Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Syndrom wypalenia zawodowego

Barbara Hubal
ST
Czujemy się zmęczeni, zestresowani, nie mamy siły pracować, jakby uszło z nas powietrze. Nie wolno dopuścić, aby taka sytuacja przerodziła się w stan trwały.

O wpół do siódmej rano dzwoni budzik. Czeka nas kolejny długi dzień, pełen obowiązków i zadań do wykonania. Stres zaczyna się już od poranka. „O Boże, to już środa – myślimy – a ja do końca tygodnia muszę jeszcze wysłać tyle zamówień, a na dodatek zbliża się zebranie zarządu. W sobotę idę na imieniny, a trzeba przecież kupić prezent. I znowu zapomniałam odebrać płaszcz z pralni! Wracając z pracy muszę zrobić zakupy, lodówka całkiem pusta...”.

Kalendarz na biurku wypełniony po brzegi zadaniami służbowymi, do tego sporo spraw prywatnych – wszystko domaga się pilnie naszej uwagi i czasu. Z najnowszych badań nad stresem wynika, że silny wpływ na samopoczucie i podatność na choroby mają nie tylko ciężkie przeżycia, jak na przykład strata bliskiej osoby. Spora liczba pozornie niewielkich obciążeń dnia codziennego sumuje się, nabierając rangi poważnej komplikacji, zwłaszcza gdy nie mamy możliwości szybkiego rozwiązania problemu, znalezienia wyjścia z trudnej sytuacji i nie umiemy znaleźć sposobu na złagodzenie przeżywanych napięć.

Gdy ciało i psychika strajkują

Stres jest wiadomością wysyłaną przez układ nerwowy do wszystkich narządów i tkanek naszego ciała. W ciągu ułamków sekundy dociera ona za pośrednictwem impulsów nerwowych i hormonów do jego najodleglejszych rejonów. Najpierw włącza się reakcja alarmowa, dzięki czemu organizm uzyskuje dodatkową dawkę energii potrzebnej do sprostania czekającemu wyzwaniu. Następnie rozpoczyna się faza przystosowania – kortyzol, nazywany też „hormonem stresu”, powoduje zwiększenie stężenia glukozy we krwi. Nasze ciało uczy się, jak radzić sobie z napięciem i pokonać zagrożenie. Jeżeli proces ten przebiega bez zakłóceń, alarm zostaje odwołany.

Dziś wiemy już, że stres sam w sobie nie jest zjawiskiem negatywnym. Dzięki niemu możemy zmobilizować siły i świadomie podejmować nowe wyzwania. Jedynie w przypadku, gdy mamy do czynienia ze zbyt wielką liczbą wywołujących go bodźców i oddziałują one na nas przez długi czas – na przykład mobbing w miejscu pracy – dochodzi do tak zwanej fazy wyczerpania. Nasze siły odpornościowe słabną, zaczynamy odczuwać nieprzyjemne objawy fizyczne i psychiczne, stajemy się podatni na choroby.

Na początku pojawia się zmęczenie, poczucie ogólnego rozbicia i zmniejszenie zdolności skupienia uwagi. Gdy obciążenia nadal trwają, zaczynamy czuć coraz większą pustkę emocjonalną, stajemy się jakby otępiali, niewrażliwi na potrzeby innych, reagujemy wzmożoną drażliwością. Owe oznaki silnej frustracji, połączone często ze stanami lękowymi, coraz bardziej utrudniają normalne funkcjonowanie. Noce zamiast wypoczynku przynoszą męczarnie bezsenności, czego skutkiem jest wzmożona nerwowość i jeszcze silniejsze napięcie w ciągu dnia. Tak oto błędne koło się zamyka. Na poziomie ciała przeciążenie objawia się bólami niewiadomego pochodzenia, dolegliwościami żołądkowymi, niekiedy występują również zmiany skórne i podwyższone ciśnienie krwi.

Najczęstsze przyczyny wywołujące długotrwały stres to nie rozwiązane problemy w relacjach międzyludzkich, brak odpowiedniej organizacji pracy i podziału zadań, ale również znudzenie i zbyt mała liczba wyzwań.

Stres drogo kosztuje

Kiedy wymagania i naciski stają się zbyt silne, nieuchronnie pojawia się wzmożona nerwowość, lęki i depresja. Wydajność i kreatywność znacznie się obniżają. Według szacunków Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy, biurowy stres dotyczy dziś 40 milionów Europejczyków. Nieobecności w pracy, na przykład z powodu różnego rodzaju chorób, przynoszą co najmniej 20 miliardów euro strat rocznie. W krajach Unii Europejskiej około 16 procent chorób serca i układu krążenia u mężczyzn oraz 22 procent tych samych schorzeń u kobiet przypisuje się nadmiernym obciążeniom w życiu zawodowym. Ocenia się, że profilaktyka antystresowa pozwoliłaby uniknąć każdego roku około 10 tysięcy zawałów.

Lista stresujących czynników występujących na co dzień w biurze jest bardzo szeroka. Część z nas w silny niepokój wprawiają nowe zadania, które trzeba wykonać, dla innych obciążeniem jest chaos panujący w firmie. Do najczęściej wymienianych przyczyn silnego stresu odczuwanego w miejscu pracy należą:

• niejasne reguły gry,

• brak informacji,

• niekomfortowe warunki pracy (duża liczba osób w pokoju, hałas),

• nadmierna presja czasu,

konflikty z kolegami i/lub przełożonymi,

• nieuzasadniona krytyka,

• wykluczenie ze wspólnoty, poczucie izolacji,

• walka konkurencyjna,

• strach przed bezrobociem,

• nieciekawe zadania, monotonia,

• niekorzystny czas pracy, praca zmianowa.

Przerwać błędne koło

Warto poświęcić trochę czasu, aby uczciwie przemyśleć swoją aktualną sytuację. Niczego nie upiększajmy na siłę, nie mówmy sobie: „Tak źle jeszcze nie jest, z czasem wszystko się ułoży”. Nieprawda. Jeśli coraz częściej czujemy się zniechęceni, bezsilni, z coraz mniejszym entuzjazmem przychodzimy codziennie rano do pracy – jest to wyraźny sygnał, że pora zacząć działać, aby poprawić swoją sytuację.

Odpowiedzmy szczerze na pytania testu zamieszczonego poniżej. Czego dowiedziałaś się o sobie? Jakie budzi w tobie refleksje?

Spróbujmy uświadomić sobie, jakie są przyczyny naszego stresu. Doskonałą pomocą jest prowadzenie dziennika, w którym będziemy notować na bieżąco jakie bodźce wywołują niepokój i jak wygląda nasza reakcja.

Przyjrzyjmy się krytycznie zanotowanym wnioskom. Czy nie są sformułowane w sposób zbyt ogólny („chciałabym przestać ciągle się denerwować”)? A może wymagamy od siebie zbyt wiele („powinnam być zawsze punktualna, niezależnie od sytuacji”) albo twoje życzenia są mało realne („muszę być osobą niezawodną i w pełni profesjonalną”)? Postarajmy się odejść od zbyt sztywnych i wygórowanych wyobrażeń na swój temat, dajmy sobie prawo do słabości i błędu.

Ostatni krok to sformułowanie długoterminowych celów życiowych, które nie będą oparte jedynie na doraźnych korzyściach i sukcesach.

Aby już teraz poczuć się lepiej, zadbajmy o zdrowy tryb życia. Przyjrzyjmy się swojej diecie, znajdźmy czas na codzienną porcję ruchu – choćby na półgodzinny spacer. Postarajmy się spać co najmniej siedem godzin na dobę. Po pracy i obowiązkach domowych nie zapomnijmy o chwili wypoczynku. Starajmy się uprzyjemniać sobie codzienność, wzbogacając ją o nowe aktywności i pozytywne emocje. Nie zaniedbujmy kontaktów z przyjaciółmi ani własnych zainteresowań. Nauczmy się technik relaksacyjnych, uprawiajmy sport, spędzajmy jak najwięcej wolnych chwil na świeżym powietrzu. Nie żałujmy sobie drobnych przyjemności.

Jeśli wyniki uzyskane w teście zaniepokoiły nas lub czujemy, że codzienne wyzwania zaczynają nas przerastać, nie zwlekajmy i poszukajmy profesjonalnej pomocy. Im wcześniej zajmiemy się swoim problemem, tym większa szansa, że uda nam się uniknąć przykrych konsekwencji. Kilka rozmów z doświadczonym terapeutą pomoże rozwiązać nierozwiązywalne z pozoru problemy i opracować skuteczne strategie postępowania.

