Luka w przepisach. W jednym domu mieszkają dwie rodziny. Chcą 6000 zł dodatku węglowego. Czy grozi im kara?

• Gospodarstwo domowe w ustawie o dodatku węglowym
• Dodatek węglowy - kilka rodzin i jeden piec na węgiel
• Z jednego adresu może być kilka wniosków o dodatek
• Jaka kara grozi za kłamstwo / nieprawdę we wniosku o dodatek węglowy?
• Jak wykazać, że kilka rodzin mieszka pod jednym adresem?

Odpowiedź:

Dodatek węglowy 3000 zł otrzymają jako osobne świadczenia obie rodziny. Bez znaczenia prawnego jest to, że dom (w tym piec) należy do teściów. Dodatek nie jest wypłacany według formuły „3000 zł na piec”, a według formuły "Każda rodzina korzystająca z węgla do ogrzewania otrzyma 3000 zł". Nawet, gdy domostwa kilku rodzin ogrzewa jeden piec.

Uzasadnienie

Dodatek węglowy przysługuje osobom tworzącym gospodarstwo domowe, które korzysta z ogrzewania węglowego (co potwierdza wpis w CEEB). Bez znaczenia prawnego jest:

1. liczba pieców na węgiel oraz
2. do kogo należy nieruchomość.

Gospodarstwo domowe w ustawie o dodatku węglowym

W ustawie o dodatku węglowym gospodarstwo domowe definiowane jest jako:

1. osoba fizyczna samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo
2. osoba fizyczna oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).

Dwa dodatki węglowe zostałyby więc wypłacone, gdyby w sytuacji opisanej przez Internautkę, na piętrze domu mieszkał jako osoba samotna np. teść. O ile będzie tworzył jednoosobowe gospodarstwo domowe.

Dodatek węglowy - kilka rodzin i jeden piec na węgiel

W domu zamieszkałym przez dwie rodziny zużycie węgla w celach grzewczych jest często większe niż w domu zamieszkałym przez jedną rodzinę. Rodziny w takiej sytuacji mogą niekiedy ograniczyć zimą ogrzewanie do części domu.

Przykład

Trzyosobowa rodzina mieszka w piętrowym domu. Na parterze mają do dyspozycji 75 m2. Mąż z żoną uznali, że ta powierzchnia im wystarczy zimą. Z uwagi na wysokie ceny węgla podjęli decyzję o wyłączeniu piętra domu z ogrzewania w czasie zimy 2022 r./ 2023 r.

Ustawodawca założył, że jeżeli z ciepła do ogrzania domu z jednym piecem węglowym korzysta kilka rodzin, to wydatki na węgiel będą wyższe niż w przypadku takiego samego domu, ale zamieszkałego przez jedną rodzinę. Dlatego nie wprowadził zasady „3000 zł na piec”. I uznał, że w przypadku kilka wniosków o dodatek węglowy z jednego adresu, 3000 zł otrzyma kilka rodzin.

Z jednego adresu może być kilka wniosków o dodatek

Kilku wniosków o dodatek węglowy nie może jednak złożyć jedna rodzina. Taka sytuacja jest najczęściej skutkiem nieporozumienia (mąż nie wiedział, że żona też złożyła wniosek) albo konfliktu w rodzinie (małżeństwo się rozwodzi i skonfliktowani małżonkowie złożyli osobne wnioski o 3000 zł). 

Zastosowanie ma wtedy art. 2 ust. 4 ustawy o dodatku węglowym. Przepis stanowi, że w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, dodatek ten przyznawany jest wnioskodawcy, który złożył taki wniosek jako pierwszy.

Przykład

Mąż i żona mieszkają na parterze domu, a teściowie na piętrze. Do urzędu gminy złożono spod tego adresu trzy wnioski o wypłatę dodatku węglowego. Mąż złożył wniosek, ale nie poinformował o tym małżonki. Ta złożyła dwa dni później wniosek. Wniosek złożył też w imieniu swojej rodziny teść. Gmina wypłaci po 3000 zł dodatku osłonowego na podstawie wniosku męża i teścia. Wniosek żony nie będzie podstawą do wypłaty kolejnego dodatku węglowego.

Jaka kara grozi za kłamstwo / nieprawdę we wniosku o dodatek węglowy?

Informacje przedstawione we wniosku o wypłatę dodatku węglowego składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń – zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. poz. 1692).

Jakie są konsekwencje naruszenia tego przepisu?

Art. 233 § 6 kodeksu karnego (k.k.) reguluje zasady kary za przestępstwo złożenia fałszywego oświadczenia. Z przepisu wynika, że za podanie nieprawdy we wniosku o przyznanie dodatku węglowego grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Odpowiedzialność karna grozi w przypadku złożenia kilku osobnych wniosków o dodatek węglowy spod jednego adresu z informacją, że tworzą one odrębne rodziny. A w rzeczywistości to jest jedna rodzina.

Konieczność wskazania jakichś dowodów na to, że osoby mieszkające pod jednym adresem tworzą kilka rodzin, może się pojawić w przypadku sprawdzenia przez gminę stanu faktycznego i prawnego przedstawionego we wniosku. Gmina ma na to kilka lat. W momencie składania wniosku nie trzeba tego dowodzić.

Jak wykazać, że kilka rodzin mieszka pod jednym adresem?

To bardzo indywidualna sprawa. Dowodem może być to, że pomimo wspólnego mieszkania w jednym domu / mieszkaniu:

1) syn buduje (mieszkając czasowo z rodzicami) własny dom,

2) córka kupiła od dewelopera mieszkanie, które powstanie dopiero w 2023 r. i czeka u rodziców na jego ukończenie,

3) brat kupił samochód bez udziału środków finansowych siostry i nie jest ona współwłaścicielem samochodu,

4) domownicy pokrywają osobno bieżące wydatki (żywność, ubrania, opłaty, komunikacja),

5) syn / córka jest w trakcie rozwodu i wyprowadził/a się z mieszkania współmałżonka wracając czasowo do domu rodzinnego,

6) małżeństwo jest w separacji (pomimo wspólnego mieszkania jest to ważny dowód osobnych gospodarstw domowych),

7) syn stracił pracę i wrócił do rodzinnego domu.

Przepisy o dodatku węglowym zawierają wiele podobnych rozwiązań, co przepisy o dodatku osłonowym: