Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wały przeciwpowodziowe i zbiorniki retencyjne w podatku od nieruchomości

Natalia Węgrzynek
Z pewnością w wielu gminach w najbliższym czasie podjęta zostanie dyskusja w przedmiocie potrzeby modernizacji lub budowy wałów ochronnych czy też zwiększania sztucznej retencji wód. W tym kontekście warto przyjrzeć się przepisom regulującym prawnopodatkowy status wałów przeciwpowodziowych i zbiorników retencyjnych w podatku od nieruchomości.

Wały przeciwpowodziowe

Zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a dokładniej rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2007 r. Nr 86 poz. 579) wał przeciwpowodziowy to tzw. budowla hydrotechniczna czyli budowla służąca wraz z urządzeniami i instalacjami z nią związanymi gospodarce wodnej, kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich.

Wały przeciwpowodziowe nie mogą być posadowione w bezpośrednim sąsiedztwie koryta rzeki, powinny być tworzone względem niego w bezpiecznej odległości. Teren znajdujący się pomiędzy korytem i wałem to tzw. międzywale. Wał niewątpliwie stanowi obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury i tym samym należy go uznać za budowlę w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, dalej u.p.o.l.).

Budowle podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości pod warunkiem związania ich z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla ustawodawcy przedmiot opodatkowania w podatku od nieruchomości związany z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunt, budynek lub budowla będąca w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Powyższe oznacza, że wały ochronne podlegałyby opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości ilekroć znajdowałyby się w posiadaniu przedsiębiorcy.

Zwolnienie z opodatkowania wałów, gruntów pod nimi i w międzywałach

Ustalenie samej okoliczności posiadania wału przez przedsiębiorcę nie jest jednak w tym kontekście wystarczające wskutek zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 9) u.p.o.l. Objęto nim nie tylko same budowle wałów ochronnych, ale i grunty pod wałami ochronnymi i położone w międzywałach, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przez podmioty inne niż spółki wodne ( i ich związki) oraz związki wałowe. Co przez to należy rozumieć?

Uprzywilejowanie spółek wodnych, ich związków oraz związków wałowych

Spółki wodne oraz związki wałowe są formami organizacyjnymi, które funkcjonują w oparciu o przepisy art. 164 i n. ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.). To zrzeszenia osób fizycznych lub prawnych, które mają na celu zaspokajanie wskazanych ustawą potrzeb w dziedzinie gospodarowania wodami. Spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń służących do zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody, ochrony wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzania i oczyszczania ścieków, ochrony przed powodzią, melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na terenach zmeliorowanych, wykorzystywania wody do celów przeciwpożarowych, czy utrzymywania wód. Spółki wodne mogą łączyć się w związki spółek wodnych.

Z kolei związki wałowe mogą być tworzone do wykonywania i utrzymywania wałów przeciwpowodziowych wraz z urządzeniami wodnymi stanowiącymi ich wyposażenie.

Spółki wodne, związki wałowe oraz związki spółek wodnych podlegają wpisowi do specjalnego systemu informacyjnego o gospodarowaniu wodami zwanego katastrem wodnym. Choć wskazane wyżej podmioty zgodnie z przepisami Prawa wodnego nie działają dla zysku, to jednak, zapewniając zaspokojenie potrzeb zrzeszonych w nich osób w dziedzinie gospodarowania wodami, mogą podejmować prowadzenie działalności gospodarczej z zastrzeżeniem, że ewentualne zyski przeznacza się wyłącznie na cele statutowe. Zgodnie z omawianym uregulowaniem art. 7 ust. 1 pkt 9) u.p.o.l. nawet gdy taka działalność zostanie przez spółki wodne, ich związki lub związki wałowe podjęta na obszarze objętym zwolnieniem, podmioty te nadal pozostają uprzywilejowane w sposób przewidziany komentowanym przepisem.

Czytaj także: Uchwalane przez gminy wadliwe zwolnienia z podatku od nieruchomości>>

Wykorzystywanie wałów w działalności gospodarczej przez pozostałe podmioty

Inaczej wygląda sytuacja dotycząca wszystkich innych niż spółki wodne, ich związki lub związki wałowe podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na wałach, gruntach pod nimi lub położonych w międzywałach. Ustawodawca w komentowanym przepisie posłużył się sformułowaniem budowli wałów ochronnych, gruntów pod wałami ochronnymi i położonych w międzywałach „zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej”. Trzeba je odróżnić od zdefiniowanego powyżej pojęcia nieruchomości i obiektów budowlanych „związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej”.

Pojęcie budowli, budynków czy gruntów „zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej” ma znacznie węższe znaczenie, oznacza bowiem faktyczne wykorzystywanie danego obiektu w prowadzonej działalności gospodarczej. Podatek od nieruchomości z tytułu posiadanych wałów powinien zatem płacić nie każdy przedsiębiorca, który wał, grunt pod nim lub w międzywalu posiada, a wyłącznie ten, który fizycznie tę budowlę lub grunt w wykonywanej przez siebie działalności wykorzystuje.

Zbiorniki retencyjne

Pojęcie „zbiornik wodny retencyjny” nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane ani w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ani przepisami innych akty prawnych. Z przepisów Prawa wodnego można wywnioskować jedynie, że budowa i rozbudowa zbiorników retencyjnych służy realizacji ochrony ludzi i mienia przed powodzią oraz suszą .

Wobec powyższego celem dokonania interpretacji omawianego pojęcia konieczne jest sięgnięcie do wykładni językowej. Sądy administracyjne w tym kontekście powołują się na Słownik języka polskiego, wedle którego „zbiornik retencyjny” to „zbiornik wodny utworzony przez wybudowanie zapory przegradzającej dolinę rzeki, służący do gromadzenia wody dla celów racjonalnej gospodarki (np. do przyjmowania nadmiaru wód powodziowych, do zasilania rzeki i nawadniania terenów rolnych w okresie suszy)” lub Encyklopedię PWN, zgodnie z którą zbiornik retencyjny to „zbiornik wód naturalnych utworzony w wyniku przegrodzenia cieku wodnego, budowla piętrząca, ma na celu przyjmowanie wody w wypadku jej nadmiaru (zabezpieczenie przed powodzią) i oddawanie w okresie suszy (nawadnianie pól)” (wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. I SA/Kr 57/08).

Preferencyjne opodatkowanie gruntów zajętych na zbiornik retencyjny

Grunty zajęte na zbiorniki retencyjne podlegają co do zasady opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jednak na znacznie korzystniejszych warunkach niż inne nieruchomości gruntowe, zwłaszcza te związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nierzadko więc przedsiębiorcy chcąc uwolnić się od płacenia podatku w stawce obowiązującej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą wykazują, że grunty będące w ich posiadaniu są zajęte na zbiorniki retencyjne. Wobec powyższego na tle kwalifikacji różnych zbiorników wodnych jako zbiorników retencyjnych często dochodzi do sporów na linii organ – podatnik. Warto przeanalizować wytyczne wypracowane w ich rezultacie przez bogate orzecznictwo sądów administracyjnych.

Zbiornik wodny retencyjny musi być sztuczny

W jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że desygnatem pojęcia „zbiornik wodny retencyjny” jest określenie: sztuczne jezioro (zbiornik) utworzone przez spiętrzenie wód za pomocą zapory. Z pojęciem „zbiornika wodnego retencyjnego” nie można natomiast utożsamiać warstwy wodonośnej, która spełnia rolę retencyjną i w tym znaczeniu jest „naturalnym podziemnym zbiornikiem retencyjnym” (wyrok NSA z dnia 12 lutego 2010 r. , sygn. II FSK 521/09). 

Czytaj także: Podatek od nieruchomości>>

Zbiornik retencyjny powinien służyć lokalnej społeczności w ochronie przed powodzią

W orzecznictwie wskazano także, że zbiornikiem retencyjnym jest zbiornik zbudowany przede wszystkim po to, aby prowadzić racjonalną gospodarkę wodną na danym terenie, przez którą należy rozumieć gromadzenie wody w czasie nadmiaru i jej wykorzystanie w okresach niedoboru zgodnie z art. 80 ustawy Prawo wodne.

Ustalając charakter zbiornika należy zatem zbadać zasadnicze przeznaczenie i cel wybudowania zbiornika. Wobec powyższego, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie można za zbiorniki retencyjne uznać osadników ujęcia wody, które nie spełniają funkcji zbiorników retencyjnych a są jedynie zbiornikami funkcyjnymi wykorzystywanymi dla celów przemysłowych, służącymi przede wszystkim do zabezpieczenia uzdatniania wody pobieranej dla zakładu poprzez osadzanie zawiesin - stąd nazwa we wszystkich dokumentacjach i dokumentach „osadniki” (wyroki WSA w Krakowie: z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. I SA/Kr 57/08 oraz z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. I SA/Kr 1284/06).

Budowa zbiornika musi być ukończona

Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wyjaśniają, z jakim momentem można uznać grunt za zajęty na zbiornik wodny retencyjny. W związku z tym zdarza się, że podatnicy identyfikują pojęcie „zajęcia” gruntu na zbiornik wodny retencyjny z sytuacją, w której zbiornik jest dopiero projektowany lub inwestycja została co prawda rozpoczęta, ale prace wykonano jedynie w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wypowiadając się w tym przedmiocie wskazał, że do zastosowania stawek preferencyjnych nie wystarcza sam fakt prowadzenia, nawet od wielu lat, na wskazanym obszarze robót, mających na celu wybudowanie obiektów hydrotechnicznych, umożliwiających przepuszczenie rzeki przez sporny teren. Brak podstaw prawnych (brak stosownej decyzji) i faktycznych (inwestycja w toku, zakończeniu uległ pierwszy z kilku etapów inwestycji) nie pozwala na przyjęcie, iż proces ten został zakończony. Zakwalifikowanie danej powierzchni do powierzchni "zajętej pod zbiornik retencyjny" a w konsekwencji zastosowanie obniżonej stawkę podatku wymaga zatem tego, aby zbiornik został przyjęty do użytku (wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 18 lipca 2007 r., sygn. I SA/Wr 1511/06 oraz z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn.I SA/Wr 152/09).

Zwolnienie z opodatkowania gruntów zajętych na zbiornik retencyjny będących we własności Skarbu Państwa

Grunty zajęte pod zbiorniki wodne retencyjne rozumiane jako sztuczne zbiorniki wodne są zwolnione od podatku od nieruchomości w przypadku, gdy stanowią własność Skarbu Państwa. Możliwości zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 7 ust. 1. pkt 8a) u.p.o.l. nie wyklucza fakt oddania zbiorników w posiadanie innemu podmiotowi. Trzeba jednak podkreślić, że zwolnienie nie obejmuje gruntów pod zbiornikami sztucznymi, które są przedmiotem prawa własności jednostki samorządu terytorialnego.

