REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czym są podatki i opłaty lokalne

Natalia Węgrzynek

REKLAMA

W najbliższym czasie zaprezentujemy cykl artykułów dotyczących podatków i opłat stanowiących dochody własne gmin. Każdy artykuł będzie stanowił kompendium wiedzy na temat konkretnego podatku lub opłaty.

W związku z powyższym, celem niniejszego, wstępnego artykułu jest wyjaśnienie, co kryje się pod pojęciem podatków i opłat lokalnych oraz na czym polega rozróżnienie pomiędzy podatkami lokalnymi a samorządowymi.

REKLAMA

Idea samorządności wiąże się z przekazaniem przez państwo części władzy publicznej lokalnym wspólnotom. Z przekazaniem władzy wiąże się powierzenie zadań do wykonania.  Konstytucja RP wprowadza w art. 163 bardzo istotną zasadę domniemania właściwości samorządu terytorialnego, stanowiąc, że wykonuje on wszystkie zadania publiczne, które nie zostały wyraźnie zastrzeżone dla organów innych władz publicznych.

Redakcja poleca: VAT w samorządach (książka)

Ponieważ efektywne wykonanie przekazanych zadań wymaga także zapewnienia środków na ich realizację, jednostki samorządu terytorialnego mają konstytucyjnie zagwarantowany udział w dochodach publicznych, odpowiednio do przypadających im zadań. Mogą to być dochody w formie: dochodów własnych, subwencji ogólnej, dotacji celowych z budżetu państwa.

W stanowiących podstawowe jednostki samorządu terytorialnego w Polsce gminach najważniejszym źródłem dochodów własnych samorządu pozostają wpływy z podatków.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2008 r., nr 88, poz. 539 z późn. zm.) są to wpływy z:

- podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego, od środków transportowych,

- dochodowego od osób fizycznych, opłacanego w formie karty podatkowej, od spadków i darowizn, od czynności cywilnoprawnych

oraz wpływy z opłat:

- skarbowej, targowej, miejscowej, uzdrowiskowej i od posiadania psów, eksploatacyjnej - w części określonej w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947, z późn. zm.)

- oraz innych stanowiących dochody gminy, uiszczanych na podstawie odrębnych przepisów.

Właśnie tym daninom stanowiącym dochody własne gmin, najczęściej zbiorczo nadawane jest miano podatków i opłat lokalnych.

Powyższa definicja nie do końca jednak odpowiada temu, co pod tym pojęciem rozumie ustawodawca.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., nr 121, poz. 844 z późn. zm.) do podatków i opłat lokalnych zaliczyć należy:

- podatek od nieruchomości,

- podatek od środków transportowych,

- opłatę targową,

- opłatę miejscową,

- opłatę uzdrowiskową

- i opłatę od posiadania psów.

Katalog świadczeń wymienionych we wskazanym wyżej uregulowaniu ma charakter zamknięty.

REKLAMA

W związku z zarezerwowaniem pojęcia podatków lokalnych dla świadczeń uregulowanych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, powstał praktyczny problem dotyczący tego, jaką terminologią posługiwać się dla określenia zbioru wszystkich przymusowych świadczeń na rzecz podstawowej jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest gmina.

Wobec powyższego, dla wszystkich świadczeń podatkowych, których cechą charakterystyczną jest to, że stanowią dochód budżetu gminy i jednocześnie wyróżnia je, że mogą być w pewnym zakresie kształtowane przez radę gminy bądź też wójta, burmistrza, prezydenta miasta, stworzono wspólną nazwę: „podatki samorządowe”.

Wprowadzenie pojęcia podatków samorządowych pozwala na jasne rozróżnienie pomiędzy nimi a podatkami państwowymi, do których zaliczyć należy podatki dochodowe od osób fizycznych i prawnych, podatek od towarów i usług, podatek akcyzowy, podatek od gier oraz podatek tonażowy.

REKLAMA

Wyróżnienie z kategorii podatków samorządowych podatków lokalnych ma częściowo swoje uzasadnienie jeżeli chodzi podział samorządowych organów podatkowych. Organem podatkowym pierwszej instancji w zakresie podatków i opłat lokalnych jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. Instancją odwoławczą jest samorządowe kolegium odwoławcze.

Ze względu na bardziej skomplikowaną technikę poboru niektórych podatków samorządowych kompetencje w tym zakresie ustawodawca powierzył naczelnikom urzędów skarbowych. Właściwość naczelników została przewidziana dla poboru podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej, podatku od spadków i darowizn czy podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z uwagi na fakt, iż świadczenia te nadal stanowią dochód jednostek samorządu mimo, że trafiają na ich rachunek za pośrednictwem urzędów skarbowych, samorządom pozostawiono uprawnienia do współdecydowania z naczelnikami urzędów skarbowych w zakresie umarzania, rozkładania na raty oraz odraczania wymienionych wyżej podatków i opłat, a także w zakresie zwalniania płatników z obowiązku pobrania oraz wpłaty podatku lub zaliczki na podatek.

Czytaj także: Regionalna Izba Obrachunkowa - struktura i funkcjonowanie >>

Na koniec słowo o tym, na czym polega różnica pomiędzy podatkami a opłatami.

