Kategorie

Czy można powierzać pełnienie obowiązków

Dorota Wołoszyn
inforCMS
Powierzanie pełnienia obowiązków na stanowiskach samorządowych, w sytuacji gdy przepisy prawa nie przewidują takiej możliwości, jest czynnością podejmowaną bez podstawy prawnej, która może być zakwestionowana przez organ nadzoru - wskazał w wyroku z 1 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) uznał w wyroku z 1 grudnia 2008 r. (sygn. akt III SA/Lu 413/08) stosowanie formuły „p.o.” za omijanie przepisów dotyczących wymagań kwalifikacyjnych oraz obowiązku obsadzania kierowniczych stanowisk urzędniczych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru.

Stan faktyczny

W połowie 2008 r. Zarząd Powiatu w Łukowie powierzył uchwałą pełnienie obowiązków dyrektora domu pomocy społecznej (dalej: DPS), na czas określony od 1 lipca 2008 r. do 30 czerwca 2010 r., osobie, która nie spełniała wymagań kwalifikacyjnych przewidzianych na to stanowisko (wymogu co najmniej 3-letniego stażu pracy w pomocy społecznej).

Rozstrzygnięciem nadzorczym z 3 września 2008 r. Wojewoda Lubelski stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu w Łukowie w tej sprawie.

W konsekwencji Zarząd Powiatu wniósł do WSA skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora DPS. Wyrokiem z 1 grudnia 2008 r. WSA oddalił skargę Zarządu Powiatu.

Argumenty wojewody

Podejmując rozstrzygnięcie nadzorcze, wojewoda zwrócił uwagę na fakt, że uchwała Zarządu Powiatu została podjęta bez podstawy prawnej, gdyż przepisy prawa nie przewidują możliwości powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora DPS. W uchwale jako podstawę prawną powołano art. 112 ust. 7 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej: ustawa o pomocy społecznej), który przewiduje możliwość powołania kierowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej. Przepis ten nie przewiduje możliwości powoływania osób pełniących obowiązki kierownika.

Wyznaczenia osoby pełniącej obowiązki kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej nie przewiduje także żadna inna ustawa.

Osoba, której powierzono stanowisko dyrektora, nie spełniała natomiast wymogu dotyczącego stażu pracy w pomocy społecznej.

Kolejnym argumentem wojewody było naruszenie nieobowiązującego już art. 3a ust. 1 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (dalej: ustawa o pracownikach samorządowych) poprzez powołanie na wspomniane stanowisko osoby, która nie została wyłoniona w drodze postępowania konkursowego, jak wymaga tego wskazany przepis.

Argumenty Zarządu Powiatu

Zarząd Powiatu podnosił w argumentacji, że odstąpienie od ścisłego respektowania wymogów ustawowych w zakresie powołania nowego dyrektora DPS było spowodowane niewyłonieniem spełniającego wymogi ustawowe kandydata w drodze przeprowadzonego wcześniej naboru w trybie konkursowym. Brak respektowania wymogów ustawowych wynikał z konieczności zapewnienia ciągłości w zarządzaniu DPS.

Ponadto zwrócono uwagę na niewyłonienie kandydata ze względu na konflikt pomiędzy związkami zawodowymi a dyrekcją placówki oraz wyjątkowo trudne warunki pracy.

Podjęcie stosownej uchwały w zakresie czasowego zatrudnienia na stanowisku dyrektora DPS było spowodowane istnieniem pilnej potrzeby powołania osoby pełniącej funkcje dyrektora placówki, gdyż pozostawienie jej bez kierownika prowadziło do powstania realnego zagrożenia dla pensjonariuszy i personelu.

Stanowisko WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody.

Sąd podkreślił trafność argumentacji wojewody dotyczącej stosowania przepisu art. 112 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem zarząd powiatu zatrudnia wskazanych kierowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej zgodnie z wymogami określonymi w art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, po zasięgnięciu opinii kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie lub kierownika ośrodka pomocy społecznej w mieście na prawach powiatu. Przepis ten nie zawiera upoważnienia do podejmowania uchwał w zakresie powierzenia pełnienia obowiązków kierownika (dyrektora) DPS. Co istotne, upoważnienie takie nie wynika też z żadnego innego przepisu obowiązującego prawa.

Sąd przypomniał, że instytucję „p.o.” przewidują m.in. następujące przepisy:

• art. 36a ust. 4a ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (upoważnia organ prowadzący szkołę do powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły do czasu powierzenia stanowiska dyrektora, zgodnie z wymogami ustawowymi, jednak nie dłużej niż na 6 miesięcy),

• art. 26 ust. 7 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 24 marca 2005 r. w sprawie kolegiów pracowników służb społecznych (upoważnia organ prowadzący do powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora kolegium pracowników służb społecznych ustalonemu przez siebie kandydatowi na okres jednego roku szkolnego w sytuacji, gdy do konkursu na stanowisko dyrektora nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata).

Sąd przyznał również rację argumentom wojewody dotyczącym naruszenia przez uchwałę:

• art. 122 ustawy o pomocy społecznej oraz

• art. 3a ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych.

Podkreślił także, że wynikający z art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych wymóg, aby nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, był otwarty i konkurencyjny (a więc następował w trybie konkursowym), ma na celu zagwarantowanie, aby osoba piastująca wysokie stanowiska w administracji samorządowej dawała rękojmię prawidłowego wykonywania zadań w zakresie kierowania powierzoną jej placówką.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przytoczył w uzasadnieniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2007 r., (sygn. akt II OSK 1445/07) oraz wyrok WSA w Łodzi z 27 marca 2008 r. (sygn. akt III SA Łd 48/08, niepubl.) dla podkreślenia istniejącego w orzecznictwie jednolitego poglądu, że wymóg dokonania naboru na kierownicze stanowisko urzędnicze w administracji samorządowej ma charakter bezwzględny i ustawa z 22 marca 1990 r. (obowiązywała do 31 grudnia 2008 r.) o pracownikach samorządowych nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków.

Co dalej z „p.o.”

Z oceny WSA wynika, że działania polegające na powierzaniu pełnienia obowiązków w sytuacji braku stosownych przepisów prawa przewidujących taką możliwość stanowią obejście prawa. Z tego powodu każdorazowo przy powierzaniu pełnienia obowiązków bez oparcia w przepisach prawa należy liczyć się z możliwością zakwestionowania takiej czynności przez organ nadzoru.

Orzeczenia sądu wiążą w danej sprawie, lecz stanowią wykładnię w odniesieniu stosowania prawa. Gdy więc zakwestionowana zostanie dana czynność w trybie nadzoru, należy pamiętać, że w przypadku zakończenia sprawy w sądzie rozstrzygnięcie będzie podobne jak w opisanej sytuacji.

W MIEJSCE „P.O.” WARTO SIĘ ZASTANOWIĆ NAD MNIEJ RYZYKOWNYM ROZWIĄZANIEM POLEGAJĄCYM NA:

• okresowym zwiększaniu obowiązków służbowych pracownikom samorządowym albo

• powierzaniu dodatkowych zadań,

co uzasadnia przyznanie dodatku specjalnego

(art. 5a rozporządzenia Rady Ministrów z 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego).

Dorota Wołoszyn

Podstawy prawne:

• Ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U z 2008˙r. nr 115, poz. 728; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 6, poz. 33)

• Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 6, poz. 33)

• Ustawa z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1593) - obowiązywała do 31 grudnia 2008 r.

• Rozporządzenie Rady Ministrów z 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. nr 146, poz. 1222; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. nr 73, poz. 430)

• Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z 24 marca 2005 r. w sprawie kolegiów pracowników służb społecznych (Dz.U. nr 61, poz. 544)

 

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    19 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony?

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony? Oto odpowiedź Ministra Edukacji i Nauki Przemysława Czarnka.

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży i rodziców

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży, rodziców i już działa pod numerem telefonu 800 800 605. Można na niej uzyskać profesjonalną pomoc doświadczonych psychologów, pedagogów oraz prawników. Połączenia są bezpłatne.

    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli?

    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli? Nauczyciel, który nie będzie chciał pracować przy wyższym pensum, będzie mógł odejść na wcześniejszą emeryturę na obowiązujących wcześniej zasadach – dowiedział się DGP.

    Podwyżki dla nauczycieli i wyższe pensum w 2022 r.?

    Podwyżki dla nauczycieli i wyższe pensum w 2022 roku? Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowuje kolejne propozycje dotyczące reformy systemu wynagradzania nauczycieli.

    Stan wyjątkowy a stan wojenny

    Stan wyjątkowy a stan wojenny - czym się różnią, kiedy można je wprowadzić? Jakie stany nadzwyczajne przewiduje Konstytucja?

    Stan wyjątkowy - kogo nie obowiązują ograniczenia?

    Stan wyjątkowy - kogo nie obowiązują ograniczenia? Co z weselami, pogrzebami, chrzcinami? Czy w stanie wyjątkowym mogą się odbyć wybory?

    Stypendium szkolne w 2021 r.

    Stypendium szkolne na rok szkolny 2021/2022 to jedna z dostępnych form pomocy materialnej dla uczniów. Kto i kiedy może uzyskać stypendium?

    Reforma wynagrodzeń nauczycieli 2022

    Reforma wynagrodzeń nauczycieli 2022 - minister Czarnek zapowiada podwyżki wiążące się z reformą edukacji. Ile ma wynieść pensum?

    Czy będą podwyżki dla nauczycieli w 2022 r.?

    Ile zarabiają nauczyciele? Czy projekt ustawy budżetowej na 2022 rok przewiduje podwyżki dla nauczycieli? Przedstawiamy stanowisko ZNP.

    Stan wyjątkowy w Polsce - wątpliwości RPO

    Stan wyjątkowy. RPO ma wątpliwości ws. ograniczeń pracy dziennikarzy oraz dostępu do informacji publicznej.

    Stan wyjątkowy - Sejm zdecydował

    Stan wyjątkowy - Sejm nie uchylił rozporządzenia Prezydenta. Stanem wyjątkowym są objęte 183 miejscowości na Podlasiu i Lubelszczyźnie, znajdujące się przy granicy z Białorusią.

    „Hazard? Nie daj się wciągnąć!” – akcja edukacyjna KAS

    Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) wznawia ogólnopolską akcję edukacyjną, której celem jest podniesienie świadomości o zagrożeniach związanych z uzależnieniem od hazardu i uczestnictwem w nielegalnych grach hazardowych. W poprzednich edycjach akcji zorganizowano  ponad 1,6 tys. spotkań w szkołach. Wzięło w nich udział prawie 110 tys. osób. Akcja odbywa się pod honorowym patronatem Ministra Edukacji i Nauki.

    Stan wyjątkowy - kary za łamanie zakazów

    Stan wyjątkowy - jakie kary grożą za łamanie zakazów i przebywanie na terenach przygranicznych na Podlasiu i w województwie lubelskim?

    Miasta a zmiany klimatu - projekt ustawy

    Projekt ustawy, która ma zwiększyć odporność miast na zamiany klimatu i poprawić jakość życia mieszkańców, opublikowano na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Co zawiera?