Natalia Węgrzynek

Sektor Publiczny

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Sektor Publiczny
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wniosek o świadczenie 40 zł za zakwaterowanie bez PESELa uchodźcy [tylko do 15 lipca 2022 r.]
    Tylko do 15 lipca 2022 r. we wnioskach o świadczenie 40 zł za dzień zakwaterowania niepotrzebny jest PESEL uchodźcy. Dotyczy to pomocy udzielanej przed 30 kwietnia 2022 r. Za okres późniejszy PESEL uchodźcy jest niezbędny do prawidłowego rozpoznania wniosku.
    CKE: Maturę zdało 78,2% tegorocznych absolwentów
    Maturę zdało 78,2 proc. tegorocznych absolwentów szkół ponadgimnazjalnych. 15,5 proc. abiturientów, którzy nie zdali jednego przedmiotu, ma prawo do poprawki w sierpniu – podała Centralna Komisja Egzaminacyjna.
    Od 2024 r. samorządy otrzymają 3 mld zł wpływów budżetu państwa z ryczałtu?
    W 2024 r. jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymać wpływy z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
    Podręcznik do historii i teraźniejszości dopuszczony do użytku szkolnego [licea i technika, klasy I]
    W wykazie podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego do kształcenia ogólnego resortu edukacji i nauki opublikowano w piątek podręcznik do przedmiotu historia i teraźniejszość (HiT).
    Nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli w 2022 r. [rozporządzenie]
    Od 1 września zaczną obowiązywać nowe minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Zgodnie z projektowanym przez MEiN rozporządzeniem wyniosą one od 3329 zł do 4224 zł.
    MKiDN: do 1 sierpnia wnioski o stypendium do 4000 zł brutto miesięcznie
    Do 1 sierpnia do godz. 16 można składać wnioski w Konkursie o przyznanie stypendiów twórczych oraz stypendiów z zakresu upowszechniania kultury na 2023 r. - poinformowało w poniedziałek MKiDN.
    CKE: Jakie były wyniki na egzaminie ósmoklasisty w 2022 r.?
    Uczniowie VIII klas szkół podstawowych, którzy w maju przystąpili do obowiązkowego egzaminu ósmoklasisty, za rozwiązanie zadań z języka polskiego uzyskali średnio 60 % punktów możliwych do otrzymania, a z matematyki – 57 %.
    Czy można przesunąć pracownika z urzędu gminy do ośrodka pomocy społecznej
    Burmistrz postanowił, że miejski ośrodek pomocy społecznej będzie zajmował się przyznawaniem świadczenia pieniężnego z tytułu zakwaterowania i wyżywienia obywatela Ukrainy. Jakie są sposoby przesunięcia pracowników z urzędu gminy do ośrodka pomocy społecznej?
    1 lipca 2022 r. Nowa lista leków refundowanych
    Od 1 lipca 2022 r. obowiązuje nowy wykaz leków refundowanych, do którego dodano 54 produkty bądź nowe wskazania.
    Centralizacja rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego (JST) - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów
    Ministerstwo Finansów udzieliło 24 czerwca 2022 r. wyjaśnień odnośnie centralizacji rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego.
    6600 zł brutto, to netto 4829,58 zł, składka ZUS 904,86 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    W 2021 r. dla pensji 6600 zł brutto wynagrodzenie na rękę było 4741,58 zł netto.
    Komunikat MRiPS: przepisy nie nakazują skrócenia pracy w czasie upału. Pracownik ma prawo do napojów pod rygorem grzywny
    Komunikat Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej: Wysokie temperatury mają wpływ nie tylko na wydajność pracy, ale i na bezpieczeństwo pracownika. Skrócenie czasu pracy jest jednak decyzją, która zależy w praktyce od dobrej woli pracodawcy. Prawo nakazuje mu dostarczenia napojów. Nierespektowanie przez pracodawcę tego obowiązku stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1 do 30 tys. złotych.
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    Klasa IV i V podstawówki - lista przedmiotów i liczba godzin w roku szkolnym 2022/2023
    Przedmioty w klasie 5 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023. Przedmioty w klasie 4 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023, liczba godzin.
    Czy praca zdalna jest na wniosek pracownika? Czy pracodawca może nakazać pracę zdalną?
