Kategorie

Jakie są uprawnienia niepełnosprawnych pracowników samorządowych

Jarosław Żarowski
Jakie są uprawnienia niepełnosprawnych pracowników samorządowych/ Fot. Fotolia
Niepełnosprawni pracownicy korzystają z przywilejów w zakresie czasu pracy, urlopów i innych zwolnień z pracy. Część tych szczególnych uprawnień przysługuje wszystkim, u których orzeczono niepełnosprawność, a część zależy np. od stopnia niepełnosprawności.

Wydział administracyjno-kadrowy urzędu gminy zadał nam pytanie dotyczące zatrudniania niepełnosprawnych, a dokładniej: czasu pracy. Każdy pracodawca, w tym także urzędy zatrudniające osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności, muszą pamiętać, że takim pracownikom przysługuje więcej wolnego niż pełnosprawnym.

Czas pracy osoby niepełnosprawnej:

● nie może przekraczać ośmiu godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo,

● zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać siedmiu godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo

– art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej: u.r.z.s.).

Reklama

Normy czasu pracy niepełnosprawnych zależą zatem od stopnia niepełnosprawności, przy czym różnica w stosunku do innych pracowników samorządowych, których czas pracy regulują przepisy działu szóstego ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.), nie wiąże się tylko z krótszym czasem pracy osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Obie wymienione normy czasu pracy niepełnosprawnych są sztywne – osoba z orzeczeniem o niepełnosprawności w jakimkolwiek dniu nie powinna pracować dłużej niż odpowiednio siedem lub osiem godzin, a w jakimkolwiek tygodniu dłużej niż odpowiednio 35 lub 40 godzin. Przepisy k.p. przewidują natomiast możliwość wydłużania czasu pracy w niektóre dni i tygodnie, w zamian za krótszy czas pracy w inne dni albo dodatkowe dni wolne.

Swoistym dopełnieniem sztywnych norm czasu pracy niepełnosprawnych jest zakaz ich zatrudniania w godzinach nadliczbowych. Niepełnosprawni nie mogą też pracować w porze nocnej (art. 15 ust. 3 u.r.z.s.). Zakazy te nie zależą od stopnia niepełnosprawności.

Stosowanie norm czasu pracy niepełnosprawnych, o których mowa w art. 15 u.r.z.s., nie może powodować obniżenia wysokości wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej wysokości. W przypadku godzinowych stawek wynagrodzenia zasadniczego, odpowiadających osobistemu zaszeregowaniu lub zaszeregowaniu wykonywanej pracy, przy przejściu na normy czasu pracy, o których mowa w art. 15 u.r.z.s., ulegają one odpowiedniemu podwyższeniu (art. 18 u.r.z.s.).

Polecamy serwis: Pracownicy

Obowiązek ograniczania czasu pracy niepełnosprawnych, wynikający z art. 15 u.r.z.s., nie jest bezwzględny. Przepisów art. 15 nie stosuje się:

● do osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz

● gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę

– art. 16 ust. 1 u.r.z.s.

Tacy niepełnosprawni w zakresie czasu pracy mogą być traktowani jak pełnosprawni i w konsekwencji, na zasadach określonych w k.p., pracować w elastycznych systemach czasu pracy, w porze nocnej czy nadgodzinach.

Reklama

Wszyscy niepełnosprawni mają prawo do dodatkowej 15-minutowej przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Przerwa ta powinna być wliczana do czasu pracy i przysługuje niezależnie od 15-minutowej przerwy, która na mocy k.p. należy się każdemu pracującemu w ciągu danej doby co najmniej sześć godzin (art. 17 u.r.z.s. w zw. z art. 134 k.p.). Prawo niepełnosprawnych do dodatkowej przerwy jest bezwzględne.

Niepełnosprawni są objęci preferencjami przy naborze na stanowiska urzędnicze w samorządach. Szerzej pisaliśmy o tym w nr. 3 z 2014 roku GSiA w artykule „Zasady zatrudniania niepełnosprawnych w samorządach”.

Dodatkowy urlop

Osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba ta nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego z tych stopni niepełnosprawności (art. 19 ust. 1 u.r.z.s.).

Wspomniany dodatkowy urlop nie przysługuje osobom posiadającym przywileje urlopowe z innego tytułu: uprawnionym do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów. Jeżeli jednak wymiar dodatkowego urlopu z innego tytułu niż niepełnosprawność wynosi mniej niż 10 dni roboczych, to zamiast tego urlopu przysługuje urlop dodatkowy z art. 19 ust. 1 u.r.z.s. (art. 19 ust. 2 i 3 u.r.z.s.).

Zwolnienia z pracy

Osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia:

● w wymiarze do 21 dni roboczych w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, nie częściej niż raz w roku,

● w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy

– art. 20 ust. 1 u.r.z.s.

Łączny wymiar zwolnienia na udział w turnusie rehabilitacyjnym i dodatkowego urlopu wypoczynkowego z tytułu znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekroczyć 21 dni roboczych w roku kalendarzowym (art. 20 ust. 3 u.r.z.s.). Pracodawca powinien udzielić takiego zwolnienia na podstawie wniosku lekarza sprawującego opiekę nad osobą niepełnosprawną o skierowanie na turnus rehabilitacyjny. Pracownik powinien przedstawić pracodawcy skierowanie w terminie, który umożliwi zapewnienie normalnego toku pracy w zakładzie. Podstawą wypłaty wynagrodzenia za czas zwolnienia jest przedłożony pracodawcy dokument, który potwierdza pobyt na turnusie, wystawiony przez jego organizatora.

Natomiast jedyną przesłanką do uzyskania zwolnienia na badania, zabiegi, zakup bądź naprawę sprzętu ortopedycznego jest niemożność wykonania tych czynności poza godzinami pracy. Nie jest ograniczona liczba ani czas trwania takich zwolnień. W powszechnie obowiązujących przepisach nie został też określony sposób dokumentowania wspomnianych czynności przez niepełnosprawnego i wykazania, że może je wykonać tylko w godzinach pracy. Powinni to ustalić pracodawca i pracownik. Dowodem może być chociażby zaświadczenie z placówki ochrony zdrowia przeprowadzającej badania ze wskazaniem, w jakich godzinach są one wykonywane.

PRZYKŁAD

Pan Adam, referent w urzędzie miasta, uzyskał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności 2 września 2013 r., ale przedstawił je pracodawcy dopiero 19 listopada 2013 r. Od kiedy przysługuje mu dodatkowy urlop z tego tytułu i w jakim wymiarze w 2014 roku?

Prawo do dodatkowego urlopu pan Adam uzyskuje 3 września 2014 r. i od tej daty w 2014 roku przysługuje mu cały 10-dniowy urlop z tytułu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Skoro przepisy u.r.z.s. stanowią w tym względzie jedynie, że prawo do pierwszego urlopu dodatkowego nabywa się po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności, to:

● ważna jest data orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a nie przedstawienia takiego orzeczenia pracodawcy,

pracownik uzyskuje zawsze pierwszy urlop w pełnym wymiarze (niezależnie, kiedy w danym roku kalendarzowym nabył do niego prawo).

PODSTAWY PRAWNE

● art. 15–20 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j.t. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721; ost. zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 877)

● dział szósty ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 208)

● rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 22 maja 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania zwolnień od pracy osobom o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym (Dz.U. nr 100, poz. 927)

Zobacz również: Pracownicy samorządowi – nabór, służba przygotowawcza i awansowanie

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?