Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie mimo niewykonywania pracy

Rafał Krawczyk
inforCMS
Przepisy prawa pracy przewidują sytuacje, gdy za czas nieświadczenia pracy pracownik otrzyma wynagrodzenie, np. za urlop wypoczynkowy czy opiekę nad dzieckiem.

Czy opieka nad dzieckiem jest płatna

Pracownica poinformowała pracodawcę, że przez dwa dni będzie sprawować opiekę nad 10-letnim synem. Podczas wypłaty wynagrodzenia okazało się, że pracodawca potrącił pracownicy wynagrodzenie za dwa dni robocze. Czy może ona skutecznie domagać się wypłaty potrąconego wynagrodzenia?

TAK

Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy w związku z wychowywaniem przez niego dziecka. Przysługuje ono w wymiarze dwóch dni w każdym roku kalendarzowych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Warunkiem skorzystania z tego uprawnienia jest to, aby dziecko było wychowywane przez pracownika oraz miało nie więcej niż 14 lat. Przysługuje ono nie tylko rodzicom dziecka, ale także jego opiekunom. Jednak może z niego skorzystać tylko jeden rodzic lub opiekun dziecka. Dwa dni płatnego zwolnienia przysługuje niezależnie od liczby dzieci pozostających na wychowaniu.

Podstawa prawna

• Art. 188, art. 1891 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy po przywróceniu przysługuje pensja

Pracodawca podał nieprawdziwą przyczynę rozwiązania umowy o pracę. W tej sytuacji pracownik wniósł pozew do sądu, w którym domagał się przywrócenia do pracy. Sąd podzielił jego stanowisko, wówczas pracownik złożył przeciwko pracodawcy kolejny pozew, w którym żądał wypłaty przez pracodawcę wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, argumentując to tym, iż pracownik w okresie po rozwiązaniu stosunku pracy otrzymywał wynagrodzenie na podstawie umów cywilnoprawnych i krótkoterminowej umowy o pracę zawartej z innym pracodawcą. Czy sąd uwzględni powództwo?

TAK

Pracownik, któremu bezprawnie wypowiedziano umowę bądź z naruszeniem przepisów prawa rozwiązano umowę bez wypowiedzenia, ma prawo żądać wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Wynagrodzenie to przysługuje zatem za pracę, której pracownik faktycznie nie wykonywał. Podstawową przesłanką jego zasądzenia jest przywrócenie do pracy. Kolejną przesłanką konieczną do zasądzenia wynagrodzenia jest to, aby pracownik przywrócony do pracy pozostawał bez pracy w okresie pomiędzy bezprawnym rozwiązaniem umowy a ponownym podjęciem pracy u dotychczasowego pracodawcy.

W orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, iż przez pozostawanie bez pracy należy rozumieć pozostawanie bez pracy u pracodawcy, którego dotyczy wyrok przywracający do pracy. Pracownik, który po niesłusznym zwolnieniu domaga się wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, może natomiast pracować w innej firmie, nie powoduje to bowiem utraty prawa do zaległej pensji. (por. wyrok SN z 27 lutego 2007 r., II PK 211/06, Monitor Prawa Pracy 2007/8/392).

Na prawo do wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy nie ma wpływu wynagrodzenie otrzymywane z umów o charakterze cywilnoprawnym uzyskiwane w okresie pozostawania przez pracownika bez pracy. Pracownik ma prawo żądać wynagrodzenia za okres faktycznego pozostawania bez pracy, jednak nie więcej niż za okres dwóch miesięcy, gdy okres wypowiedzenia był krótszy od trzech miesięcy i nie więcej niż za jeden miesiąc, gdy okres wypowiedzenia wynosił trzy miesiące. Pracownikom, z którymi rozwiązano umowę bez wypowiedzenia, wynagrodzenie przysługuje nie mniej niż za okres jednego miesiąca i nie więcej niż za trzy miesiące. Limity należnego wynagrodzenia nie dotyczą pracowników podlegających szczególnej ochronie (np. kobiet w ciąży). W tym przypadku wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy.

Warto podkreślić, że warunkiem otrzymania przez pracownika wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy po przywróceniu do pracy jest zgłoszenie przez niego gotowości jej podjęcia.

Podstawa prawna

• Art. 47, art. 57 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy udział w konsultacjach jest bezpłatny

Pracodawca wezwał wszystkich pracowników na konsultacje związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. Miały one dotyczyć przydzielania pracownikom środków ochrony indywidualnej, odzieży i obuwia roboczego, oraz szkolenia pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Konsultacje trwały przez cztery godziny. W tym czasie pracownicy nie wykonywali pracy. Czy pracodawca może zmniejszyć wynagrodzenie za czas nieprzepracowany przez pracowników?

NIE

Pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami wszystkie działania związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. W czasie ich trwania pracownicy lub ich przedstawiciele mogą przedstawiać pracodawcy wnioski w sprawie eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zawodowych. Pracodawca ma obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków do przeprowadzenia konsultacji. Powinny odbywać się one w godzinach pracy. W tym czasie pracownicy faktycznie nie wykonują pracy, jednak kodeks pracy zapewnia im prawo do wynagrodzenia za czas, który spędzili oni na konsultacjach. Pracodawca nie ma zatem możliwości zmniejszenia pracownikom wynagrodzenia z tego tytułu.

Podobne rozwiązanie zastosowano do pracowników biorących udział w pracach komisji BHP. Pracodawcy, którzy zatrudniają powyżej 250 pracowników mają obowiązek powołać komisję BHP jako organ doradczy i opiniodawczy. Posiedzenia komisji BHP odbywają się w godzinach pracy, nie rzadziej niż raz na kwartał. Jeżeli pracownik uczestniczy w jej posiedzeniu, wówczas zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Pracownicy mogą także brać udział w pracach komisji pojednawczej, której zadaniem jest ugodowe załatwianie sporów pomiędzy pracownikami a pracodawcą. Jest to funkcja społeczna. Jednak również w tym przypadku posiedzenia komisji mogą odbywać się w czasie pracy, dlatego pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas nieprzepracowany podczas jej posiedzeń.

Podstawa prawna

• Art. 23711a par. 3, art. 23713 par. 2, art. 257 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy można nie wypłacić pensji za urlop

Pracownik podpisał z pracodawcą umowę o pracę, w której ustalono, że pracodawca nie będzie wypłacał pracownikowi wynagrodzenia za czas przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. W trakcie zatrudnienia pracodawca zgodnie z umową nie płacił pracownikowi pensji za czas urlopu. Po rozwiązaniu stosunku pracy pracownik wystąpił do sądu o zasądzenie wynagrodzenia za czas urlopu. Czy pracodawca może w trakcie procesu powoływać się na treść umowy o pracę?

NIE

Jedną z podstawowych gwarancji wykorzystania urlopu wypoczynkowego przez pracownika jest zapewnienie mu wypłaty wynagrodzenia za czas urlopu. Pracodawca zatem jest zobowiązany wypłacić pracownikowi pensję, jaką by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Aby zapewnić możliwie pełną realizację tej zasady, przepisy kodeksu pracy przewidują, iż zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia pracownika z okresu trzech miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. W przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy.

Uprawnienie pracownika do wynagrodzenia za okres urlopu ma charakter bezwzględnie obowiązujący, podobnie jak samo prawo do urlopu wypoczynkowego. Oznacza to, iż zapisy umowy o pracę nie mogą być w tym zakresie mniej korzystne niż przepisy prawa pracy. Jeżeli umowa o pracę przewiduje, że wynagrodzenie za czas urlopu nie będzie wypłacane pracownikowi przez pracodawcę, wówczas jest ona w tej części nieważna. W takim przypadku stosunek pracy jest regulowany przez przepisy kodeksu pracy.

Podstawa prawna

• Art. 84, art. 152, art. 172 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy za przestój należy wypłacić wynagrodzenie

Pracownicy warsztatu samochodowego przyszli do pracy. Nie mogli jednak jej rozpocząć, ponieważ pracodawca zgubił klucz od warsztatu. Przestój trwał przez cały dzień. Czy pracodawca musi wypłacić pracownikom wynagrodzenie za czas kiedy nie wykonywali oni pracy z jego winy?

TAK

Przepisy prawa pracy chronią przed utratą wynagrodzenia pracowników, którzy nie mogli wykonywać pracy. Pracownik może w takiej sytuacji otrzymać wynagrodzenie po łącznym spełnieniu kilku warunków. Po pierwsze, niewykonywanie pracy musi nastąpić z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, np. niedostarczenie przez niego surowców, materiałów potrzebnych do wykonania produktów. Przestój nie może wynikać zatem z winy pracownika.

Drugim warunkiem wypłaty wynagrodzenia jest gotowość pracownika do wykonywania pracy. Oznacza to, że pracownik powinien pozostawać do dyspozycji pracodawcy w miejscu wykonywania pracy lub w innym umówionym miejscu. Wynagrodzenie za czas przestoju przysługuje w wysokości wynikającej z osobistego zaszeregowania pracownika, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60 proc. wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów. Odmienne uregulowania dotyczą pracowników zatrudnionych przy pracach uzależnionych od warunków atmosferycznych. Za czas przestoju spowodowanego warunkami atmosferycznymi przysługuje im wynagrodzenie tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego postanowienie umowy o pracę, które wyłączałoby uprawnienie pracownika do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, jest nieważne (por. uchwała SN z 18 października1977 r., I PZP 23/77, OSNC 1978/4/67).