Cechą odróżniającą opłaty od podatków jest odpłatność (ekwiwalentność), co oznacza, że w przeciwieństwie do podatku, opłata jest pobierana w zamian za pewne ściśle określone świadczenie. Świadczenie to polega na dokonaniu konkretnej czynności, usługi przez organ.

W praktyce opłata nie zawsze wiernie odzwierciedla wartość dokonywanej w zamian czynności. Może ona przewyższać rzeczywiste koszty poniesione przez organ w związku z usługą lub wręcz przeciwnie, może mieć charakter symboliczny.

System opłat publicznych tworzą przede wszystkim tzw. opłaty lokalne, pobierane na podstawie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, do których zalicza się:

- opłatę targową,

- opłatę miejscową,

- opłatę uzdrowiskową,

- opłatę od posiadania psów

- oraz opłaty o odrębnych podstawach prawnych.

Do tych ostatnich zaliczyć trzeba opłatę skarbową (ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, Dz. U. z 2006 r., nr 225, poz. 1635 z późn. zm.) i inne opłaty (np. eksploatacyjną na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze, t.j.: Dz. U. z 2005 r., nr 228, poz. 1947 z późn. zm., czy też opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, tzw. rentę planistyczną, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 z późn. zm.).

Czytaj także: Podatek od nieruchomości podmiotów gospodarczych >>

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Sektor Publiczny
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    D. Tusk odblokował unijne pieniądze na polskie KPO [137 mld euro, 600 mld zł]. W przyszłym tygodniu dwie ważne decyzje. von der Leyen: Razem będziemy bronić praworządności w całej Europie

    Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz premier Belgii Alexander De Croo w piątek 23 lutego 2023 r. rozmawiali w Warszawie z premierem Tuskiem. Przewodnicząca KE poinformowała po spotkaniu, że w przyszłym tygodniu zapadną dwie decyzje ws. funduszy europejskich dla Polski. Uwolnią one do 137 mld euro z funduszu spójności i Funduszu Odbudowy.

    PFRON: Od 1 marca wnioski o samochody dla osób niepełnosprawnych. Dopłata 80% od 150 000 zł albo 85% od 130 000 zł

    Maksymalna wartość samochodu objęta wsparciem wynosi 300 000 zł (osoba niepełnosprawna jest kierowcą) albo 230 000 zł (opiekun jest kierowcą). Muszą to być samochody dostosowane do potrzeb osób korzystających w poruszaniu się wózkiem inwalidzkim.

    Depresja nie wybiera. Ale na dobrostan psychiczny może wpłynąć dieta albo... pies

    23 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Walki z Depresją. To dobra okazja do tego, aby przypomnieć sobie, że ta choroba może dotknąć każdego. Gdzie szukać pomocy? Jak poprawić swój dobrostan psychiczny? 

    Stawki uposażenia żołnierzy zawodowych w 2024 roku [Tabela]. Podwyżka z wyrównaniem od 1 stycznia. Rozporządzenie już obowiązuje. Będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową

    W rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych zostały określone te stawki ze skutkiem od 1 stycznia 2024 r. Rozporządzenie weszło w życie 21 lutego 2024 r. Od 1 kwietnia 2024 r. będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową żołnierzy zawodowych.

    REKLAMA

    Będzie zakaz sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Już 64% młodzieży miało do czynienia z takimi papierosami

    Aż 64 proc. młodych ludzi miało kontakt z jednorazowymi papierosami elektronicznymi. Czy wkrótce to się skończy? Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała w środę, że może rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. 

    Zakaz sprzedaży e-papierosów jednorazowych. I.Leszczyna: Zielone światło od Donalda Tuska dla zmiany przepisów

    W dniu 21 lutego 2024 r. Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała, że może już rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Dodała, że chciałaby jak najszybszej ścieżki, bo aż 64 procent młodych ludzi miało z nimi kontakt.

    Te województwa otrzymają milionowe dofinansowania dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów

    W województwie świętokrzyskim samorządy mogą otrzymać ponad 52 mln na opiekę dla osób niesamodzielnych. W małopolskim blisko 21 mln zł na wsparcie opiekunów osób niepełnosprawnych. Co trzeba zrobić? 

    Z jakimi objawami jechać na SOR, a kiedy skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej?

    Pacjenci często zastanawiają się, z jakimi objawami mogą jechać na SOR, a kiedy zgłosić się na NiŚOZ. W artykule postaramy się rozwiać te wątpliwości. 

    REKLAMA

    Rok 2023 był rekordowy pod względem skali strat gospodarczych spowodowanych przez katastrofy naturalne

    W 2023 r. 398 globalnych katastrof naturalnych wyrządziło szkody w wysokości 380 mld dolarów. Najbardziej kosztowne okazały się silne trzęsienia ziemi i gwałtowne burze. Ubiegły rok był najgorętszym rokiem w historii z „bezprecedensowymi anomaliami cieplnymi” i rekordowymi wartościami odnotowanymi w 24 krajach i terytoriach. 

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa. "Czy można rolnikom zapewnić opłacalne ceny, czy Krajowa Grupa Spożywcza będzie pomagała w stabilizacji rynków rolnych" - to pytania, na które ma odpowiedzieć dzisiejsze posiedzenie Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich - poinformował jej przewodniczący Jan Krzysztof Ardanowski.

    REKLAMA