Barbara Hubal

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Tylko teraz
Źródło: Sekretariat
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    MON: Rusza dobrowolna zasadnicza służba wojskowa. Gdzie i jak się zgłosić?
    21 maja rozpocznie się nabór do nowego rodzaju służby w wojsku – dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Z tej okazji, w 32 miejscowościach w całej Polsce, odbędą się pikniki wojskowe pod hasłem „Wstąp do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej”.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z chemii [PDF]
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z chemii [PDF]
    RPO: Udzielali schronienia uchodźcom z Ukrainy. Dlaczego nie otrzymują świadczenia?
    Każdy wniosek złożony po 30 kwietnia 2022 r. o świadczenie 40 zł za dzień pomocy wymaga podania numeru PESEL uchodźcy korzystającego z zakwaterowania i wyżywienia osoby pomagającej. Nawet jeżeli Ukrainiec nie posiadał przed 30 IV numeru PESEL.
    Zakończenie roku szkolnego 2021/2022 – od kiedy wakacje w 2022 r.? Do kiedy trzeba wystawić oceny?
    Zakończenie roku szkolnego 2021/2022 przypada w piątek 24 czerwca 2022 roku.
    CKE: Informacja o egzaminie ósmoklasisty przeprowadzanym od 24 do 26 maja 2022 r.
    W 2022 r. egzamin ósmoklasisty będzie przeprowadzany od 24 do 26 maja (wtorek – czwartek), zgodnie z poniższym harmonogramem.
    Ósmoklasiści: rekrutacja do liceów od 16 maja 2022 r.
    W poniedziałek 16 maja 2022 r. rozpoczęła się rekrutacja ósmoklasistów do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2022/2023.
    Matura 2022 r.: chemia i język włoski na poziomie rozszerzonym [16 maja 2022 r.]
    Maturzyści w poniedziałek 16 maja 2022 r. przystąpili do pisemnego egzaminu z chemii. Po południu będą pisemne egzaminy z języka włoskiego na poziomie rozszerzonym i na poziomie dwujęzycznym.
    Międzynarodowy Dzień Rodzin: 120 000 zł na każde dziecko. Emerytura dla matek czwórki dzieci. [15 maja 2022 r.]
    Wsparcie ze strony państwa w roku 2022 na dziecko od urodzenia do 18. roku życia z wszystkich rządowych programów, to jest w sumie 120 tys. zł dla każdego dziecka – powiedziała minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    Ukraińcy ściągają tańsze o 30% samochody na Ukrainę. Kolejka 14 km na granicy
    Ponad 2 tys. kierowców czekało w piątek do odprawy samochodów w tranzycie przez przejście z Ukrainą w Zosinie (Lubelskie). Niektórzy spędzili na granicy trzy dni w kolejce. Ukraińcy masowo kupują auta i wwożą do swojego kraju ze względu za zniesienie opłat celnych.
    Członek RPP nie wykluczył przejściowego wzrostu inflacji do 20%. Uznał, że podwyższanie stóp procentowych przebiega zbyt szybko
    Obecne podnoszenie stóp procentowych w Polsce to proces zbyt szybki - ocenia Przemysław Litwiniuk, członek Rady Polityki Pieniężnej. Litwiniuk jest zwolennikiem zacieśniania polityki monetarnej, ale nie chce by dokonywało się to "gwałtownie".
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z wiedzy o społeczeństwie [PDF]
    Maturzyści w piątek 13 maja 2022 r. przystąpili do pisemnego egzaminu maturalnego z wiedzy o społeczeństwie.
    Wsparcie dla Straży Granicznej w obliczu kryzysu bez odrębnych uchwał rady gminy
    OPIS NIEPRAWIDŁOWOŚCI: Rada gminy postanowiła przyjąć na sesji rady gminy specjalną uchwałę w sprawie przekazania środków finansowych na Fundusz Wsparcia Oddziału Straży Granicznej z przeznaczeniem na zakup wyposażenia dla funkcjonariuszy Straży Granicznej. W założeniu radnych ma to wspomóc jednostki Straży Granicznej; co jest rzeczą niezbędną w obliczu aktualnego kryzysu na Ukrainie, a co w części dotyczy także interesów Polski.
