REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Architektura - definicja

Jarosław Góra
Aplikant adwokacki
Ślązak, Zapiór i Partnerzy – Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. p.
Ekspert we wszystkich dziedzinach prawa związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
architektura
architektura
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Architektura ściśle związana jest z twórczą pracą ludzi, głównie działalnością architektów. Ta polega na projektowaniu obiektów budowlanych, które następnie mają zostać zrealizowane. Regułą jest, że obiekty te powstać mają w określonej przestrzeni, tzn. w konkretnym miejscu i pod tym kątem są projektowane. Twórcy nie ograniczają się do samego obiektu, ale organizują również przestrzeń w jego otoczeniu, aby jako całość spełniały stawiane przed nimi zadania.

Architektura – sztuka, czy technika?

Sporo piszę na blogu na temat praw autorskich związanych z projektowaniem architektonicznym. Kierując się zasadą „od ogółu do szczegółu” powinienem chyba najpierw zastanowić się czym jest sama architektura. Bez tego trudno w ogóle zastanawiać się nad problematyką utworów architektonicznych. Trudno przecież zajmować się pojęciem węższym (utwór architektoniczny) nie znając znaczenia pojęcia szerszego (architektura). Zastanawiam się też, i to pytanie przede wszystkim dla architektów, czym dla Was jest architektura?

REKLAMA

REKLAMA

Z prawnego punktu widzenia można zastanawiać się, czy próba zdefiniowania pojęcia architektury, będącej dziedziną nauki i sztuki (?), będzie pomocna przy próbie zmierzenia się z pojęciem prawnym, jakim jest utwór architektoniczny. Według mnie jednak, świadomość trudności, jakie spotkamy próbując opisać architekturę (o czym dzisiejszy wpis) jest nie tyle pomocna, co wręcz konieczna, żeby w pełni zrozumieć szczególny charakter utworu architektonicznego w ujęciu prawnym.

Jak dobrze poszukamy, to znajdziemy tysiące definicji architektury. Różnią się one od siebie w zależności od tego, kto, kiedy i w jakim celu je formułował.

Polecamy serwis: Gospodarka przestrzenna

REKLAMA

Językoznawcy pojęcie architektury starają się wywieść od greckiego słowa „architekton”, oznaczającego głównego budowniczego. Proste? No proste. A proste podobno jest dobre :) .

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Socjologowie wypracowali liczne definicje traktujące architekturę jako narzędzie – polityczne, pozwalające na prowadzenie dialogu ogółu z jednostką, ekonomiczne, czy też symboliczne. Coś chyba w tym jest.

Bardzo popularna w XIX wieku definicja określa architekturę, jako sztukę kształtowania przestrzeni. Z drugiej jednak strony na architekturę można spojrzeć, jako na sztukę ograniczania przestrzeni, wyznaczania granic między tym, co wewnętrzne i zewnętrzne, co prywatne i publiczne, co dostępne i niedostępne.

Wielu teoretyków sztuki odwołuje się do definicji Witruwiusza (O architekturze ksiąg dziesięć), według którego architektura polega na zachowaniu trzech zasad: trwałości (firmitas), użyteczności (utilitas) i piękna (venustas) – funkcjonujących jako witruwiańska triada.

Architektura opisywana jest, jako nauka i sztuka projektowania, konstruowania i wykonywania budynków oraz innych budowli przestrzennych. Opis ten pojawia się w wielu słownikach obcojęzycznych (ang. the art and science of designing and erecting buildings, open areas, communities, and other artificial constructions and environments) i wydaje się być definicją najpopularniejszą.

Wreszcie architektura nie ogranicza się do budynków, ale dotyczy wszelkich obiektów. Wyróżnia się architekturę wnętrz. Za należące do architektury uznaje się planowanie przestrzeni w skali regionów geograficznych czy administracyjnych, kształtowanie krajobrazu, czy wreszcie planowanie miast i dzielnic, a więc urbanistykę.

Dojdziemy w końcu do wniosku, że ze względu na ilość różnych definicji pojęcie architektury w absolutnym wymiarze stało się niedefiniowalne. Chyba rzeczywiście tak jest, bo holistyczne (trudne słowo :) ) ujęcie architektury musielibyśmy ograniczyć do stwierdzenia, że polega ona na twórczych zjawiskach przestrzennych powodowanych przez człowieka. Taka definicja i ten ogólny sposób patrzenia na architekturę nie będzie jednak w żaden sposób przydatny.

Zobacz również: Utwory urbanistyczne i architektoniczno-urbanistyczne

Problem ze znalezieniem, czy skonstruowaniem absolutnej definicji architektury nie oznacza jednak, że nie możemy sformułować definicji architektury przydatnej do konkretnego celu. Dziś celem jest próba określenia zakresu pojęcia prawnego utworu architektonicznego, żebyście wiedzieli co mam na myśli pisząc o prawach autorskich w architekturze.

Niewątpliwie architektura jest dziedziną nauki i techniki. Architekci muszą być wyposażeni w niezbędną przy tworzeniu utworów architektonicznych wiedzę z zakresu konstrukcji, budownictwa, materiałoznawstwa, fizyki, techniki wznoszenia obiektów i wielu innych. Materia ta stanowi istotny element kształcenia studentów wydziałów architektury na uczelniach wyższych.

Architektura jest równocześnie dziedziną sztuki. Od starożytności celem stawianym przed twórcami było, aby obiekty architektoniczne oddziaływały na ludzi, trafiając w ich poczucie piękna, a elementy estetyczne tworzonych dzieł od zawsze stanowiły ich istotną część. Przez wieki zmieniały się style panujące w architekturze. Obiekty o wyjątkowych walorach artystycznych stanowią część dorobku kulturowego i uważane są za arcydzieła. Oczywiście nie każdy utwór architektoniczny uznany zostanie za dzieło sztuki, i nie każde dzieło sztuki zostanie uznane za arcydzieło. Ocena, które dzieła charakteryzują się wysokim poziomem artyzmu, była, jest i prawdopodobnie zawsze będzie tematem dyskusji i źródłem kontrowersji, ale podobnie jest przecież we wszystkich innych dziedzinach sztuki. Ocena taka nigdy nie będzie w pełni obiektywna, ponieważ nie może taka być, zależy bowiem od subiektywnego spojrzenia oceniającego i jego indywidualnego poczucia piękna.

Twórców utworów architektonicznych, a więc głównie architektów, ale nie tylko, uznać należy zatem za artystów, mimo sprzeciwu części środowiska architektów J. Wydaje się jednak, iż można pokusić się o stwierdzenie, że dla większości architektów architektura jest językiem wypowiedzi i artystycznej ekspresji, podobnie jak dla malarza obraz, a dla poety wiersz. W swoich projektach architekci zazwyczaj starają się zawrzeć ideę i tworzą je w charakterystycznym dla siebie stylu.

Architektura ściśle związana jest z twórczą pracą ludzi, głównie działalnością architektów. Ta polega na projektowaniu obiektów budowlanych, które następnie mają zostać zrealizowane. Regułą jest, że obiekty te powstać mają w określonej przestrzeni, tzn. w konkretnym miejscu i pod tym kątem są projektowane. Twórcy nie ograniczają się do samego obiektu, ale organizują również przestrzeń w jego otoczeniu, aby jako całość spełniały stawiane przed nimi zadania.

Podsumowując, architekturę należałoby uznać za naukę (technika, konstrukcja) i sztukę (elementy estetyczne) tworzenia projektów i wznoszenia na ich podstawie obiektów, z uwzględnieniem cech miejsca (przestrzeni), czasu i potrzeb przyszłych użytkowników, odznaczających się użytkowym charakterem (elementy funkcjonalne).

Natomiast rezultatem tej pracy są utwory architektoniczne, chronione prawem autorskim.

Dobra definicja? :)

Podyskutuj: Forum

Źródło: Własne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Sektor publiczny
Nowy model orzekania o niepełnosprawności – konsultacje społeczne

Pod patronatem Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych odbywają się konsultacje społeczne związane z przyszłością systemu orzekania o niepełnosprawności. Forma spotkań jest stacjonarna albo on-line. Poszczególne spotkania dedykowane są różnym grupom osób których temat dotyczy.

Dwukadencyjność zmieni polityczną mapę regionu. Dziesiątki samorządowców stracą stanowiska?

Jeżeli przepisy o dwukadencyjności samorządowców zostaną utrzymane, to w woj. opolskim w 47 na 71 gmin obecni szefowie gmin nie będą mogli ponownie kandydować.

