Kategorie

Zatrudnienie samorządowców po wyborach

Jarosław Żarowski
Część osób sprawujących władzę wykonawczą w samorządach realizuje swe funkcje w ramach stosunku pracy. W związku z tym po wyborach zatrudnienie niektórych samorządowców ustaje, a innych się rozpoczyna. Drugą grupą pracowników samorządowych, w przypadku których wybory bezpośrednio wpływają na zatrudnienie, są doradcy i asystenci.

Nawiązanie stosunku pracy następuje na podstawie wyboru, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania pracy w charakterze pracownika (art. 73 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy; dalej: k.p.). Organem wykonawczym:

● gminy – jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta (dalej: wójt),

● powiatu – jest zarząd powiatu,

● województwa – jest zarząd województwa.

Na podstawie wyboru są zatrudniani w:

● urzędzie gminy: wójt,

● starostwie powiatowym: starosta, wicestarosta i pozostali członkowie zarządu powiatu – jeżeli statut powiatu tak stanowi,

Reklama

● urzędzie marszałkowskim: marszałek województwa, wicemarszałek i pozostali członkowie zarządu województwa – jeżeli statut województwa tak stanowi (art. 4 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych; dalej: ustawa o pracownikach samorządowych).

Wójtowie muszą wykonywać swe funkcje w ramach stosunku pracy z wyboru. W przypadku członków zarządów powiatów i województw przyjmuje się, że mają oni pełnić funkcje w ramach stosunku pracy z wyboru, jeżeli o tym stanowi statut powiatu lub województwa. Jeśli takich zapisów w statucie nie ma, członkowie zarządów powiatów i województw wykonują zadania bez nawiązywania stosunku pracy (honorowo).

Kiedy początek i koniec zatrudnienia

Stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się z wygaśnięciem mandatu (art. 73 § 2 k.p.).

Kadencja wójta:

● ma początek w dniu rozpoczęcia kadencji rady gminy (w przypadku wyboru wójta przez radę gminy – w dniu wyboru),

● upływa z dniem upływu kadencji rady gminy (art. 26 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; dalej: ustawa o samorządzie gminnym).

Po upływie kadencji wójta pełni on swą funkcję do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybranego wójta. Objęcie obowiązków przez wójta następuje z chwilą złożenia wobec rady gminy ślubowania (art. 29 i 29a ustawy o samorządzie gminnym).

Należy więc uznać, że mandat wójta wygasa i, co za tym idzie, dochodzi do rozwiązania jego stosunku pracy w dniu złożenia ślubowania przez nowego wójta. Tego dnia następuje też nawiązanie stosunku pracy nowego wójta.

W przypadku członków zarządów powiatów oraz województw przepisy nie określają, kiedy zaczyna się i kończy ich kadencja. Nie muszą oni składać ślubowania, aby objąć obowiązki.

Reklama

Zarząd powiatu oraz zarząd województwa działa do dnia wyboru nowego zarządu (art. 28 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym i art. 42 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa). Nie dotyczy to sytuacji, gdy zadania i kompetencje zarządu przejmuje komisarz rządowy. W efekcie mandaty członków dotychczasowego zarządu wygasają i następuje rozwiązanie ich stosunków pracy w dniu wyboru nowego zarządu powiatu lub województwa (poza przypadkami, gdy jego funkcje przejmuje komisarz). Jednocześnie dochodzi do objęcia mandatów przez członków nowego zarządu i nawiązania ich stosunków pracy (jeżeli statut powiatu bądź województwa przewiduje wykonywanie tych funkcji w ramach stosunku pracy).

Nawiązanie i rozwiązanie stosunku pracy z wyboru następuje z mocy prawa. Źródłem tego stosunku jest akt wyboru (głosowania). Nie trzeba zawierać z takimi osobami umów dla nawiązania stosunku pracy czy dokonywać wypowiedzenia ich stosunku pracy.

Czytaj także: Doradca i asystent w gminie - status prawny>>

Uprawnienia odchodzących

Wójtom, członkom zarządów powiatów i województw, których stosunek pracy został rozwiązany w związku z upływem kadencji, przysługuje odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Wynagrodzenie oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Odprawa ta nie przysługuje osobom, które będą ponownie, w najbliższej kadencji, zatrudniane na podstawie stosunku pracy z wyboru w tym samym urzędzie (art. 40 ustawy o pracownikach samorządowych).

W razie niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny (art. 171 § 1 k.p.).

Ekwiwalent należy ustalać, uwzględniając wynagrodzenia i inne świadczenia ze stosunku pracy, z wyłączeniem składników wymienionych w § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru może dotyczyć nieuwzględnienie:

● nagród jubileuszowych,

● wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego i innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,

● ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy,

● wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,

● dodatkowego wynagrodzenia rocznego (trzynastki),

● odpraw pieniężnych.

Przy ustalaniu ekwiwalentu składniki wynagrodzenia:

● określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości – uwzględnia się w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do ekwiwalentu,

● zmienne, przysługujące za okresy nie dłuższe niż miesiąc – uwzględnia się w średniej wysokości z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu,

● przysługujące za okresy dłuższe niż miesiąc – uwzględnia się w średniej wysokości z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu.

Ekwiwalent należy obliczać, dzieląc wynagrodzenie ustalone na wymienionych zasadach przez tzw. współczynnik ekwiwalentowy. Współczynnik oblicza się, dzieląc liczbę dni roboczych w roku, w którym pracownik nabył prawo do ekwiwalentu, przez 12. W 2010 roku współczynnik ekwiwalentowy wynosi 21,08. Następnie należy wyliczoną kwotę podzielić przez liczbę odpowiadającą dobowej normie czasu pracy pracownika i pomnożyć przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego.

Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem trzech lat od dnia, w którym stały się wymagalne (art. 291 § 1 k.p.).

Początek zatrudnienia nowych samorządowców

Aby doszło do nawiązania stosunku pracy na podstawie wyboru, nie trzeba zawierać umowy, jednak zatrudnienie pracownika na tej podstawie wiąże się z różnymi czynnościami, jak przy nawiązywaniu stosunku pracy na podstawie umowy o pracę. Nowy pracownik powinien:

● mieć ustalone wynagrodzenie,

● odbyć szkolenie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,

● przejść badania lekarskie,

● zapoznać się z regulaminem pracy i zakresem informacji objętych tajemnicą określoną w ustawach dla danego rodzaju pracy,

● zostać poinformowany na piśmie o warunkach zatrudnienia (w zakresie określonym w art. 29 § 3 k.p.),

● mieć założone akta osobowe, kartę ewidencji czasu pracy, kartę (listę) wypłacanego wynagrodzenia.

Czynności z zakresu prawa pracy, związane z nawiązywaniem i rozwiązywaniem stosunku pracy, wykonuje wobec:

● wójta – przewodniczący rady gminy, z tym że wynagrodzenie ustala rada gminy,

● starosty – przewodniczący rady powiatu, z tym że wynagrodzenie ustala rada powiatu,

● marszałka województwa – przewodniczący sejmiku województwa, z tym że wynagrodzenie ustala sejmik.

Wobec pozostałych członków zarządu powiatu i województwa wszelkie czynności z zakresu prawa pracy wykonuje odpowiednio starosta lub marszałek województwa (art. 8–10 ustawy o pracownikach samorządowych).

Doradcy i asystenci

Doradcy i asystenci są zatrudniani na podstawie umowy o pracę na czas określony. Mogą ich zatrudniać wójtowie, starostowie i marszałkowie województw. Zatrudnienie doradców i asystentów następuje na czas pełnienia funkcji przez wójta, starostę lub marszałka (art. 17 ustawy o pracownikach samorządowych).

