Kategorie

Prawidłowe uchwały Rady Gminy

Sylwester Szczepaniak
Uchwała jest podstawą formą podejmowania decyzji przez kolegialny organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, jakim jest Rada Gminy. Przedstawiamy praktyczne wskazówki jak powinno wyglądać jej przygotowanie i redagowanie.

W niektórych przypadkach ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej "usg", Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591) stanowi wprost, że np. akty prawa miejscowego podejmowane są w wyłącznie formie uchwały, a w przypadkach szczególnych w formie zarządzenia wójta (art. 41 usg).

Ustawa stwierdza również w art. 14, iż uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Chociaż tryb podejmowania uchwal nie jest w ustawie o samorządzie gminnym wyraźnie uregulowany, jednak na podstawie przepisów można wywnioskować, że aby uchwała była ważnie podjęta:

a) organ powinien mieć kompetencję do jej podjęcia (upoważnienie ustawowe ogólne, szczegółowe)

b) organ powinien wystąpić o uzyskanie wymaganych uzgodnień oraz dochować terminów przewidzianych na ich wydanie.

c) na posiedzeniu organu musi być odpowiednia liczba osób (wymagane kworum) oraz wymagane jest uzyskanie odpowiedniej liczby głosów.   

d) organ musi przekazać uchwałę do publikacji.

Reklama

W przypadku aktów prawa miejscowego o obowiazywaniu uchwały decyduje jej opublikowanie w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym. Inne uchwały powinny być udostępnione również w Biuletynie Informacji Publicznej prowadzonym przez gminę oraz wywieszone w miejscach zwyczajowo przyjętych.

Uwaga dot. pkt c): „Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 20 września 1995 r., sygn. akt W 18/94, wyraził stanowisko, iż bezwzględna większość głosów oznacza co najmniej o jeden głos więcej od sumy pozostałych ważnie oddanych głosów, to znaczy przeciwnych i wstrzymujących się. W uzasadnieniu tej uchwały Trybunał Konstytucyjny bliżej wyjaśnił także sposób rozumienia pojęcia "bezwzględnej większości głosów". Pojęcie to różni się od pojęcia "większości względnej" tym, że głosy wstrzymujące się doliczane są do głosów przeciwnych, natomiast w odniesieniu przy wymaganiu "większości względnej", głosy wstrzymujące się nie są uwzględniane przy obliczaniu wyniku").

Zgodnie z treścią § 143 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z dnia 5 lipca 2002 r.) do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale II oraz w dziale I rozdziały 2-7, a do przepisów porządkowych - również w dziale I rozdział 9, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

Dla celów praktycznych warto przypomnieć jednak wszystkie istotne zasady tworzenia aktów normatywnych, które powinny mieć zastosowanie przy redakcji uchwał.

 

Prawidłowa uchwała powinna posiadać: 

 

a) Tytuł odpowiadający treści czyli "UCHWAŁA" bądź "ZARZĄDZENIE" (wielkimi literami). Nie powinien on być zbyt rozbudowany, powinien natomiast odzwierciedlać przedmiot regulacji.

b) Numer oraz datę wydania aktu.

Reklama

c) Podstawę prawną w postaci powołania się na konkretny przepis rozporządzenia bądź ustawy (normę kompetencyjną). W przypadku przywoływania w uchwale ustaw, powinien znaleźć się każdy kolejny numer dziennika ustaw – również w przypadku ustaw nowelizujących.

Uwaga: Art. 91 ust. 1 usg stanowi, iż „w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa". Zdaniem Z. Kmieciaka podanie nazwy nieodpowiadającej treści uchwały oraz przywołanie jej niewłaściwej podstawy prawnej – w przypadku gdy istnieje przepis prawa który powinien stanowić podstawę do jej wydania - a także drobne błędy, w tym rachunkowe – uznać należy za przypadki nieistotnego naruszenia prawa.

Uwaga dotycząca możliwości zmiany uchwały: w tytule uchwały nowelizującej pomija się nazwę organu, który podjął uchwałę zmienianą i datę podjęcia tej uchwały, a także oznaczenie dzienników urzędowych, w których została ogłoszona uchwała zmieniana i jej zmiany.

Jeżeli Rada gminy dokona nowelizacji swojej uchwały w ten sposób, ze dotychczasową uchwałę lub jej załącznik zastąpi nowym ujednoliconym tekstem bez szczegółowego określenia dokonania zmian (jest to tzw. nowelizacja dorozumiana), to jest to nowa uchwała. Organ nadzoru jest więc władny podjąć działania w trybie nadzorczym i ewentualnie stwierdzić nieważność wszystkich postanowień tej nowej uchwały (wyrok NSA z 6 grudnia 1994 r. sygn. akt. SA/Wr 1707/94).

 

Czytaj także: Szablon uchwały budżetowej >>

Podział przepisów w uchwale powinien przedstawiać się następująco:

 

a) Przepisy ogólne np. słownik pojęć.

b) Przepisy szczegółowe, tzn. zawierające dyspozycje, hipotezy i sankcje oraz określające zobowiązane podmioty,

c) przepisy przejściowe i końcowe, np. regulujące tryb i moment ogłoszenia i wejścia w życie aktu oraz klauzule derogacyjne.

Uwaga: przepisy uchwał, statutów oraz regulaminów z zasady nie powinny swoim brzmieniem powtarzać przepisów aktów wyższych rangą w hierarchii źródeł prawa.

W przypadku przepisów zawierających wyliczenie, powinno nastąpić dokładne określenie, czy przesłanki uzyskania danego obowiązku muszą wystąpić wszystkie naraz (łącznie), np.  a,b,c,d,e, czy też wystarczy, aby była spełniona np. jedna lub kilka z nich.

Należy zwracać uwagę na istotne znaczenie prawne spójników „lub”, „albo” oraz sformułowania „w szczególności”.

Przepisy uchwały powinny dokładnie określać zakres czasowy jej obowiązywania, zwłaszcza w przypadku przepisów przejściowych - powinny one zawierać precyzyjne terminy.

Przepisy uchwały powinny też dokładnie określać obszar jej obowiązywania, np. w przypadku uchwał wydawanych na podstawie ustawy „antyalkoholowej”, o ochronie przyrody, prawo o zgromadzeniach oraz o zagospodarowaniu przestrzennym.

Zdaniem Marka Szewczyka, jeżeli w uchwale gminy jest podany dokładny obszar jej obowiązywania, to nawet przy zmianie granic i przejściu tego obszaru pod władztwo innej gminy, uznać należy, że ta uchwała (akt prawa miejscowego) nadal obowiązuje. Natomiast w przypadku uchwał odnoszących się do całego obszaru gminy lub pomijającego tę kwestię w swojej treści, w przypadku zmiany granic, na terenach przyłączonych do sąsiedniej gminy akty te tracą moc z chwilą tego przyłączenia.

 

W kwestiach językowych należy zwrócić uwagę, iż:

 

a) w przypadku zdań pojedynczych zawierających normę prawną należy dokładnie określić, które słowa należą do grupy podmiotu, a które do grupy orzeczenia.

Inaczej - jak twierdzi A. Malinowski – zdanie takie będzie rodziło trudności interpretacyjne. Autor podkreśla także, że „na początku i końcu zdania należy umieszczać wyrazy najbardziej istotne w zdaniu", a  „wyraz określany powinien być blisko wyrazu określanego”

b) w przypadku zdań złożonych ogólna zasada stanowi, iż należy unikać w tekście konstruowania zdań wielokrotnie złożonych aby w ten sposób unikać np. błędów tautologii lub amfibologii.

Należy zwrócić uwagę aby w przypadku negacji wyraz ją zawierający był jak najbliżej zdania negowanego.  Np. jeżeli zwrot wyrażający negację umieszczany jest przed zdaniem zbudowanym przez alternatywę zwykłą (lub, i, oraz), to negacja ta odnosi się tylko do jednego, najbliższego jej zdania. Natomiast jeżeli chcemy zanegować cale zdanie złożone, negacja musi nastąpić na początku tego zdania i wyraźnie wskazywać, iż chodzi o całe zdanie.

Ponadto należy zadbać, aby uchwała realizowała zasadę zupełności oraz kompetencyjności, czyli w sposób zupełny regulować poddane regulacji zagadnienie.

W przypadku uchwał podejmowanych w celu realizacji ściśle określonych przepisów dyspozycyjnych ustawy, np. o zagospodarowaniu przestrzennym, ma to istotne znaczenie gdyż art. 15  w sposób szczegółowy określa  treść tej takiej uchwały. W uchwale ustanawiającej plan zagospodarowania przestrzennego nie powinny znajdować się przepisy o charakterze otwartym, odsyłające do nieprzewidzianych prawem procedur i nakładające nowe obowiązki wykraczające poza treść art. 15 tej ustawy.

Jako podobny przykład może posłużyć stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w sprawie badania konstytucyjności art. 11b ust. 3 usg. 15 a ust. 3 usw 8a ust. 3 usp z Konstytucją. 

W wyroku z dnia z dnia 6 września 2002 r. sygn. akt K 38/ 01 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż przepisy ww. ustaw nadają kompetencję wymienionym w nim organom do uregulowania w statucie tylko techniczno-porzadkowych zasad dostępu do dokumentów i korzystania z nich. Wszelkie zapisy statutu de facto ograniczające prawo dostępu do informacji publicznej powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego na mocy kontroli nadzorczej wojewody.

Przestawione powyżej upoważnienia są przykładami upoważnień szczegółowych, ich przeciwieństwem są upoważnienia do wydawania np. aktów prawa miejscowego o charakterze blankietowym. W tym przypadku kompetencja Rady Gminy do swobodnego regulowania danej materii jest większa. Lecz i tego rodzaju upoważnienia nie dają podstaw do całkowicie swobodnego kształtowania praw i obowiązków. „Na przykład w trybie przepisów porządkowych nie można wprowadzać regulacji, dla których właściwe będą przepisy prawa miejscowego o charakterze wykonawczym”.

 

Uwagi dotyczące Zasady kompetencyjności:

 

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na  problem niezwiązany bezpośrednio z techniką prawodawczą JST, a z realizacją zasady kompetencyjności:

a) problem „nad-regulacji”, który przez część doktryny prawa administracyjnego uznawany jest za przejaw bezprawia legislacyjnego; dotyczy on kompetencji do wydawania przepisów porządkowych w „zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących” w przypadku gdy brak regulacji był celowym zaniechaniem ze strony ustawodawcy.

b) problem umocowania i kompletacji Komisji, które nie są organami gminy w rozumieniu art. 21 usg; warto jednak zwrócić uwagę na uprawnienia Komisji przewidziane w ustawie z dn. 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. (tekst jednolity: Dz. U. 2002 r. Nr 147 poz. 1231) .

c) organ statutowy gminy nie jest organem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie można mu w statucie dać uprawnień do załatwiania spraw administracyjnych

 

Czytaj także: Forum internetowe pomoże stworzyć modelowy BIP >>

 

Konsekwencja złego zredagowania uchwały:

 

Konsekwencje wadliwości uchwał, zarówno pod względem redakcyjnym i kompetencyjnym, określają przepisy rozdziału 10 ustawy o samorządzie gminnym.

Sankcjami mogą być: wspomniane stwierdzenie podjęcia uchwały z naruszeniem prawa, stwierdzenie istotnego bądź rażącego naruszenia prawa oraz stwierdzenie jej nieważności, co do czasu uprawomocnienia się decyzji organu nadzorczego tj. Wojewody i Regionalnej Izby Obrachunkowej skutkuje wstrzymaniem wejścia uchwały w życie.

Ponadto oddzielnie należy zwrócić uwagę na art. 101 usg, dający prawo każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, do - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżenia uchwały lub zarządzenia do sądu administracyjnego.

Uwaga: prawo to przysługuje również Radnemu, w przypadku gdy zachodzą przesłanki w powyższym przepisie.

Sylwester Szczepaniak

samorzad.infor.pl

 

Poszerzaj swoją wiedzę korzystając z naszego programu >>
INFORLEX Sprawozdawczość Budżetowa – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Sprawozdawczość Budżetowa – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    3 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Dobry Start - pieniądze wypłacane przez ZUS

    ZUS wypłaca już pieniądze w ramach programu Dobry Start. Kto najszybciej otrzymał świadczenie? Jaki błąd uniemożliwia przelanie pieniędzy?

    Dodatek specjalny za część miesiąca

    Dodatek specjalny za część miesiąca koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej - jak obliczyć w przypadku absencji z innego powodu niż choroba?

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?