyczyną wypadku przy pracy może być każdy czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego pracownika, mogący – w konkretnych warunkach – wywołać szkodliwe skutki, w tym także pogorszyć stan zdrowia pracownika. Chodzi tu na przykład o urazy mechaniczne, urazy termiczne, działalność sił przyrody, działalność osób trzecich. Przyczyna zewnętrzna nie musi być zatem wyłączną przyczyną wypadku. Wystarczy, że przyczyni się ona jedynie do powstania uszczerbku na zdrowiu.

Przyczyną zewnętrzną może być np. pobicie przez ucznia.

Czytaj także: Ruszyła kampania na rzecz bezpieczeństwa w pracy>>

Związek z pracą

REKLAMA

Zakres pojęcia „związek z pracą” użytego w definicji wypadku przy pracy obejmuje nie tylko wypadki, które mają miejsce podczas świadczenia pracy. Pojęcie dotyczy również wypadków, które nastąpiły zarówno w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonego, jak i w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia. Nagłe zdarzenie powodujące uraz lub śmierć pracownika nie musi więc nastąpić w czasie pracy i w miejscu pracy, lecz może mieć miejsce w dowolnym czasie i miejscu, pod warunkiem że pozostaje w związku z rodzajem pełnionej przez pracownika pracy.

Na przykład pobicie leśniczego przez kłusownika, zranienie prokuratora lub sędziego przez ukaranego za popełnione przestępstwo czy w końcu pobicie nauczyciela przez ucznia, dokonane nawet poza czasem i miejscem ich pracy, pozostaje w związku funkcjonalnym z pełnioną przez nich pracą i stanowi wystarczającą podstawę do uznania tych zdarzeń za będące w związku z pracą.

W przypadku pobicia konserwatora zatrudnionego w szkole przez uczniów podczas przypadkowej bijatyki trudno doszukiwać się związku z pracą tego pracownika. Dlatego też warunek, aby wypadek przy pracy miał związek z pracą pracownika, nie zostanie w tym przypadku spełniony. Tym samym zdarzenie nie zostanie uznane za wypadek przy pracy.

Związek z pracą zostanie zerwany mimo pozostawania pracownika w czasie pracy w miejscu jej świadczenia, jeżeli nie łączył go w tym czasie wewnętrzny związek z pracą. Dotyczy to sytuacji, w których – mimo że samo zdarzenie nastąpiło w miejscu i czasie pracy – pracownik w przeznaczonym na pracę czasie np. wdał się w bójkę z innym pracownikiem, podczas której uległ wypadkowi i doznał uszczerbku na zdrowiu, lub wykonywał pracę dla celów prywatnych, w czasie której uległ wypadkowi.

Czytaj także: Najważniejsze elementy stosunku pracy>>

Czy wypadek w czasie pracy

Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy (art. 128 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy).

Na równi z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, traktuje się również wypadek, któremu pracownik uległ:

● w podróży służbowej (w okolicznościach innych niż wyżej określone), o ile nie był on skutkiem postępowania pracownika niemającego związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań,

● podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony,

● przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe (art. 3 ust. 2 ustawy wypadkowej).

REKLAMA

Wypadek przy pracy kojarzy się przede wszystkim z wykonywaniem obowiązków ze stosunku pracy, ale w wielu przypadkach do takich wypadków zalicza się również te, do których dochodzi przy realizacji zadań wynikających z umów innych niż umowa o pracę.

Szerszy zakres ochrony pracownika polega na objęciu ochroną także czynności ze sfery spraw prywatnych podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych. Na tej podstawie można byłoby uznać za wypadek przy pracy np. uraz doznany w czasie podróży koleją czy samochodem do wskazanej miejscowości lub śmierć podczas pożaru hotelu, ale już nie wypadek, jakiemu uległ pracownik np. na spacerze albo w czasie przygotowywania sobie posiłku. Związek z pracą w pierwszym przypadku polega na tym, że pracownik znalazł się w hotelu w związku z wykonywaniem pracy „na wyjeździe”, ale fakt, że poszedł na spacer lub chciał coś zjeść, już tego związku (konieczności) nie wykazuje.

Podstawy prawne

•  Ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (j.t. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322)

•  Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 105, poz. 655)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rada Języka Polskiego opublikowała PDF-a z nowymi zasadami ortografii. Zmiany w dużych literach. Prościej z imiesłowami

Rada Języka Polskiego opublikowała 11 nowych zasad polskiej ortografii. Nowe reguły pisowni w PDF-ie w artykule. Zmiany w dużych literach. Prościej z imiesłowami. 

35-godzinny tydzień pracy dla urzędników miejskich. Już od 1 lipca w jednym z miast

Już od 1 lipca 2024 roku urzędnicy miejscy w Lesznie będą pracować 35 zamiast 40 godzin tygodniowo przy zachowaniu dotychczasowej wysokości wynagrodzenia i wymiaru urlopu wypoczynkowego. Wierzę, że moi pracownicy to docenią i sprostają wyzwaniu podniesienia efektywności pracy – mówi prezydent Leszna Grzegorz Rusiecki.

Kto może dorabiać do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego? Wyjaśnienia ZUS

ZUS wyjaśnia, że przejście na nauczycielskie świadczenie kompensacyjne nie musi oznaczać końca aktywności zawodowej. Kadra pedagogiczna może w dalszym ciągu pracować, ale aby ZUS nie zawiesił czy nie zmniejszył wypłacanego świadczenia, trzeba spełnić określone warunki. Jakie?

Zmiany w nauczaniu religii. Rzecznik Praw Obywatelskich wyraził obawy

Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek wyraził obawy co do proponowanych zmian w organizacji nauki religii w szkołach. Projekt nowelizacji rozporządzenia ministra edukacji ma uelastyczniać możliwość organizacji lekcji religii i etyki, umożliwiając tworzenie grup dzieci z różnych roczników i oddziałów klasowych. Jednak RPO wskazuje na trudności związane z ochroną konstytucyjnego prawa do nauki oraz ochroną pracy. Nowa organizacja lekcji religii może prowadzić do redukcji zatrudnienia katechetów, dlatego RPO zwraca uwagę na potrzebę określenia mechanizmów pomocy dla tej grupy nauczycieli.

REKLAMA

Reforma możliwa już od 2025 r. Kilkadziesiąt miliardów złotych więcej dla JST

Reforma finansowania samorządów możliwa już od 2025 roku. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że dzięki nim w przyszłym roku do JST trafiłoby o kilkadziesiąt miliardów złotych więcej niż w obecnym. Projekt nowych przepisów dotyczących finansowania jednostek samorządu terytorialnego jest już na ukończeniu i ma zostać skierowany do konsultacji publicznych.

Min. edukacji B. Nowacka: Kontrole w szkołach ze słabymi wynikami. Matura dalej bez progu zdawalności

Dalej łatwo zdać maturę. Aż do 2026 roku nie ma ryzyka oblania egzaminu dodatkowego przez punkty (nie ma progu zdawalności 30%). Słabsze szkoły (takie, których uczniowie mają złe wyniki) muszą się przygotować na kontrole kuratorów. Sprawdzą doskonalenie zawodowe nauczycieli w szkołach uzyskujących najniższe wyniki z egzaminu ósmoklasisty.

Dostałeś wiadomość o ogromnych podwyżkach cen energii? Ministerstwo Klimatu wydało oświadczenie

W ostatnim czasie pojawiły się grafiki i posty w mediach społecznościowych, które wykorzystują wizerunki znanych osób i zawierają linki wyłudzające dane. Te fałszywe informacje sugerują, że można uniknąć ogromnych podwyżek cen energii. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przypomina, że od 1 lipca 2024 r. obowiązuje ustawa o czasowym ograniczeniu cen za energię elektryczną, gaz ziemny i ciepło systemowe oraz o bonie energetycznym. 

Uproszczenia dla rolników, którzy ubiegają się o płatności ekologiczne do powierzchni upraw paszowych już w 2025 r. Znamy szczegóły projektu

Pojawią się uproszczenia dla rolników, którzy ubiegają się o płatności ekologiczne do powierzchni upraw paszowych. Ministerstwo rolnictwo przygotowało projekt zmian w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w formie płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla wspólnej polityki rolnej na lata 2023–2027.

REKLAMA

Prace nad planem ogólnym i strategią rozwoju Warszawy wyznaczą jej politykę przestrzenną na najbliższe 20 lat

Stołeczny Ratusz poinformował o rozpoczęciu prac nad strategią rozwoju Warszawy 2040+ oraz planem ogólnym miasta. Dokumenty muszą być gotowe do końca 2025 r.

Warszawa rozpoczęła prace nad planem ogólnym i strategią rozwoju określającymi nową politykę przestrzenną miasta

Wiceprezydent m.st. Warszawy Renata Kaznowska poinformowała, że już wkrótce rozpoczną się prace nad strategią rozwoju Warszawy 2040 oraz planem ogólnym. To dokumenty, które określą, w jakim kierunku powinna się rozwijać stolica przez najbliższe 20 lat.

REKLAMA