Kategorie

Syndrom wypalenia zawodowego

Barbara Hubal
ST
Czujemy się zmęczeni, zestresowani, nie mamy siły pracować, jakby uszło z nas powietrze. Nie wolno dopuścić, aby taka sytuacja przerodziła się w stan trwały.
Reklama

O wpół do siódmej rano dzwoni budzik. Czeka nas kolejny długi dzień, pełen obowiązków i zadań do wykonania. Stres zaczyna się już od poranka. „O Boże, to już środa – myślimy – a ja do końca tygodnia muszę jeszcze wysłać tyle zamówień, a na dodatek zbliża się zebranie zarządu. W sobotę idę na imieniny, a trzeba przecież kupić prezent. I znowu zapomniałam odebrać płaszcz z pralni! Wracając z pracy muszę zrobić zakupy, lodówka całkiem pusta...”.

Kalendarz na biurku wypełniony po brzegi zadaniami służbowymi, do tego sporo spraw prywatnych – wszystko domaga się pilnie naszej uwagi i czasu. Z najnowszych badań nad stresem wynika, że silny wpływ na samopoczucie i podatność na choroby mają nie tylko ciężkie przeżycia, jak na przykład strata bliskiej osoby. Spora liczba pozornie niewielkich obciążeń dnia codziennego sumuje się, nabierając rangi poważnej komplikacji, zwłaszcza gdy nie mamy możliwości szybkiego rozwiązania problemu, znalezienia wyjścia z trudnej sytuacji i nie umiemy znaleźć sposobu na złagodzenie przeżywanych napięć.

Gdy ciało i psychika strajkują

Reklama

Stres jest wiadomością wysyłaną przez układ nerwowy do wszystkich narządów i tkanek naszego ciała. W ciągu ułamków sekundy dociera ona za pośrednictwem impulsów nerwowych i hormonów do jego najodleglejszych rejonów. Najpierw włącza się reakcja alarmowa, dzięki czemu organizm uzyskuje dodatkową dawkę energii potrzebnej do sprostania czekającemu wyzwaniu. Następnie rozpoczyna się faza przystosowania – kortyzol, nazywany też „hormonem stresu”, powoduje zwiększenie stężenia glukozy we krwi. Nasze ciało uczy się, jak radzić sobie z napięciem i pokonać zagrożenie. Jeżeli proces ten przebiega bez zakłóceń, alarm zostaje odwołany.

Dziś wiemy już, że stres sam w sobie nie jest zjawiskiem negatywnym. Dzięki niemu możemy zmobilizować siły i świadomie podejmować nowe wyzwania. Jedynie w przypadku, gdy mamy do czynienia ze zbyt wielką liczbą wywołujących go bodźców i oddziałują one na nas przez długi czas – na przykład mobbing w miejscu pracy – dochodzi do tak zwanej fazy wyczerpania. Nasze siły odpornościowe słabną, zaczynamy odczuwać nieprzyjemne objawy fizyczne i psychiczne, stajemy się podatni na choroby.

Na początku pojawia się zmęczenie, poczucie ogólnego rozbicia i zmniejszenie zdolności skupienia uwagi. Gdy obciążenia nadal trwają, zaczynamy czuć coraz większą pustkę emocjonalną, stajemy się jakby otępiali, niewrażliwi na potrzeby innych, reagujemy wzmożoną drażliwością. Owe oznaki silnej frustracji, połączone często ze stanami lękowymi, coraz bardziej utrudniają normalne funkcjonowanie. Noce zamiast wypoczynku przynoszą męczarnie bezsenności, czego skutkiem jest wzmożona nerwowość i jeszcze silniejsze napięcie w ciągu dnia. Tak oto błędne koło się zamyka. Na poziomie ciała przeciążenie objawia się bólami niewiadomego pochodzenia, dolegliwościami żołądkowymi, niekiedy występują również zmiany skórne i podwyższone ciśnienie krwi.

Najczęstsze przyczyny wywołujące długotrwały stres to nie rozwiązane problemy w relacjach międzyludzkich, brak odpowiedniej organizacji pracy i podziału zadań, ale również znudzenie i zbyt mała liczba wyzwań.

Stres drogo kosztuje

Kiedy wymagania i naciski stają się zbyt silne, nieuchronnie pojawia się wzmożona nerwowość, lęki i depresja. Wydajność i kreatywność znacznie się obniżają. Według szacunków Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy, biurowy stres dotyczy dziś 40 milionów Europejczyków. Nieobecności w pracy, na przykład z powodu różnego rodzaju chorób, przynoszą co najmniej 20 miliardów euro strat rocznie. W krajach Unii Europejskiej około 16 procent chorób serca i układu krążenia u mężczyzn oraz 22 procent tych samych schorzeń u kobiet przypisuje się nadmiernym obciążeniom w życiu zawodowym. Ocenia się, że profilaktyka antystresowa pozwoliłaby uniknąć każdego roku około 10 tysięcy zawałów.

Lista stresujących czynników występujących na co dzień w biurze jest bardzo szeroka. Część z nas w silny niepokój wprawiają nowe zadania, które trzeba wykonać, dla innych obciążeniem jest chaos panujący w firmie. Do najczęściej wymienianych przyczyn silnego stresu odczuwanego w miejscu pracy należą:

• niejasne reguły gry,

• brak informacji,

• niekomfortowe warunki pracy (duża liczba osób w pokoju, hałas),

• nadmierna presja czasu,

konflikty z kolegami i/lub przełożonymi,

• nieuzasadniona krytyka,

• wykluczenie ze wspólnoty, poczucie izolacji,

• walka konkurencyjna,

• strach przed bezrobociem,

• nieciekawe zadania, monotonia,

• niekorzystny czas pracy, praca zmianowa.

Przerwać błędne koło

Warto poświęcić trochę czasu, aby uczciwie przemyśleć swoją aktualną sytuację. Niczego nie upiększajmy na siłę, nie mówmy sobie: „Tak źle jeszcze nie jest, z czasem wszystko się ułoży”. Nieprawda. Jeśli coraz częściej czujemy się zniechęceni, bezsilni, z coraz mniejszym entuzjazmem przychodzimy codziennie rano do pracy – jest to wyraźny sygnał, że pora zacząć działać, aby poprawić swoją sytuację.

Odpowiedzmy szczerze na pytania testu zamieszczonego poniżej. Czego dowiedziałaś się o sobie? Jakie budzi w tobie refleksje?

Spróbujmy uświadomić sobie, jakie są przyczyny naszego stresu. Doskonałą pomocą jest prowadzenie dziennika, w którym będziemy notować na bieżąco jakie bodźce wywołują niepokój i jak wygląda nasza reakcja.

Przyjrzyjmy się krytycznie zanotowanym wnioskom. Czy nie są sformułowane w sposób zbyt ogólny („chciałabym przestać ciągle się denerwować”)? A może wymagamy od siebie zbyt wiele („powinnam być zawsze punktualna, niezależnie od sytuacji”) albo twoje życzenia są mało realne („muszę być osobą niezawodną i w pełni profesjonalną”)? Postarajmy się odejść od zbyt sztywnych i wygórowanych wyobrażeń na swój temat, dajmy sobie prawo do słabości i błędu.

Ostatni krok to sformułowanie długoterminowych celów życiowych, które nie będą oparte jedynie na doraźnych korzyściach i sukcesach.

Aby już teraz poczuć się lepiej, zadbajmy o zdrowy tryb życia. Przyjrzyjmy się swojej diecie, znajdźmy czas na codzienną porcję ruchu – choćby na półgodzinny spacer. Postarajmy się spać co najmniej siedem godzin na dobę. Po pracy i obowiązkach domowych nie zapomnijmy o chwili wypoczynku. Starajmy się uprzyjemniać sobie codzienność, wzbogacając ją o nowe aktywności i pozytywne emocje. Nie zaniedbujmy kontaktów z przyjaciółmi ani własnych zainteresowań. Nauczmy się technik relaksacyjnych, uprawiajmy sport, spędzajmy jak najwięcej wolnych chwil na świeżym powietrzu. Nie żałujmy sobie drobnych przyjemności.

Jeśli wyniki uzyskane w teście zaniepokoiły nas lub czujemy, że codzienne wyzwania zaczynają nas przerastać, nie zwlekajmy i poszukajmy profesjonalnej pomocy. Im wcześniej zajmiemy się swoim problemem, tym większa szansa, że uda nam się uniknąć przykrych konsekwencji. Kilka rozmów z doświadczonym terapeutą pomoże rozwiązać nierozwiązywalne z pozoru problemy i opracować skuteczne strategie postępowania.

Barbara Hubal

Źródło: Sekretariat
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?