| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Zadania > Gospodarka przestrzenna > Prawa autorskie w architekturze

Prawa autorskie w architekturze

Nie da się określić, które projekty/obiekty architektoniczne powinny korzystać z ochrony prawnoautorskiej, a które uznać należy jedynie za obiekty szablonowe, którym ochrona prawnoautorska przysługiwać nie powinna. Każdy przypadek należałoby indywidualnie oceniać, biorąc pod uwagę zarówno formę, rozumianą jako sposób wyrażenia konkretnej koncepcji, oraz zastosowane rozwiązania funkcjonalne.

Również inni przedstawiciele doktryny przyjmują, że nie wszystkie rezultaty pracy projektowej architektów objęte są ochroną prawnoautorską. Jako przykład można wskazać pogląd doktor Anny Marii Niżankowskiej, która stwierdziła w swojej monografii, że „te z nich, których forma ma charakter szablonowy, powszechnie spotykany w budownictwie, czy które stanowią jedynie rozwiązanie problemów technicznych, nie są objęte ochroną” – A. M. Niżankowska, Prawo do integralności utworu, Kraków 2007, s. 246-247.

Zatem, aby dany projekt lub już zrealizowany na jego podstawie obiekt zasługiwał na ochronę prawnoautorską musi charakteryzować się pewnym poziomem twórczości. Twórczość w przypadku utworów architektonicznych polegać może przede wszystkim na indywidualnym ukształtowaniu przestrzeni lub oryginalnym rozplanowaniu rozwiązań technicznych danego obiektu.

Polecamy także: Decyzja o warunkach zabudowy

W niektórych przypadkach już intuicyjnie można stwierdzić (w przypadku projektów/obiektów o wyjątkowym poziomie artyzmu), że będziemy mieć do czynienia z utworami architektonicznymi chronionymi przez prawo autorskie.

Jednak, czy za utwory architektoniczne uznać można np. bloki z wielkiej płyty, czy też proste domki jednorodzinne?

Szukając odpowiedzi na postawione pytanie warto sprawdzić, co na ten temat do powiedzenia mają polskie sądy. Sąd Apelacyjny w Krakowie w orzeczeniu z 29 października 1997 r. stwierdził, że „nie da się generalnie oznaczyć minimum indywidualności, które stanowiłyby wartość progową dla uzyskania ochrony w prawie autorskim i pozwalałyby w sposób dostatecznie bezpieczny rozróżniać wytwory intelektualne zdatne i niezdatne do ochrony. W każdym wypadku budzącym wątpliwości, tj. wtedy, gdy indywidualność badanego wytworu intelektualnego nie jest intuicyjnie oczywista, zachodzi konieczność odwołania się do ocen wartościujących. W ocenach tych należy kierować się dyrektywą nakazującą uwzględniać aksjologiczne uzasadnienie norm prawa autorskiego, jak i właściwości wytworów intelektualnych poddanych ocenom wartościującym” – orzeczenie SA w Krakowie z dnia 29 października 1997 r. (sygn. akt I ACa 477/97), LEX nr 533708.

Ciekawy pogląd na temat tego, jakie projekty/obiekty uznać należałoby za typowe i szablonowe, przez co pozbawione ochrony prawnoautorskiej, przedstawiła doktor Monika Drela w swoim artykule, gdzie stwierdziła, że „jeśli pewien typ budowli był masowo wykorzystywany w przeszłości, nie można się w nim dopatrywać znamion indywidualnej twórczości człowieka czy przejawu oryginalnego zamysłu autora projektu, jest to jedynie użytkowe funkcjonalne powielenie pewnego modelu […]” – M. Drela, Dobro kultury jako przedmiot ochrony prawnorzeczowej. Teza nr 3, PiP.2002.11.56, LEX 35210/3

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Eksperci portalu infor.pl

Karolina Służewska – Woźnicka

adwokat

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »