Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zbiory biblioteczne w jednostkach sektora finansów publicznych

Magdalena Rypińska
W wielu jednostkach sektora finansów publicznych jednym ze składników majątku trwałego są zbiory biblioteczne.
 
Materiały gromadzone w ramach zbiorów bibliotecznych podlegają szczególnym zasadom ewidencji, wyceny i inwentaryzacji. W wielu jednostkach gromadzi się szereg publikacji, często o znacznej wartości, w związku z czym pojawiają się problemy: czy można potraktować je właśnie w kategorii zbiorów bibliotecznych, czy zbiory związane są ściśle z instytucją biblioteki? Czy każda jednostka sektora finansów publicznych może potraktować gromadzone u siebie publikacje jako zbiory biblioteczne i jak ujmować je księgowo?
Przepisem wykonawczym do ustawy o finansach publicznych, który wymienia zbiory biblioteczne jako składnik majątku trwałego w sektorze publicznym, jest rozporządzenie Ministra Finansów z 28 lipca 2006 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych. Mówi ono, że zbiory biblioteczne stanowią zbiory bibliotek naukowych, fachowych, szkolnych i pedagogicznych oraz bibliotek publicznych.
Z rozporządzenia wynika, że zbiory biblioteczne jako składnik majątku (także w rozumieniu ewidencji) wystąpią tylko w tych jednostkach, które są bibliotekami lub takie biblioteki w ramach swojej działalności posiadają.
Zadania bibliotek
Istotę biblioteki natomiast określa ustawa z 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach, która mówi o podstawowych zadaniach instytucji, jaką jest biblioteka (czy to jako samodzielna jednostka, czy też jako wydzielona działalność innej jednostki, jak np. biblioteka szkolna). Biblioteka ma obowiązek realizować następujące zadania:
• gromadzić, opracowywać, przechowywać i chronić materiały biblioteczne,
• obsługiwać użytkowników, a przede wszystkim udostępniać zbiory oraz prowadzić działalność informacyjną, zwłaszcza informować o zbiorach własnych, innych bibliotek, muzeów i ośrodków informacji naukowej, a także współdziałać z archiwami w tym zakresie.
Rodzaje bibliotek
Ustawa wyróżnia następujące rodzaje bibliotek:
• publiczne,
• naukowe,
• szkolne i pedagogiczne,
fachowe i zakładowe oraz
• Bibliotekę Narodową.
 
Biblioteki fachowe i zakładowe mogą być tworzone i prowadzone przez zakłady pracy, przy czym biblioteki zakładowe służą zaspokajaniu potrzeb oświatowych i kulturalnych pracowników i ich rodzin, natomiast biblioteki fachowe wspierają realizację zadań zakładów pracy oraz służą potrzebom doskonalenia zawodowego pracowników. Tak więc w jednostkach sektora finansów publicznych, jeśli będą występowały zbiory biblioteczne, to przede wszystkim w ramach bibliotek fachowych.
 
Oprócz tego, że istnienie zbiorów bibliotecznych zależeć będzie w danej jednostce sektora finansów publicznych od tego, czy funkcjonuje w niej biblioteka, ale także od tego, jakiego rodzaju materiały są w niej gromadzone. Nie każda publikacja stanowi bowiem materiał biblioteczny stanowiący zbiory biblioteczne zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szczególnych zasad rachunkowości i ustawy o bibliotekach. Według art. 5 tej ustawy materiałami bibliotecznymi są w szczególności dokumenty zawierające utrwalony wyraz myśli ludzkiej, przeznaczone do rozpowszechniania, niezależnie od nośnika fizycznego i sposobu zapisu treści, a zwłaszcza: dokumenty graficzne (piśmiennicze, ikonograficzne i muzyczne), dźwiękowe, wizualne, audiowizualne i elektroniczne.
ZAPAMIĘTAJ!
Sformułowanie „przeznaczone do rozpowszechniania” oznacza, że jeśli w jednostce pojawiają się publikacje fachowe kupowane w celu używania ich przez określone komórki lub pracowników jako pomoc w pracy (czyli nie są przeznaczone do „wypożyczania” przez różne osoby na określonych zasadach), nie stanowią one zbiorów bibliotecznych. Nie zwiększają też majątku jednostki, są traktowane jako materiały, których zakup odnoszony jest bezpośrednio w koszty, natomiast w ramach klasyfikacji budżetowej kwalifikowane są do § 4210 „Materiały i wyposażenie”.
Ewidencja zbiorów
Jeżeli w jednostce występują zbiory biblioteczne, ich ewidencji służy konto 014 „Zbiory biblioteczne”. Na stronie Wn tego konta ujmuje się w szczególności przychody zbiorów bibliotecznych pochodzących z zakupu lub nieodpłatnie otrzymanych oraz nadwyżki zbiorów. Na stronie Ma konta 014 ujmuje się rozchód zbiorów bibliotecznych w związku z ich likwidacją, sprzedażą lub nieodpłatnym przekazaniem oraz niedobory zbiorów.
Konto 014 może wykazywać saldo Wn, które oznacza stan zbiorów bibliotecznych znajdujących się w jednostce (patrz schemat).
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Zasady ewidencji materiałów bibliotecznych
W ewidencji zbiorów bibliotecznych niezwykle istotną rolę spełnia ewidencja analityczna, którą prowadzi się według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie zasad ewidencji materiałów bibliotecznych.
Według zawartych tam przepisów ewidencja materiałów bibliotecznych polega na ujęciu wpływów i ubytków w sposób umożliwiający identyfikację tych materiałów oraz na ujęciu ilościowym i wartościowym ich stanu i zachodzących w nim zmian.
 
Rozporządzenie szczegółowo określa, że ewidencja zbiorów bibliotecznych ma obejmować:
sumaryczną ewidencję wpływów, która polega na wstępnym ujęciu ewidencyjnym wszystkich materiałów wpływających do biblioteki, bez względu na źródło ich wpływu,
szczegółową ewidencję wpływów, obejmującą materiały włączane do zbiorów, prowadzoną w księdze inwentarzowej,
szczegółową i sumaryczną ewidencję ubytków, która obejmuje materiały wyłączane ze zbiorów na podstawie protokołów ubytków, prowadzoną w rejestrze ubytków,
finansowo-księgową ewidencję wpływów i ubytków (w jednostkach sektora finansów publicznych prowadzoną na koncie 014).
 
W jednostkach sektora finansów publicznych, w których występują zbiory biblioteczne, ewidencję analityczną do konta 014 będzie stanowić szczegółowa ewidencja wpływów, czyli księga inwentarzowa. Ze względu na specyfikę – w cytowanym rozporządzeniu – został określony jej wzór, który przedstawiono poniżej.
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Inwentaryzacja
Zbiory biblioteczne, tak jak pozostały majątek jednostki sektora finansów publicznych, podlegają również kontroli w formie inwentaryzacji. Jednak ze względu na ich szczególny charakter przeprowadza się ją nie na zasadach ogólnych, lecz według przepisów rozporządzenia w sprawie zasad ewidencji materiałów bibliotecznych.
Wszystkie zbiory biblioteczne muszą zostać raz w roku skontrolowane przez ustalenie wartości zbiorów wykazywanej w ewidencji sumarycznej bądź szczegółowej (księga inwentarzowa) i porównanie jej z wartością wykazywaną na koncie 014 w ewidencji księgowej. Można więc powiedzieć, że w przypadku występowania zbiorów w jednostce, jest ona zobowiązana do zweryfikowania salda na koncie 014, czy wartość zbiorów wynikająca z konta odpowiada wartości w księdze inwentarzowej. Nie jest to jednak inwentaryzacja, która w bibliotekach nazywa się skontrum.
Częstotliwość przeprowadzania skontrum zależy od dwóch okoliczności: sposobu udostępniania zbiorów i ilości zgromadzonych materiałów bibliotecznych. W bibliotekach, w których czytelnicy mają wolny dostęp do materiałów bibliotecznych, skontrum przeprowadza się raz na 5 lat.
 
W bibliotekach o innym systemie udostępniania (czytelnicy nie mają wolnego dostępu do materiałów), w których zbiory są mniejsze niż 100 tysięcy jednostek ewidencyjnych, skontrum przeprowadza się raz na 10 lat.
Jeżeli zbiory są większe niż 100 tysięcy jednostek ewidencyjnych, kontrolę materiałów bibliotecznych prowadzi się w sposób ciągły.
ZAPAMIĘTAJ!
Skontrum (czyli inwentaryzacja zbiorów bibliotecznych) polega na porównaniu zapisów inwentarzowych ze stanem faktycznym materiałów oraz stwierdzeniu i wyjaśnieniu różnic między zapisami ewidencyjnymi a stanem faktycznym zbiorów i ustaleniu ewentualnych braków.
Przy inwentaryzacji zbiorów szczególną uwagę należy zwrócić na różnice inwentaryzacyjne, które księgowo traktuje się nieco inaczej niż typowe różnice wynikające podczas inwentaryzacji innych składników majątku jednostki.
 
Materiały nieodnalezione w czasie skontrum przeprowadzanym po raz pierwszy, ani niefigurujące w ewidencji, uznaje się za braki względne. Braki względne nie są traktowane jako niedobór i nie podlegają ewidencji księgowej (nie pomniejsza się wartości księgozbioru na koncie 014 o braki względne).
Niedoborem podlegającym ewidencji są dopiero braki bezwzględne, za które uznaje się braki względne z poprzedniego skontrum. Czyli, przy pierwszym skontrum niedobór danego materiału bibliotecznego traktowany jest jako brak względny i nieewidencjonowany, natomiast jeżeli przy następnym skontrum dany materiał się nie odnalazł, uznaje się go za brak bezwzględny i ewidencjonuje jako niedobór.
Jeżeli dane materiały biblioteczne zostały potraktowane jako braki bezwzględne, a potem się odnalazły, traktuje się je jak nowe wpływy i tak wprowadza do ewidencji.
 
Skontrum przeprowadza komisja skontrowa. Liczbę członków komisji i jej skład osobowy ustala kierownik biblioteki lub kierownik jednostki, w której znajduje się biblioteka.
 
O zasadach wyceny zbiorów bibliotecznych mówi przede wszystkim rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości i planów kont, zgodnie z którym przychody i rozchody zbiorów bibliotecznych wycenia się według cen nabycia. Natomiast zbiory otrzymane nieodpłatnie i nadwyżki inwentaryzacyjne wprowadza się do ewidencji w wartości oszacowanej komisyjnie. Rozporządzenie w sprawie zasad ewidencji materiałów bibliotecznych mówi, że bieżącą szacunkową wartość nabycia ustala się na podstawie okresowej wyceny opracowanej komisyjnie i zatwierdzonej przez kierownika biblioteki (w przypadku jednostek sektora finansów publicznych, w których występuje biblioteka, będzie to kierownik jednostki).
Zbiory biblioteczne umarza się jednorazowo, przez spisanie w koszty w miesiącu przyjęcia do używania. Kontem, na którym księguje się umorzenie zbiorów, jest konto 072 „Umorzenie pozostałych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych”.
Podsumowanie
To, czy w danej jednostce sektora finansów publicznych wystąpią zbiory biblioteczne jako element majątku trwałego, będzie zależeć przede wszystkim od rodzaju gromadzonych w jednostce materiałów i publikacji oraz ich przeznaczenia (o zbiorach będziemy mówić tylko wtedy, gdy gromadzone materiały będą miały charakter materiałów bibliotecznych i będą przeznaczone do udostępniania, a nie tylko jako pomoc fachowa dla konkretnych pracowników jednostki).
Natomiast jeśli jednostka utworzy bibliotekę (np. fachową) i zaewidencjonuje zbiory biblioteczne, musi pamiętać o wszystkich wymienionych szczególnych zasadach ewidencji, wyceny i inwentaryzacji, gdyż tylko zgodnie z nimi gospodarowanie zbiorami bibliotecznymi jest prawidłowe.