Doradcom i asystentom nie przysługują odprawy w związku z zakończeniem zatrudnienia. Natomiast, jak innym pracownikom, należy się ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Wójt, starosta lub marszałek może zatrudnić doradcę lub asystenta w każdej chwili. Liczba doradców i asystentów nie może jednak przekroczyć:

● 3 – w gminach do 20 tys. mieszkańców,

● 5 – w gminach do 100 tys. mieszkańców i powiatach,

● 7 – w pozostałych gminach i województwach.

Czytaj także: Racjonalizacja zatrudnienia w administracji - uchwalona>>

Z orzecznictwa

Akt wyboru na funkcję w administracji publicznej jest aktem administracyjnym, który wywołuje podwójny skutek (jeśli wynika zeń obowiązek wykonywania przez elekta pracy w charakterze pracownika) – nadaje osobie wybranej status:

1) organu administracji,

2) pracownika.

Wyrok WSA w Lublinie z 11 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 106/10

PRZYKŁAD

Wójt po przegranych wyborach poszedł na zwolnienie lekarskie. Przebywał na nim w czasie, gdy ślubowanie złożył nowy wójt. Czy stosunek pracy wójta ulega rozwiązaniu w dniu złożenia ślubowania przez nowego wójta, czy dopiero po zakończeniu zwolnienia lekarskiego?

Stosunek pracy ulega rozwiązaniu w dniu złożenia ślubowania przez nowego wójta. Do pracowników zatrudnionych na podstawie wyboru nie mają zastosowania przepisy k.p., chroniące stosunek pracy zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, m.in. ograniczające możliwość jego rozwiązania w czasie zwolnienia lekarskiego.

PRZYKŁAD

Burmistrz po przegranych wyborach został zastępcą nowego burmistrza. Czy będzie należała mu się odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia?

Tak, gdyż zastępca burmistrza jest zatrudniany na podstawie powołania, a nie wyboru.

PRZYKŁAD

Odchodzący w 2010 roku wicestarosta otrzymywał miesięcznie 5000 zł wynagrodzenia zasadniczego, 1000 zł dodatku za wieloletnią pracę i 2000 zł dodatku funkcyjnego. W br. dostał też trzynastkę, nagrodę jubileuszową i odprawę. Ma 30 dni zaległego urlopu. W jakiej wysokości przysługuje mu ekwiwalent?

Należy uwzględnić tylko wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za wieloletnią pracę i dodatek funkcyjny. Są to składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości. Ekwiwalent liczymy następująco:

● 8000 zł (5000 zł + 1000 zł + 2000 zł) : 21,08 (współczynnik ekwiwalentowy) = 379,51 zł,

● 379,51 zł : 8 (dobowa norma czasu pracy) = 47,44 zł,

● 47,44 zł × 240 (liczba godzin zaległego urlopu, 8 godz. × 30 dni) = 11 385,60 zł.

Z orzecznictwa

W dniu rozwiązania stosunku pracy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia roszczenia o ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane w naturze, a nieprzedawnione urlopy wypoczynkowe.

Urlop wypoczynkowy za dany rok kalendarzowy powinien być pracownikowi udzielony najpóźniej do końca I kwartału następnego roku kalendarzowego (art. 168 k.p.). W pierwszym dniu drugiego kwartału (1 kwietnia) powstaje roszczenie pracownika o udzielenie urlopu za rok poprzedni. Od tej też daty rozpoczyna bieg trzyletni okres przedawnienia roszczenia o urlop.

Wyrok SN z 21 marca 2001 r., sygn. akt I PKN 336/00

Podstawy prawne

•  Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458; zm. Dz.U. z 2009 r. nr 157, poz. 1241)

•  Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 106, poz. 675)

•  Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1590; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 106, poz. 675)

•  Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 106, poz. 675)

•  Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 182, poz. 1228)

•  Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 174, poz. 1353)

•  Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz.U. nr 62, poz. 286; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 115, poz. 971)

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?