Pracownik musi mieć jednak świadomość tego, iż pracodawca może na czas przestoju powierzyć mu inną odpowiednią pracę, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie przewidziane za tę pracę, nie niższe jednak od wynagrodzenia opisanego powyżej. Może to być również praca innego rodzaju niż umówiona. Powinna być jednak zgodna z kwalifikacjami posiadanymi przez pracownika.

Podstawa prawna

• Art. 81 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

RAFAŁ KRAWCZYK

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

 

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Jakie są przedmioty w liceum ogólnokształcącym (LO)?
    Jakie są przedmioty w liceum ogólnokształcącym? Jaki akt prawny wprowadza te przedmioty do programu nauczania w liceum?
    Gdzie znaleźć listę szkół prowadzących rekrutację uzupełniającą do liceum, technikum, zawodówki?
    Jak znaleźć liceum, technikum, szkołę zawodową prowadzącą rekrutację uzupełniającą?
    MEiN: rekrutacja uzupełniająca i odwołanie od wyniku rekrutacji do liceum, technikum, zawodówki
    Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe młodzież przyjmuje się do publicznych szkół ponadpodstawowych po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego. Wskazane w ustawie kryteria są możliwe do spełnienia przez każdego ucznia publicznej szkoły podstawowej.
    Minister rolnictwa: 4-5 zł za 1 kg cukru. 10 zł za chleb to sianie paniki. Chyba, że wzrośnie cena gazu
    Mąki nam nie zabraknie, jesteśmy bezpieczni żywnościowo - zapewnił w piątek wicepremier, minister rolnictwa Henryk Kowalczyk. Mamy odpowiednie ilości zapasów cukru - dodał.
    Wczasy pod gruszą a wakacyjny wyjazd dziecka pracownika
    Wakacje, podobnie jak święta, to czas, w którym zainteresowanie pracowników możliwością uzyskania świadczeń z ZFŚS jest wzmożone. Wiąże się to z ponoszeniem w tym okresie większych wydatków związanych z organizacją wypoczynku rodzinnego oraz dla dzieci i młodzieży. Jakie środki mogą uzyskać pracownicy na te cele? Czy możliwe jest uzyskanie świadczenia zarówno na organizację wypoczynku własnego, jak i dziecka?
    Konferencja: Atom dla samorządu. Energetyka jądrowa szansą dla transformacji energetycznej Śląska i Zagłębia [13 września 2022 r.]
    Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zaprasza do udziału w konferencji:
    Wykaz zajęć pedagogów, psychologów, terapeutów i doradców zawodowych [rozporządzenie z 22 lipca 2022 r.]
    Znany jest wykaz zajęć prowadzonych przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych. Wynika z ROZPORZĄDZENIA MINISTRA EDUKACJI I NAUKI z 22 lipca 2022 r. w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych – Dz.U z 2022 r. Poz. 1610.
    Egzamin ósmoklasisty: Lista lektur w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024
    Minister edukacji Przemysław Czarnek określił listę lektur wymaganych na egzaminie ósmoklasisty w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024.
    Walka z rakiem: naukowcy opracowali mapę układu odpornościowego
    Opublikowano właśnie pierwszą mapę powiązań i komunikacji między wszystkimi komórkami układu immunologicznego. Dzięki takiej wiedzy mogą powstać nowe terapie raka, chorób zakaźnych i innych schorzeń.
    Wymagania dla egzaminu ósmoklasisty w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024
    Minister Edukacji i nauki określił wymagania egzaminacyjne dla egzaminu ósmoklasisty przeprowadzanego w 2023 r. i 2024 r. Wynikają z rozporządzenia z 15 lipca 2022 r. (Dz.U z 2022 r. poz. 1591). Zawiera ono załącznik podzielony na trzy części:
    Postępowania dyscyplinarne wobec nauczycieli – od niewłaściwego słowa po uwodzenie. Anonimy na nauczycieli
    Przybywa postępowań wyjaśniających i dyscyplinarnych wobec pedagogów. Czego dotyczą?
    Czy można zmienić deklarację CEEB, aby dostać dodatek węglowy 3000 zł?
    Po wprowadzeniu dodatku węglowego 3000 zł wzrosło zainteresowanie Polaków korygowaniem wpisów w ewidencji CEEB tak, aby do zgłoszonego np. pieca gazowego dodać piec opalany węglem. Albo zgłosić w ewidencji, że wcześniej zgłoszony taki piec jest głównym źródłem ogrzewania domu. Przed nadużyciami w tym zakresie przestrzega rzecznik Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB).
    5,323 mld zł rekompensaty za zamrożenie taryfy na gaz w 2022 r. dla sprzedawcy gazu PGNiG Obrót Detaliczny
    Największy detaliczny sprzedawca gazu, PGNiG Obrót Detaliczny otrzymało 2,495 mld zł na poczet rekompensaty za zamrożenie taryfowych cen gazu - poinformowało 2 VIII 2002 r. PGNiG. Łącznie od 7 marca 2022 r. spółka otrzymała już 5,323 mld zł z tego tytułu.
    Wolne miejsca na uczelniach 2022 r. / 2023 r.
    Największym zainteresowaniem studentów cieszą się takie kierunki jak: informatyka, psychologia, prawo. Czy są jeszcze wolne miejsca?
    Wszystko o zwrocie akcyzy za paliwo rolnicze [Kompendium]
    Do 31 sierpnia 2022 r. wnioski o zwrot akcyzy za paliwo rolnicze. Zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w pytaniach i odpowiedziach.
    Obniżka limitu amortyzacji samochodów osobowych ze 150 000 zł na 100 000 zł
    Od 1 stycznia 2026 r. limit amortyzacji samochodów spalinowych zostanie obniżony ze 150 000 zł na 100 000 zł. Dotyczy to samochodów mających emisję CO2 równą lub wyższą niż 50 g na kilometr.
    Prezes PKP Cargo: Damy radę przewieźć węgiel z portów przed zimą [WYWIAD]
    Przewóz tego surowca to teraz dla nas priorytet. Ale zrywanie kontraktów na transport innych towarów będzie ostatecznością. Jednocześnie poprawiamy wyniki, w 2022 r. chcemy wyjść przynajmniej na zero – mówi Dariusz Seliga, prezes PKP Cargo.
    Polacy chcą kryterium dochodowego dla dopłat do węgla, prądu i gazu [Sondaż]
    Rząd powinien dofinansować zakup nie tylko węgla, lecz także innych paliw. Jednocześnie potrzebne jest wprowadzenie kryterium dochodowego - wynika z sondażu United Surveys dla DGP i RMF FM.
    Prognoza: Koszt ogrzania mieszkania 55 m2 wzrośnie z 1582 zł do 2028 zł w 2023 r. Będą dopłaty dla ciepłowni? Zamrożenie cen prądu i gazu?
    Sytuacja w sektorze energetycznym ma być jednym z tematów poruszanych na wtorkowym posiedzeniu rządu; wg "Dziennika Gazety Prawnej" minister klimatu i środowiska Anna Moskwa może przedstawić na posiedzeniu projekt ustawy zakładającej dopłaty na zakup paliwa przez polskie ciepłownie.
    Limit amortyzacji od 2026 r. zależy od emisji CO2 przez samochód spalinowy [ustawa w PDF]
    Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw zmieniła limity amortyzacji dla samochodów osobowych.
    Pekao: dla nowych klientów 7% na koncie oszczędnościowym przez pół roku [1 sierpnia – 16 października 2022 r.].
    Bank Pekao wprowadził promocję polegającą na 7 proc. oprocentowaniu środków na koncie oszczędnościowym. Oferta ma obowiązywać przez pół roku od otwarcia konta. Jest przeznaczona dla nowych klientów banku.
    Rachunki za obiady w szkole wyższe o 40 zł więcej za jedno dziecko
    Dyrektorzy szkół i przedszkoli mają dla rodziców i opiekunów swoich uczniów przykrą niespodziankę od września: to rosnące rachunki za wyżywienie.
    Ustalanie granic gmin i miast, nowe miasta [projekt rozporządzenia]
    Ile gmin, powiatów i województw znajduje się na mapie administracyjnej Polski? Jakie są ich granice? Ile miejscowości posiada status miasta? Pamiętajmy, by przytaczając powyższe dane uwzględniać rok, którego one dotyczą. Jak się bowiem okazuje, liczby te nie są stałe.
    Ilu nauczycieli zetknęło się z mobbingiem? [Ankieta]
    Nastroje w oświacie są złe, co przekłada się na wzajemne relacje osób zatrudnionych w placówkach – oceniają nauczyciele. Nie każda nieprawidłowość oznacza mobbing – zastrzegają prawnicy.
    PKO BP: 20% kredytobiorców złożyło wnioski o wakacje kredytowe
    20 proc. klientów PKO BP mających kredyt hipoteczny w złotych skorzystało z wakacji kredytowych - poinformował bank. Zachęca swoich klientów do korzystania z bankowości elektronicznej.