Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Błędy w realizacji zamówień finansowanych ze środków unijnych

Andrzela Gawrońska-Baran
Radca prawny, doktor nauk prawnych z kilkunastoletnim doświadczeniem w dziedzinie zamówień publicznych, specjalizujący się również w kwestiach legislacyjnych. Autorka licznych profesjonalnych publikacji poświęconych problematyce zamówień publicznych. Wiceprezes Urzędu Zamówień Publicznych w latach 2007-2008, w latach 2010-2016 dyrektor departamentu zamówień publicznych w dużej instytucji zamawiającej. W ramach praktyki zawodowej prowadzi AGB Kancelarię Radcy Prawnego.
Udzielanie zamówień publicznych podlega kontroli m.in. Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Szczególna uwaga skupiona jest na zamówieniach współfinansowanych ze środków unijnych, o czym świadczy ich liczba. W 2009 roku kontrolą objęto 177 postępowań.

Na podstawie ustawy z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (dalej: Pzp) Prezes Urzędu Zamówień Publicznych (dalej: UZP) przeprowadza dwa rodzaje kontroli:

1) obligatoryjną kontrolę uprzednią ex ante (gdy wartość zamówienia jest równa bądź przekracza 10 mln euro dla dostaw i usług oraz 20 mln euro dla robót budowlanych) oraz

2) doraźną: uprzednią lub następczą, jeżeli wniosek o przeprowadzenie kontroli złoży instytucja zarządzająca.

Przeprowadzone w 2009 roku kontrole dotyczyły zamówień współfinansowanych w szczególności ze Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR), z Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Sektorowego Programu Operacyjnego „Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw” (SPO WKP), a ich wnioskodawcami były np. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, urząd marszałkowski, a nawet radni.

Z informacji o wynikach kontroli zamieszczonej na stronie internetowej UZP wynika, że nieco ponad połowa kontroli w 2009 roku zamówień współfinansowanych ze środków UE miała charakter obligatoryjny i dotyczyła przede wszystkim inwestycji drogowych lub wodociągowo-kanalizacyjnych współfinansowanych głównie z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Pozostała część miała charakter doraźny i objęła m.in. zamówienia o mniejszej wartości na przebudowę ulic i budynków w gminach, dostawę specjalistycznych urządzeń oraz usługi szkoleniowe.

W wynikach kontroli wymieniono m.in. naruszenia Pzp mające wpływ na wynik postępowania. Jednym z naruszeń o takim charakterze było niezgodne z przepisami Pzp zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki lub zapytania o cenę.

Stosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki musi być uzasadnione okolicznościami o charakterze obiektywnym. Staranny zamawiający powinien już na etapie zamówienia podstawowego przewidzieć odpowiednie klauzule w kontrakcie, które pozwoliłyby na rozszerzenie czasowe usługi w przypadku zmiany terminu wykonania robót budowlanych, np. przewidując zamówienia uzupełniające. Przedmiotem postępowania prowadzonego przez miasto K. w trybie zapytania o cenę było sporządzenie dokumentacji projektowych na budowę obwodnicy. Kontrolujący wskazali, że usługa ta nie może być uznana za powszechnie dostępną, o ustalonych standardach jakościowych, a w związku z tym nie może być zamówiona w tym trybie. Nie może być ona spełniona przez dowolnego wykonawcę, lecz tylko przez osoby lub podmioty zatrudniające osoby mające wymagane uprawnienia budowlane do projektowania w danej specjalności.

Czytaj także: Nieprawidłowości przy rozliczaniu dotacji unijnych>>

Wartość zamówienia

Często stwierdzanym podczas kontroli naruszeniem mającym wpływ na wynik postępowania było także zaniechanie stosowania przez zamawiających przepisów właściwych dla łącznej wartości szacunkowej poszczególnych części zamówienia, w wyniku czego nie zostało zamieszczone ogłoszenie o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych lub w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Jako jedno zamówienie należy traktować usługi, jeżeli zachodzi możliwość ich realizacji przez jednego wykonawcę i gdy posiadają one podobne przeznaczenie, tj. gdy usługi te mają zasadniczo te same lub podobne funkcje techniczne lub gospodarcze (tzw. zamówienia tego samego rodzaju). Obok związku funkcjonalnego pomiędzy usługami musi istnieć związek czasowy (zamówienia mają być nabywane w dającej się przewidzieć, określonej perspektywie czasowej).

Zamawiający jest uprawniony udzielić zamówienia w częściach w toku odrębnych postępowań, ale w każdym takim postępowaniu musi stosować przepisy właściwe dla łącznej wartości wszystkich części.

Opis warunków udziału w postępowaniu

Jak wynika z kontroli Prezesa UZP wiele postępowań obarczonych było naruszeniami dotyczącymi opisu warunków udziału w postępowaniu w sposób naruszający uczciwą konkurencję. Zapomniano o tym, że zasady udzielania zamówień obejmują wszelkie czynności zamawiającego i dotyczą wszystkich faz postępowania.

Okres funkcjonowania wykonawcy nie przesądza o jego zdolności do wykonania zamówienia. Może się zdarzyć, że wykonawca działający na rynku krócej będzie miał większe doświadczenie od wykonawcy prowadzącego działalność dłużej. Oznacza to, że podmioty prowadzące działalność przez okres krótszy niż wymagany przez zamawiającego mogłyby być także zdolne do wykonania zamówienia.

Czytaj także: Omyłki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego>>

Kryteria oceny ofert

W postępowaniach o udzielenie zamówienia zamawiający dopuszczali się też naruszeń polegających na błędnym określeniu kryteriów oceny ofert. Prowadziło to w szczególności do wyboru najkorzystniejszej oferty opartej na „niemierzalnych” lub subiektywnie określonych kryteriach oceny ofert. Zdarzały się sytuacje ustalania przez samorządowych zamawiających kryterium oceny ofert dotyczącego właściwości wykonawcy, co pokazywało, że nie rozróżniają oni oceny przedmiotowej dokonywanej na podstawie kryteriów oceny ofert od oceny podmiotowej – na podstawie oceny spełniania warunków udziału przez wykonawców.

Naruszenia niemające wpływu na wynik postępowania

Podczas kontroli stwierdzono również naruszenia niemające wpływu na wynik postępowania. Wymienia się wśród nich w szczególności niepełną treść ogłoszeń o zamówieniu (np. w zakresie dokumentów wymaganych od wykonawców zagranicznych), żądanie od wykonawców dokumentów, które nie są niezbędne do prowadzenia postępowania (głównie w sytuacji braku sprecyzowania warunku udziału w postępowaniu, dla którego żąda się przedstawienia dokumentu), zaniechanie wezwania wykonawcy do uzupełnienia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu, jeżeli nie miało to wpływu na wynik postępowania, a także niezłożenie przez osoby wykonujące czynności w postępowaniu oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia z postępowania oraz niewyłączenie się tych osób z postępowania, mimo takiego obowiązku.

PRZYKŁAD NIEPRAWIDŁOWOŚCI W TRYBIE ZAMÓWIENIA Z WOLNEJ RĘKI

Miasto i Gmina N. udzieliło zamówienia współfinansowanego z Funduszu Spójności na usługę pełnienia funkcji inżyniera kontraktu dla projektu „System zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków”, w trybie zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 5 Pzp. Zamawiający wskazał na chęć uniknięcia konieczności zapoznania się z obowiązkami oraz dokumentacją przez potencjalnego nowego inżyniera kontraktu, co mogłoby zagrozić terminowemu wykonaniu projektu. Kontrola wykazała, że zakres przedmiotowy zamówienia podstawowego i dodatkowego był taki sam. Doszło zatem do powtórzenia tego samego rodzaju zamówień, a nie udzielenia zamówienia dodatkowego, będącego ze swej istoty rozszerzeniem zamówienia podstawowego o nowe elementy. Uznano, że brak było uzasadnienia dla twierdzenia, że wykonanie usługi stało się konieczne na skutek sytuacji niemożliwej do przewidzenia, tym bardziej że była ona objęta zamówieniem podstawowym.

PRZYKŁAD NIEPRAWIDŁOWOŚCI W TRYBIE PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO

Gmina przeprowadziła trzy postępowania w trybie przetargu nieograniczonego, których przedmiotem był nadzór inwestorski dla każdego z trzech etapów inwestycji polegającej na budowie systemu kanalizacji w gminie. Zamówienie było współfinansowane z ZPORR. Wartość szacunkowa kontrolowanych zamówień została więc ustalona odrębnie dla każdego postępowania i według takiej wartości stosowano przepisy Pzp. Prezes UZP uznał za błędne założenie, że skoro zamówienia na nadzór dotyczą odrębnych etapów robót budowlanych, to nie jest wymagane sumowanie ich wartości. W przedmiotowym przypadku zamówienia dotyczyły bowiem sprawowania nadzoru nad realizowanymi w tym samym czasie robotami budowlanymi o tym samym charakterze, na terenie tej samej gminy. Poza tym mogły być wykonywane przez tego samego wykonawcę i faktycznie jednemu zostały udzielone. Jednocześnie wszystkie trzy postępowania zostały wszczęte w jednym dniu i postawiono w nich takie same warunki udziału.

PRZYKŁAD NIEPRAWIDŁOWOŚCI W SIWZ

Zamawiający wymagał w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ), aby wykonawca wykazał, że prowadzi działalność w zakresie dostaw będących przedmiotem zamówienia przez okres nie krótszy niż 3 lata. Prezes UZP podkreślił, że posiadanie zdolności do wykonania zamówienia nie może być utożsamiane z okresem prowadzenia działalności. Postawiony warunek uznano za niezasadny i naruszający art. 7 ust. 1 Pzp. Ustawodawca przewidział bowiem możliwość udziału w postępowaniu przez wykonawców, którzy prowadzą działalność przez okres krótszy niż 3 lata, nie wskazując okresu minimalnego.

PRZYKŁAD NIEPRAWIDŁOWOŚCI PRZY OKREŚLANIU KRYTERIÓW

W postępowaniu na promocję projektu z SPO WKP zamawiający ustalił, że kryteriami oceny ofert będą: cena – 80% i ocena wybranych parametrów technicznych – 20%. Drugie z kryteriów nie zostało należycie wyjaśnione, określono tylko jego wagę, wskazano, które parametry będą podlegać ocenie, określono liczbę punktów w skali 0–10, wskazano na indywidualną ocenę członków komisji, ale nie sprecyzowano, czym będą się kierować członkowie komisji, przyznając te punkty. Prezes UZP uznał, że zamawiający naruszył art. 36 ust. 1 pkt 13 Pzp. W jego ocenie wątpliwości co do sposobu oceny ofert na podstawie niedookreślonych kryteriów mogą zniechęcać potencjalnych wykonawców do złożenia ofert, a tym samym może to prowadzić do naruszenia zasady uczciwej konkurencji.

Podstawa prawna

● Ustawa z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (j.t. Dz.U. z 2007 r. nr 223, poz. 1655; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 223, poz. 1778)