    Kodeks pracy wprowadzi możliwość pracy zdalnej i hybrydowej – zapowiedziała minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg
    Podwyżka zaliczki na PIT dla umowy zlecenia od 1 lipca 2022 r. Przykłady MF i DGP obliczeń od 3000 zł do 8000 zł
    MF: Od zlecenia 3200 zł brutto miesięcznie zaliczka na PIT wzrośnie o 103 zł do 265 zł. Niekorzystna zmiana od 1 lipca 2022 r. Przed tą datą zaliczka na PIT wynosiła 162 zł.
    300 mln zł dla artystów z opłaty od komputerów, tabletów, smartfonów, dysków i pendrivów
    Projekt ustawy o artystach zawodowych przewiduje zasilenie kwotą 300 mln zł nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Pieniądze będą pochodziły z opłaty reprograficznej płaconej przez importerów i sprzedawców elektroniki (komputery, tablety, smartfony, dyski twarde i pendrivy).
    300 mln zł dla Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Opłata od smartfonów i laptopów w 2023 r.
    300 mln zł. To planowane wpłaty z opłaty reprograficznej na rzecz nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych (FWAZ). Jeżeli nie będzie tych pieniędzy fundusz dla artystów otrzyma z budżetu dotację celową 100 mln zł rocznie. Podstawą dla płatności tych kwot jest ustawa o artystach zawodowych. 27 czerwca 2022 r. rząd przedstawił jej najnowszy projekt w wersji, która ma zostać skierowana do Sejmu i tam uchwalona.
    Świadczenie 40 zł za dzień dłużej niż 120 dni za pomoc Ukrainkom w ciąży, osobom w wieku 60/65 lat i matkom trójki dzieci
    Gminy otrzymały prawo do wydłużenia ponad 120 dni okresu wypłaty świadczenia 40 zł za dzień zakwaterowania i wyżywiania uchodźców z Ukrainy.
    Czy umowy zawierane na realizację zadań w programie rozwiązywania problemów alkoholowych podlegają Prawu zamówień publicznych?
    Pytanie nr 1. Czy umowy zawierane na realizację zadań zapisanych w gminnym programie rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii podlegają Prawu zamówień publicznych? Pytanie nr 2. Czy prawidłowym jest zawieranie umów zlecenia na realizację usług konsultanta bez określania okresu świadczenia usługi?
    Połowa nauczycieli z Warszawy myśli o odejściu ze szkoły. Nauczyciel woli prowadzić zakład pogrzebowy niż uczyć za 3500 zł
    Blisko połowa kadry zatrudnionej w publicznych szkołach myśli o odejściu z zawodu – pokazują badania realizowane m.in. przez Urząd Miasta st. Warszawy. Według ratusza zbliżamy się do dramatycznego punktu, kiedy po prostu nie będzie komu uczyć dzieci. Tym bardziej że spośród 31 tys. stołecznych nauczycieli ponad 5 tys. jest w wieku emerytalnym lub przedemerytalnym. Wiadomo też, że wakatów w tym roku jest więcej niż w latach 2021 i 2020, a z podobnym problemem borykają się szkoły w całym kraju.
    "DGP": Od 1 lipca 2022 r. błąd w przepisach o składce zdrowotnej i liczeniu zaliczek od pensji [nieudana korekta Polskiego Ładu?]
    DGP: Przepisy korygujące Polski Ład były tworzone w pośpiechu i rząd zapomniał zmienić zasady wyliczania składki zdrowotnej. Nie ma wątpliwości, że w po 1 lipca 2022 r. pracodawcy dalej muszą wyliczać wysokość zaliczki na PIT dwukrotnie: 1) według zasad z 2022 r. i 2) zasad z 2021 r. W jakim celu? Dla ewentualnego obniżenia składki zdrowotnej do wysokości zaliczki z 2021 r.
    IMGW: Najnowsza prognoza pogody na wakacje 2022 r. W lipcu upały powyżej 30 stopni. W sierpniu ciepło i burze
    Z eksperymentalnej prognozy długoterminowej wynika, że w lipcu w Polsce temperatury będą powyżej normy, to znaczy, że będzie naprawdę upalnie.
    5000 zł brutto, to netto 3613.19 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    5000 zł brutto, to netto 3613.19 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    4600 zł brutto i netto 3270,83 zł dla pracownika chorującego przez część miesiąca od 1 lipca 2022 r. [42 przykłady]
    Przeliczenie wynagrodzenia brutto do netto od 1 lipca 2022 r., gdy pracowniki część miesiąca był chory - to przykład nr 38 z poradnika Wydawnictwa Infor o przeliczaniu wynagrodzeń z brutto na netto od 1 lipca 2022 r. Pozostałe przykłady w poradniku.