    RIO: z końcem czerwca 2022 r. wygasają "stare" uchwały dot. opłat za śmieci
    Z końcem czerwca 2022 r. wygasają wszystkie uchwały śmieciowe dotyczące stawek za pojemniki lub worki podjęte przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z 2021 r. - przypomina RIO w Lublinie. Izba wyjaśniła co się zmienia i co w tej sytuacji mogą zrobić gminy.
    Skąd się wziął przesąd „Piątek trzynastego”? [Templariusze?]
    Piątek trzynastego – przesąd uznający dzień za pechowy, kiedy piątek wypadnie w trzynasty dzień danego miesiąca [piątek 13-ego].
    Matura: wiedza o społeczeństwie i język niemiecki na poziomie rozszerzonym [13 maja 2022 r.]
    Maturzyści w piątek rano przystąpią do pisemnego egzaminu z wiedzy o społeczeństwie. Po południu będą pisemne egzaminy z języka niemieckiego na poziomie rozszerzonym i na poziomie dwujęzycznym.
    Inflacja 12,3% za kwiecień? [PKO BP]
    13% - szczyt inflacji?
    Podwyższony dodatek osłonowy: Czy gminy mają prawo do sprawdzania w bazie CEEB zgłoszenia pieca węglowego [komunikat UODO i Ministerstwa Środowiska]
    UODO stwierdził, że nie ma obecnie przepisów, które pozwalałyby wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi do weryfikowania faktu zgłoszenia źródła ogrzewania do CEEB w związku z wnioskiem o dodatek osłonowy. Do stanowiska UODO odniosło się ministerstwo środowiska.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z biologii poziom rozszerzony [PDF]
    12 maja 2022 r. maturzyści przystąpili do pisemnego egzaminu z biologii.
    Niedzielski: Życzenia na Międzynarodowy Dzień Pielęgniarki i Położnej [12 maja 2022]
    Międzynarodowy Dzień Pielęgniarki i Położnej.
    Wakacyjny wyjazd tylko dla 50 proc. Polaków. Jest za drogo [Sondaż]
    W tym roku na wakacje wyjedzie tylko co drugi z nas - wynika z opublikowanego w czwartek sondażu IBRiS dla Radia Zet. Przed rokiem na wakacje poza domem zdecydowało się 57 procent Polaków.
    Pracodawco sprawdź, czy musisz wydać nowe polecenia pracy zdalnej? Bo odwołano stan epidemii, co zmienia zasady pracy zdalnej
    Jeśli firmy kierowały zatrudnionych do pracy z domu na czas stanu epidemii, to muszą teraz wydawać nowe polecenia w tej sprawie. I uwzględniać zmiany przepisów w tym względzie.
    Soboń: Czy nowy WIBOR obejmie kredyty dla przedsiębiorców i samorządów?
    Nowy wskaźnik będzie obowiązywał wszędzie tam, gdzie kredyt opiera się na WIBOR - powiedział w czwartek wiceminister finansów Artur Soboń. Wyraził też nadzieję, że oferta nowych obligacji skarbowych wpłynie na banki, by i one zwiększyły oprocentowanie depozytów.
    Czarnek dla "DGP": Optymalne rozwiązanie to zakaz działania w szkołach dla organizacji pozarządowych
    Szkoła jest miejscem pracy nauczyciela, a organizacja może się prezentować np. w lokalnym domu kultury - mówi szef MEiN Przemysław Czarnek w wywiadzie dla "DGP".
    Matura: biologia i język rosyjski na poziomie rozszerzonym [12 maja 2022 r.]
    12 maja 2022 r. maturzyści przystąpili do pisemnego egzaminu z biologii. Po południu będą pisemne egzaminy z języka rosyjskiego na poziomie rozszerzonym i na poziomie dwujęzycznym.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z matematyki poziom rozszerzony [PDF]
    Maturzyści w środę 11 maja 2022 r. przystąpili do pisemnego egzaminu z matematyki, poziom rozszerzony. W artykule publikujemy arkusz egzaminacyjny z tego egzaminu.