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wniosek o świadczenie 40 zł za zakwaterowanie bez PESELa uchodźcy [tylko do 15 lipca 2022 r.]
    Tylko do 15 lipca 2022 r. we wnioskach o świadczenie 40 zł za dzień zakwaterowania niepotrzebny jest PESEL uchodźcy. Dotyczy to pomocy udzielanej przed 30 kwietnia 2022 r. Za okres późniejszy PESEL uchodźcy jest niezbędny do prawidłowego rozpoznania wniosku.
    CKE: Maturę zdało 78,2% tegorocznych absolwentów
    Maturę zdało 78,2 proc. tegorocznych absolwentów szkół ponadgimnazjalnych. 15,5 proc. abiturientów, którzy nie zdali jednego przedmiotu, ma prawo do poprawki w sierpniu – podała Centralna Komisja Egzaminacyjna.
    Od 2024 r. samorządy otrzymają 3 mld zł wpływów budżetu państwa z ryczałtu?
    W 2024 r. jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymać wpływy z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
    Podręcznik do historii i teraźniejszości dopuszczony do użytku szkolnego [licea i technika, klasy I]
    W wykazie podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego do kształcenia ogólnego resortu edukacji i nauki opublikowano w piątek podręcznik do przedmiotu historia i teraźniejszość (HiT).
    Nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli w 2022 r. [rozporządzenie]
    Od 1 września zaczną obowiązywać nowe minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Zgodnie z projektowanym przez MEiN rozporządzeniem wyniosą one od 3329 zł do 4224 zł.
    MKiDN: do 1 sierpnia wnioski o stypendium do 4000 zł brutto miesięcznie
    Do 1 sierpnia do godz. 16 można składać wnioski w Konkursie o przyznanie stypendiów twórczych oraz stypendiów z zakresu upowszechniania kultury na 2023 r. - poinformowało w poniedziałek MKiDN.
    CKE: Jakie były wyniki na egzaminie ósmoklasisty w 2022 r.?
    Uczniowie VIII klas szkół podstawowych, którzy w maju przystąpili do obowiązkowego egzaminu ósmoklasisty, za rozwiązanie zadań z języka polskiego uzyskali średnio 60 % punktów możliwych do otrzymania, a z matematyki – 57 %.
    Czy można przesunąć pracownika z urzędu gminy do ośrodka pomocy społecznej
    Burmistrz postanowił, że miejski ośrodek pomocy społecznej będzie zajmował się przyznawaniem świadczenia pieniężnego z tytułu zakwaterowania i wyżywienia obywatela Ukrainy. Jakie są sposoby przesunięcia pracowników z urzędu gminy do ośrodka pomocy społecznej?
    1 lipca 2022 r. Nowa lista leków refundowanych
    Od 1 lipca 2022 r. obowiązuje nowy wykaz leków refundowanych, do którego dodano 54 produkty bądź nowe wskazania.
    Centralizacja rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego (JST) - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów
    Ministerstwo Finansów udzieliło 24 czerwca 2022 r. wyjaśnień odnośnie centralizacji rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego.
    6600 zł brutto, to netto 4829,58 zł, składka ZUS 904,86 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    W 2021 r. dla pensji 6600 zł brutto wynagrodzenie na rękę było 4741,58 zł netto.
    Komunikat MRiPS: przepisy nie nakazują skrócenia pracy w czasie upału. Pracownik ma prawo do napojów pod rygorem grzywny
    Komunikat Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej: Wysokie temperatury mają wpływ nie tylko na wydajność pracy, ale i na bezpieczeństwo pracownika. Skrócenie czasu pracy jest jednak decyzją, która zależy w praktyce od dobrej woli pracodawcy. Prawo nakazuje mu dostarczenia napojów. Nierespektowanie przez pracodawcę tego obowiązku stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1 do 30 tys. złotych.
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    Klasa IV i V podstawówki - lista przedmiotów i liczba godzin w roku szkolnym 2022/2023
    Przedmioty w klasie 5 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023. Przedmioty w klasie 4 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023, liczba godzin.
    Czy praca zdalna jest na wniosek pracownika? Czy pracodawca może nakazać pracę zdalną?
    Kodeks pracy wprowadzi możliwość pracy zdalnej i hybrydowej – zapowiedziała minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg
    Podwyżka zaliczki na PIT dla umowy zlecenia od 1 lipca 2022 r. Przykłady MF i DGP obliczeń od 3000 zł do 8000 zł
    MF: Od zlecenia 3200 zł brutto miesięcznie zaliczka na PIT wzrośnie o 103 zł do 265 zł. Niekorzystna zmiana od 1 lipca 2022 r. Przed tą datą zaliczka na PIT wynosiła 162 zł.
    300 mln zł dla artystów z opłaty od komputerów, tabletów, smartfonów, dysków i pendrivów
    Projekt ustawy o artystach zawodowych przewiduje zasilenie kwotą 300 mln zł nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Pieniądze będą pochodziły z opłaty reprograficznej płaconej przez importerów i sprzedawców elektroniki (komputery, tablety, smartfony, dyski twarde i pendrivy).
    300 mln zł dla Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Opłata od smartfonów i laptopów w 2023 r.
    300 mln zł. To planowane wpłaty z opłaty reprograficznej na rzecz nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych (FWAZ). Jeżeli nie będzie tych pieniędzy fundusz dla artystów otrzyma z budżetu dotację celową 100 mln zł rocznie. Podstawą dla płatności tych kwot jest ustawa o artystach zawodowych. 27 czerwca 2022 r. rząd przedstawił jej najnowszy projekt w wersji, która ma zostać skierowana do Sejmu i tam uchwalona.
    Świadczenie 40 zł za dzień dłużej niż 120 dni za pomoc Ukrainkom w ciąży, osobom w wieku 60/65 lat i matkom trójki dzieci
    Gminy otrzymały prawo do wydłużenia ponad 120 dni okresu wypłaty świadczenia 40 zł za dzień zakwaterowania i wyżywiania uchodźców z Ukrainy.
    Czy umowy zawierane na realizację zadań w programie rozwiązywania problemów alkoholowych podlegają Prawu zamówień publicznych?
    Pytanie nr 1. Czy umowy zawierane na realizację zadań zapisanych w gminnym programie rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii podlegają Prawu zamówień publicznych? Pytanie nr 2. Czy prawidłowym jest zawieranie umów zlecenia na realizację usług konsultanta bez określania okresu świadczenia usługi?
    Połowa nauczycieli z Warszawy myśli o odejściu ze szkoły. Nauczyciel woli prowadzić zakład pogrzebowy niż uczyć za 3500 zł
    Blisko połowa kadry zatrudnionej w publicznych szkołach myśli o odejściu z zawodu – pokazują badania realizowane m.in. przez Urząd Miasta st. Warszawy. Według ratusza zbliżamy się do dramatycznego punktu, kiedy po prostu nie będzie komu uczyć dzieci. Tym bardziej że spośród 31 tys. stołecznych nauczycieli ponad 5 tys. jest w wieku emerytalnym lub przedemerytalnym. Wiadomo też, że wakatów w tym roku jest więcej niż w latach 2021 i 2020, a z podobnym problemem borykają się szkoły w całym kraju.
    "DGP": Od 1 lipca 2022 r. błąd w przepisach o składce zdrowotnej i liczeniu zaliczek od pensji [nieudana korekta Polskiego Ładu?]
    DGP: Przepisy korygujące Polski Ład były tworzone w pośpiechu i rząd zapomniał zmienić zasady wyliczania składki zdrowotnej. Nie ma wątpliwości, że w po 1 lipca 2022 r. pracodawcy dalej muszą wyliczać wysokość zaliczki na PIT dwukrotnie: 1) według zasad z 2022 r. i 2) zasad z 2021 r. W jakim celu? Dla ewentualnego obniżenia składki zdrowotnej do wysokości zaliczki z 2021 r.
    IMGW: Najnowsza prognoza pogody na wakacje 2022 r. W lipcu upały powyżej 30 stopni. W sierpniu ciepło i burze
    Z eksperymentalnej prognozy długoterminowej wynika, że w lipcu w Polsce temperatury będą powyżej normy, to znaczy, że będzie naprawdę upalnie.
    5000 zł brutto, to netto 3613.19 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    5000 zł brutto, to netto 3613.19 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    4600 zł brutto i netto 3270,83 zł dla pracownika chorującego przez część miesiąca od 1 lipca 2022 r. [42 przykłady]
    Przeliczenie wynagrodzenia brutto do netto od 1 lipca 2022 r., gdy pracowniki część miesiąca był chory - to przykład nr 38 z poradnika Wydawnictwa Infor o przeliczaniu wynagrodzeń z brutto na netto od 1 lipca 2022 r. Pozostałe przykłady w poradniku.