MAGDALENA RYPIŃSKA

PODSTAWY PRAWNE
• Ustawa z 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz.U. Nr 85, poz. 539; ost.zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 238, poz. 2390)
• Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 5 listopada 1999 r. w sprawie zasad ewidencji materiałów bibliotecznych (Dz.U. Nr 93, poz. 1077; ost.zm. Dz.U. z 2001 r. Nr 74, poz. 793)
• Rozporządzenie Ministra Finansów z 28 lipca 2006 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych (Dz.U. Nr 142, poz. 1020)
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Lista przedmiotów w klasie IV szkoły podstawowej w 2022/2023 r.
    Jakich przedmiotów uczą się uczniowie klas IV w roku szkolnym 2022/2023 r.?
    DGP: W 2021 r. NFZ nie wykorzystał 10 mld zł na leczenie Polaków
    Ponad 10 mld zł zostało w budżecie NFZ – tak wynika ze sprawozdania funduszu za 2021 r., do którego dotarł "Dziennik Gazeta Prawna". Płatnik zeszły rok zakończył z rekordowo wysoką kwotą na plusie. Głównym powodem jest nie wykorzystanie dostępnych w budżecie NFZ pieniędzy na leczenie.
    Nowy Program Czyste Powietrze Plus [wnioski od 15 lipca 2022 r.]
    Minister klimatu i środowiska Anna Moskwa ogłosiła uruchomienie programu Czyste Powietrze Plus. Wskazała na istotną rolę samorządów w programie. Budżet programu "Czyste Powietrze +", to 1,8 mld zł z możliwością zwiększenia tej kwoty przez rząd.
    Wniosek o świadczenie 40 zł za zakwaterowanie bez PESELa uchodźcy [tylko do 15 lipca 2022 r.]
    Tylko do 15 lipca 2022 r. we wnioskach o świadczenie 40 zł za dzień zakwaterowania niepotrzebny jest PESEL uchodźcy. Dotyczy to pomocy udzielanej przed 30 kwietnia 2022 r. Za okres późniejszy PESEL uchodźcy jest niezbędny do prawidłowego rozpoznania wniosku.
    CKE: Maturę zdało 78,2% tegorocznych absolwentów
    Maturę zdało 78,2 proc. tegorocznych absolwentów szkół ponadgimnazjalnych. 15,5 proc. abiturientów, którzy nie zdali jednego przedmiotu, ma prawo do poprawki w sierpniu – podała Centralna Komisja Egzaminacyjna.
    Od 2024 r. samorządy otrzymają 3 mld zł wpływów budżetu państwa z ryczałtu?
    W 2024 r. jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymać wpływy z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
    Podręcznik do historii i teraźniejszości dopuszczony do użytku szkolnego [licea i technika, klasy I]
    W wykazie podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego do kształcenia ogólnego resortu edukacji i nauki opublikowano w piątek podręcznik do przedmiotu historia i teraźniejszość (HiT).
    Nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli w 2022 r. [rozporządzenie]
    Od 1 września zaczną obowiązywać nowe minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Zgodnie z projektowanym przez MEiN rozporządzeniem wyniosą one od 3329 zł do 4224 zł.
    MKiDN: do 1 sierpnia wnioski o stypendium do 4000 zł brutto miesięcznie
    Do 1 sierpnia do godz. 16 można składać wnioski w Konkursie o przyznanie stypendiów twórczych oraz stypendiów z zakresu upowszechniania kultury na 2023 r. - poinformowało w poniedziałek MKiDN.
    CKE: Jakie były wyniki na egzaminie ósmoklasisty w 2022 r.?
    Uczniowie VIII klas szkół podstawowych, którzy w maju przystąpili do obowiązkowego egzaminu ósmoklasisty, za rozwiązanie zadań z języka polskiego uzyskali średnio 60 % punktów możliwych do otrzymania, a z matematyki – 57 %.
    Czy można przesunąć pracownika z urzędu gminy do ośrodka pomocy społecznej
    Burmistrz postanowił, że miejski ośrodek pomocy społecznej będzie zajmował się przyznawaniem świadczenia pieniężnego z tytułu zakwaterowania i wyżywienia obywatela Ukrainy. Jakie są sposoby przesunięcia pracowników z urzędu gminy do ośrodka pomocy społecznej?
    1 lipca 2022 r. Nowa lista leków refundowanych
    Od 1 lipca 2022 r. obowiązuje nowy wykaz leków refundowanych, do którego dodano 54 produkty bądź nowe wskazania.
    Centralizacja rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego (JST) - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów
    Ministerstwo Finansów udzieliło 24 czerwca 2022 r. wyjaśnień odnośnie centralizacji rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego.
    6600 zł brutto, to netto 4829,58 zł, składka ZUS 904,86 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    W 2021 r. dla pensji 6600 zł brutto wynagrodzenie na rękę było 4741,58 zł netto.
    Komunikat MRiPS: przepisy nie nakazują skrócenia pracy w czasie upału. Pracownik ma prawo do napojów pod rygorem grzywny
    Komunikat Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej: Wysokie temperatury mają wpływ nie tylko na wydajność pracy, ale i na bezpieczeństwo pracownika. Skrócenie czasu pracy jest jednak decyzją, która zależy w praktyce od dobrej woli pracodawcy. Prawo nakazuje mu dostarczenia napojów. Nierespektowanie przez pracodawcę tego obowiązku stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1 do 30 tys. złotych.
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    Klasa IV i V podstawówki - lista przedmiotów i liczba godzin w roku szkolnym 2022/2023
    Przedmioty w klasie 5 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023. Przedmioty w klasie 4 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023, liczba godzin.
    Czy praca zdalna jest na wniosek pracownika? Czy pracodawca może nakazać pracę zdalną?
    Kodeks pracy wprowadzi możliwość pracy zdalnej i hybrydowej – zapowiedziała minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg
    Podwyżka zaliczki na PIT dla umowy zlecenia od 1 lipca 2022 r. Przykłady MF i DGP obliczeń od 3000 zł do 8000 zł
    MF: Od zlecenia 3200 zł brutto miesięcznie zaliczka na PIT wzrośnie o 103 zł do 265 zł. Niekorzystna zmiana od 1 lipca 2022 r. Przed tą datą zaliczka na PIT wynosiła 162 zł.
    300 mln zł dla artystów z opłaty od komputerów, tabletów, smartfonów, dysków i pendrivów
    Projekt ustawy o artystach zawodowych przewiduje zasilenie kwotą 300 mln zł nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Pieniądze będą pochodziły z opłaty reprograficznej płaconej przez importerów i sprzedawców elektroniki (komputery, tablety, smartfony, dyski twarde i pendrivy).
    300 mln zł dla Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Opłata od smartfonów i laptopów w 2023 r.
    300 mln zł. To planowane wpłaty z opłaty reprograficznej na rzecz nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych (FWAZ). Jeżeli nie będzie tych pieniędzy fundusz dla artystów otrzyma z budżetu dotację celową 100 mln zł rocznie. Podstawą dla płatności tych kwot jest ustawa o artystach zawodowych. 27 czerwca 2022 r. rząd przedstawił jej najnowszy projekt w wersji, która ma zostać skierowana do Sejmu i tam uchwalona.
    Świadczenie 40 zł za dzień dłużej niż 120 dni za pomoc Ukrainkom w ciąży, osobom w wieku 60/65 lat i matkom trójki dzieci
    Gminy otrzymały prawo do wydłużenia ponad 120 dni okresu wypłaty świadczenia 40 zł za dzień zakwaterowania i wyżywiania uchodźców z Ukrainy.
    Czy umowy zawierane na realizację zadań w programie rozwiązywania problemów alkoholowych podlegają Prawu zamówień publicznych?
    Pytanie nr 1. Czy umowy zawierane na realizację zadań zapisanych w gminnym programie rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii podlegają Prawu zamówień publicznych? Pytanie nr 2. Czy prawidłowym jest zawieranie umów zlecenia na realizację usług konsultanta bez określania okresu świadczenia usługi?
    Połowa nauczycieli z Warszawy myśli o odejściu ze szkoły. Nauczyciel woli prowadzić zakład pogrzebowy niż uczyć za 3500 zł
    Blisko połowa kadry zatrudnionej w publicznych szkołach myśli o odejściu z zawodu – pokazują badania realizowane m.in. przez Urząd Miasta st. Warszawy. Według ratusza zbliżamy się do dramatycznego punktu, kiedy po prostu nie będzie komu uczyć dzieci. Tym bardziej że spośród 31 tys. stołecznych nauczycieli ponad 5 tys. jest w wieku emerytalnym lub przedemerytalnym. Wiadomo też, że wakatów w tym roku jest więcej niż w latach 2021 i 2020, a z podobnym problemem borykają się szkoły w całym kraju.
    "DGP": Od 1 lipca 2022 r. błąd w przepisach o składce zdrowotnej i liczeniu zaliczek od pensji [nieudana korekta Polskiego Ładu?]
    DGP: Przepisy korygujące Polski Ład były tworzone w pośpiechu i rząd zapomniał zmienić zasady wyliczania składki zdrowotnej. Nie ma wątpliwości, że w po 1 lipca 2022 r. pracodawcy dalej muszą wyliczać wysokość zaliczki na PIT dwukrotnie: 1) według zasad z 2022 r. i 2) zasad z 2021 r. W jakim celu? Dla ewentualnego obniżenia składki zdrowotnej do wysokości zaliczki z 2021 r.