Gdzie wyrzucać absorbery znajdujące się w opakowaniach świeżej żywności? Większość Polaków nie wie, jak segregować wkłady absorpcyjne

Przeprowadzono ciekawe badanie świadomości konsumentów dotyczącej segregacji absorberów w opakowaniach świeżej żywności. Takie wkłady absorpcyjne stosuje się w tackach z mięsem, rybami czy owocami. Czy trzeba oddzielać absorbery o tacek przed wyrzuceniem? Do którego kosza powinny trafić? Okazuje się, że większość Polaków nie wie.

Rewolucja w systemie kaucyjnym. Kaucja obejmie „małpki”, a vouchery dostaną sztywny termin ważności

Małe szklane butelki po alkoholu, powszechnie znane jako „małpki”, już wkrótce trafią do polskiego systemu kaucyjnego. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało wniosek o wpisanie projektu nowelizacji do wykazu prac rządu, przewidując dwuletni okres przejściowy na wdrożenie nowych zasad. Resort chce również ujednolicić czas na realizację voucherów wydawanych w sklepach – mają być ważne dokładnie 90 dni.

REKLAMA

Opieka wytchnieniowa 2027 – konkurs dla organizacji pozarządowych

Jeszcze do 30 listopada 2026 roku organizacje pozarządowe mogą składać oferty w konkursie w ramach programu "Opieka wytchnieniowa". Na ten cel przeznaczono ponad 85 mln złotych z Funduszu Solidarnościowego.

Osoby starsze w placówkach opiekuńczych. KMPT o miejscach pozbawienia wolności

Z okazji Ogólnopolskiego Dnia Seniora obchodzonego 14 listopada, Krajowy Mechanizm Prewencji Tortur (KMPT) przywołał zagrożenia dotyczące osób starszych, stwierdzone podczas wizytacji placówek opiekuńczych. Wskazał na konieczność wzmocnienia ochrony tej, coraz liczniejszej, grupy osób.

NBP ma setki ton złota i nadal kupuje. Polska wśród 10 państw o największych oficjalnych zasobach tego kruszcu

W rezerwach Narodowego Banku Polskiego znajduje się obecnie 700 ton złota o wartości ponad 355 mld zł. Tym samym polski bank centralny już w listopadzie 2026 r. osiągnął cel, który jego zarząd wyznaczył w styczniu. Prezes NBP powiedział, że nie widzi powodów, aby kierowany przez niego bank przestał kupować złoto, a zasoby tego kruszcu powinny nadal rosnąć wraz z pozostałymi rezerwami. Polska należy już do 10 państw o największych oficjalnych zasobach złota, obok Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Francji i Chin.

Jeden klik może sparaliżować urząd. Samorządy muszą przygotować się na nowe cyberzagrożenia [Gość INFOR.PL]

Cyberprzestępcy nie muszą już wybierać konkretnych instytucji, aby przeprowadzić skuteczny atak. Zautomatyzowane narzędzia pozwalają im wykorzystywać luki w zabezpieczeniach tysięcy organizacji jednocześnie. Szczególnie narażone są samorządy, które przechowują wrażliwe dane mieszkańców, a jednocześnie zmagają się z brakami kadrowymi i przestarzałą infrastrukturą informatyczną. O tym, jak zmieniają się zagrożenia i dlaczego cyberbezpieczeństwo przestaje być wyłącznie zadaniem informatyków, mówił Sebastian Wąsik, Country Manager Poland w baramundi, w programie Gość Infor.pl.

REKLAMA

Ilu uczniów w klasach? Samorządy mogą modyfikować i łączyć szkoły

Gminy mogą dostosować publiczne szkoły do zmian demograficznych. Zamiast likwidacji szkoły podstawowej możliwe jest zachowanie kształcenia uczniów klas I–III blisko miejsca zamieszkania, a w razie potrzeby konsolidować kształcenie uczniów klas IV–VIII w lepiej wyposażonych szkołach.

Szczęście rośnie w w całej Polsce. Jest region, który wyłamuje się z trendu

Zadowolenie z życia w Polsce bardzo szybko rośnie, a poprawa obejmuje niemal cały kraj. Od Lubuskiego przez Śląskie i Łódzkie aż po Mazowieckie i Wielkopolskie. Jest tylko jeden wyjątek. Na Podlasiu ludzie są coraz mniej szczęśliwi - podaje „PB".

Zapisz się na newsletter
Śledź na bieżąco nowe inicjatywy, projekty i ważne decyzje, które wpływają na Twoje życie codzienne. Zapisz się na nasz newsletter samorządowy.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA