REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Błędy w realizacji zamówień finansowanych ze środków unijnych

Andrzela Gawrońska-Baran
Radca prawny, doktor nauk prawnych z kilkunastoletnim doświadczeniem w dziedzinie zamówień publicznych, specjalizujący się również w kwestiach legislacyjnych. Autorka licznych profesjonalnych publikacji poświęconych problematyce zamówień publicznych. Wiceprezes Urzędu Zamówień Publicznych w latach 2007-2008, w latach 2010-2016 dyrektor departamentu zamówień publicznych w dużej instytucji zamawiającej. W ramach praktyki zawodowej prowadzi AGB Kancelarię Radcy Prawnego.

REKLAMA

Udzielanie zamówień publicznych podlega kontroli m.in. Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Szczególna uwaga skupiona jest na zamówieniach współfinansowanych ze środków unijnych, o czym świadczy ich liczba. W 2009 roku kontrolą objęto 177 postępowań.

Na podstawie ustawy z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (dalej: Pzp) Prezes Urzędu Zamówień Publicznych (dalej: UZP) przeprowadza dwa rodzaje kontroli:

REKLAMA

1) obligatoryjną kontrolę uprzednią ex ante (gdy wartość zamówienia jest równa bądź przekracza 10 mln euro dla dostaw i usług oraz 20 mln euro dla robót budowlanych) oraz

2) doraźną: uprzednią lub następczą, jeżeli wniosek o przeprowadzenie kontroli złoży instytucja zarządzająca.

REKLAMA

Przeprowadzone w 2009 roku kontrole dotyczyły zamówień współfinansowanych w szczególności ze Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR), z Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Sektorowego Programu Operacyjnego „Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw” (SPO WKP), a ich wnioskodawcami były np. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, urząd marszałkowski, a nawet radni.

Z informacji o wynikach kontroli zamieszczonej na stronie internetowej UZP wynika, że nieco ponad połowa kontroli w 2009 roku zamówień współfinansowanych ze środków UE miała charakter obligatoryjny i dotyczyła przede wszystkim inwestycji drogowych lub wodociągowo-kanalizacyjnych współfinansowanych głównie z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Pozostała część miała charakter doraźny i objęła m.in. zamówienia o mniejszej wartości na przebudowę ulic i budynków w gminach, dostawę specjalistycznych urządzeń oraz usługi szkoleniowe.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W wynikach kontroli wymieniono m.in. naruszenia Pzp mające wpływ na wynik postępowania. Jednym z naruszeń o takim charakterze było niezgodne z przepisami Pzp zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki lub zapytania o cenę.

Stosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki musi być uzasadnione okolicznościami o charakterze obiektywnym. Staranny zamawiający powinien już na etapie zamówienia podstawowego przewidzieć odpowiednie klauzule w kontrakcie, które pozwoliłyby na rozszerzenie czasowe usługi w przypadku zmiany terminu wykonania robót budowlanych, np. przewidując zamówienia uzupełniające. Przedmiotem postępowania prowadzonego przez miasto K. w trybie zapytania o cenę było sporządzenie dokumentacji projektowych na budowę obwodnicy. Kontrolujący wskazali, że usługa ta nie może być uznana za powszechnie dostępną, o ustalonych standardach jakościowych, a w związku z tym nie może być zamówiona w tym trybie. Nie może być ona spełniona przez dowolnego wykonawcę, lecz tylko przez osoby lub podmioty zatrudniające osoby mające wymagane uprawnienia budowlane do projektowania w danej specjalności.

Czytaj także: Nieprawidłowości przy rozliczaniu dotacji unijnych>>

Wartość zamówienia

REKLAMA

Często stwierdzanym podczas kontroli naruszeniem mającym wpływ na wynik postępowania było także zaniechanie stosowania przez zamawiających przepisów właściwych dla łącznej wartości szacunkowej poszczególnych części zamówienia, w wyniku czego nie zostało zamieszczone ogłoszenie o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych lub w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Jako jedno zamówienie należy traktować usługi, jeżeli zachodzi możliwość ich realizacji przez jednego wykonawcę i gdy posiadają one podobne przeznaczenie, tj. gdy usługi te mają zasadniczo te same lub podobne funkcje techniczne lub gospodarcze (tzw. zamówienia tego samego rodzaju). Obok związku funkcjonalnego pomiędzy usługami musi istnieć związek czasowy (zamówienia mają być nabywane w dającej się przewidzieć, określonej perspektywie czasowej).

Zamawiający jest uprawniony udzielić zamówienia w częściach w toku odrębnych postępowań, ale w każdym takim postępowaniu musi stosować przepisy właściwe dla łącznej wartości wszystkich części.

Opis warunków udziału w postępowaniu

Jak wynika z kontroli Prezesa UZP wiele postępowań obarczonych było naruszeniami dotyczącymi opisu warunków udziału w postępowaniu w sposób naruszający uczciwą konkurencję. Zapomniano o tym, że zasady udzielania zamówień obejmują wszelkie czynności zamawiającego i dotyczą wszystkich faz postępowania.

Okres funkcjonowania wykonawcy nie przesądza o jego zdolności do wykonania zamówienia. Może się zdarzyć, że wykonawca działający na rynku krócej będzie miał większe doświadczenie od wykonawcy prowadzącego działalność dłużej. Oznacza to, że podmioty prowadzące działalność przez okres krótszy niż wymagany przez zamawiającego mogłyby być także zdolne do wykonania zamówienia.

Czytaj także: Omyłki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego>>

Kryteria oceny ofert

W postępowaniach o udzielenie zamówienia zamawiający dopuszczali się też naruszeń polegających na błędnym określeniu kryteriów oceny ofert. Prowadziło to w szczególności do wyboru najkorzystniejszej oferty opartej na „niemierzalnych” lub subiektywnie określonych kryteriach oceny ofert. Zdarzały się sytuacje ustalania przez samorządowych zamawiających kryterium oceny ofert dotyczącego właściwości wykonawcy, co pokazywało, że nie rozróżniają oni oceny przedmiotowej dokonywanej na podstawie kryteriów oceny ofert od oceny podmiotowej – na podstawie oceny spełniania warunków udziału przez wykonawców.

Naruszenia niemające wpływu na wynik postępowania

Podczas kontroli stwierdzono również naruszenia niemające wpływu na wynik postępowania. Wymienia się wśród nich w szczególności niepełną treść ogłoszeń o zamówieniu (np. w zakresie dokumentów wymaganych od wykonawców zagranicznych), żądanie od wykonawców dokumentów, które nie są niezbędne do prowadzenia postępowania (głównie w sytuacji braku sprecyzowania warunku udziału w postępowaniu, dla którego żąda się przedstawienia dokumentu), zaniechanie wezwania wykonawcy do uzupełnienia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu, jeżeli nie miało to wpływu na wynik postępowania, a także niezłożenie przez osoby wykonujące czynności w postępowaniu oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia z postępowania oraz niewyłączenie się tych osób z postępowania, mimo takiego obowiązku.

PRZYKŁAD NIEPRAWIDŁOWOŚCI W TRYBIE ZAMÓWIENIA Z WOLNEJ RĘKI

Miasto i Gmina N. udzieliło zamówienia współfinansowanego z Funduszu Spójności na usługę pełnienia funkcji inżyniera kontraktu dla projektu „System zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków”, w trybie zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 5 Pzp. Zamawiający wskazał na chęć uniknięcia konieczności zapoznania się z obowiązkami oraz dokumentacją przez potencjalnego nowego inżyniera kontraktu, co mogłoby zagrozić terminowemu wykonaniu projektu. Kontrola wykazała, że zakres przedmiotowy zamówienia podstawowego i dodatkowego był taki sam. Doszło zatem do powtórzenia tego samego rodzaju zamówień, a nie udzielenia zamówienia dodatkowego, będącego ze swej istoty rozszerzeniem zamówienia podstawowego o nowe elementy. Uznano, że brak było uzasadnienia dla twierdzenia, że wykonanie usługi stało się konieczne na skutek sytuacji niemożliwej do przewidzenia, tym bardziej że była ona objęta zamówieniem podstawowym.

PRZYKŁAD NIEPRAWIDŁOWOŚCI W TRYBIE PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO

Gmina przeprowadziła trzy postępowania w trybie przetargu nieograniczonego, których przedmiotem był nadzór inwestorski dla każdego z trzech etapów inwestycji polegającej na budowie systemu kanalizacji w gminie. Zamówienie było współfinansowane z ZPORR. Wartość szacunkowa kontrolowanych zamówień została więc ustalona odrębnie dla każdego postępowania i według takiej wartości stosowano przepisy Pzp. Prezes UZP uznał za błędne założenie, że skoro zamówienia na nadzór dotyczą odrębnych etapów robót budowlanych, to nie jest wymagane sumowanie ich wartości. W przedmiotowym przypadku zamówienia dotyczyły bowiem sprawowania nadzoru nad realizowanymi w tym samym czasie robotami budowlanymi o tym samym charakterze, na terenie tej samej gminy. Poza tym mogły być wykonywane przez tego samego wykonawcę i faktycznie jednemu zostały udzielone. Jednocześnie wszystkie trzy postępowania zostały wszczęte w jednym dniu i postawiono w nich takie same warunki udziału.

PRZYKŁAD NIEPRAWIDŁOWOŚCI W SIWZ

Zamawiający wymagał w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ), aby wykonawca wykazał, że prowadzi działalność w zakresie dostaw będących przedmiotem zamówienia przez okres nie krótszy niż 3 lata. Prezes UZP podkreślił, że posiadanie zdolności do wykonania zamówienia nie może być utożsamiane z okresem prowadzenia działalności. Postawiony warunek uznano za niezasadny i naruszający art. 7 ust. 1 Pzp. Ustawodawca przewidział bowiem możliwość udziału w postępowaniu przez wykonawców, którzy prowadzą działalność przez okres krótszy niż 3 lata, nie wskazując okresu minimalnego.

PRZYKŁAD NIEPRAWIDŁOWOŚCI PRZY OKREŚLANIU KRYTERIÓW

W postępowaniu na promocję projektu z SPO WKP zamawiający ustalił, że kryteriami oceny ofert będą: cena – 80% i ocena wybranych parametrów technicznych – 20%. Drugie z kryteriów nie zostało należycie wyjaśnione, określono tylko jego wagę, wskazano, które parametry będą podlegać ocenie, określono liczbę punktów w skali 0–10, wskazano na indywidualną ocenę członków komisji, ale nie sprecyzowano, czym będą się kierować członkowie komisji, przyznając te punkty. Prezes UZP uznał, że zamawiający naruszył art. 36 ust. 1 pkt 13 Pzp. W jego ocenie wątpliwości co do sposobu oceny ofert na podstawie niedookreślonych kryteriów mogą zniechęcać potencjalnych wykonawców do złożenia ofert, a tym samym może to prowadzić do naruszenia zasady uczciwej konkurencji.

Podstawa prawna

● Ustawa z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (j.t. Dz.U. z 2007 r. nr 223, poz. 1655; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 223, poz. 1778)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rekordowa liczba pasażerów z lotniska Chopina

Ponad 2 mln odprawionych w ciągu miesiąca pasażerów. To rekord, który padł w czerwcu na lotnisku Chopina. Z szacunków wynika, ze w całym roku ta liczba będzie wynosić 20 mln. 

Darmowe potańcówki w Warszawie

Wracają potańcówki na Grochowskiej. Od 12 lipca mieszkańcy dzielnicy Praga-Południe i okolic będą mogli tańczyć do muzyki z różnych stron świata. 

Dla nauczycieli: co najmniej 15% podwyżki, 500 zł dodatku za wychowawstwo, 4 dni urlopu na żądanie, zmiany w zastępstwach, godzinach ponadwymiarowych. ZNP i NSZZ Solidarność do MEN: sprawy do pilnego załatwienia

Związek Nauczycielstwa Polskiego i  Prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ "Solidarność" wystosowały 10 lipca 2024 r. odrębne pisma do Ministerstwa Edukacji Narodowej zawierające obszerne listy spraw wymagających pilnego uregulowania. Są to odpowiedzi na ustalenia grupy roboczej ds. wynagradzania nauczycieli z 26 czerwca br. działającej w ramach Zespołu ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli. Czego domagają się związkowcy?

Mięsak. Poznaj objawy tego nowotworu

Mięsak to rzadki nowotwór. Stanowi około 1% wszystkich nowotworów u dorosłych i około 15% u dzieci. Lipiec to miesiąc poświęcony budowaniu świadomości na temat mięsaków. Warto wiedzieć, czym są te nowotwory, jakie dają objawy i jak ważna jest szybka diagnoza. 

REKLAMA

Czy warto iść na tradycyjne studia w 2024 roku? Gdzie zdobyć praktyczne umiejętności przydatne w pracy?

Dziś coraz więcej osób kwestionuje sens tradycyjnego modelu akademickiego, który koncentruje się głównie na zdobywaniu wiedzy teoretycznej, bez jednoczesnego zapewnienia praktycznych umiejętności przydatnych na rynku pracy. Także rosnące koszty edukacji oraz obawy o przyszłe zatrudnienie skłaniają młodych ludzi do poszukiwania alternatywnych ścieżek rozwoju zawodowego, takich jak kursy, szkolenia praktyczne czy praca zdalna. Czy warto zatem jeszcze iść na tradycyjne studia?

Dyrektor CKE: Będą zmiany w maturach i egzaminie ósmoklasisty w 2025 r. Rok szkolny 2024/2025: Odchudzona o 20% podstawa programowa

Dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej Marcin Smolik w rozmowie z Polską Agencją Prasową udzielił informacji odnośnie zmian w maturach i egzaminie ósmoklasisty wynikających z uszczuplenia podstawy programowej od roku szkolnego 2024/2025. Najwięcej zmian ma być na egzaminie maturalnym z języka polskiego, tak pisemnym, jak i ustnym, np. znacznie skrócona zostanie lista pytań jawnych.

Min. Sikorski: kilka tysięcy osób w Polsce zgłosiło się do Legionu Ukraińskiego. Polska zapewnia sprzęt i szkolenie

Kilka tysięcy osób zarejestrowało się już w Polsce, aby dołączyć do Legionu Ukraińskiego, czyli nowej ukraińskiej ochotniczej jednostki wojskowej - poinformował minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski podczas Forum Publicznego NATO, zorganizowanego przy okazji szczytu tej organizacji w Waszyngtonie.

Od piątku utrudnienia w Warszawie

W piątek kierowcy w stolicy napotkają utrudnienia na Wale Miedzeszyńskim i moście Poniatowskiego. 

REKLAMA

Poprawka matury w sierpniu 2024

Kiedy jest poprawka matury w sierpniu 2024 roku? Kiedy jest poprawkowa matura pisemna, a kiedy ustna? Co trzeba zrobić, aby przystąpić do terminu poprawkowego? Wyników można spodziewać się we wtorek 10 września 2024 r.

Siedem wsi w Polsce stanie się miastem od początku 2025 roku. Wiemy już które

Od 1 stycznia 2025 r. roku w Polsce przybędzie siedem miast. Tak wynika z założeń projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy, które zostały opublikowane 9 lipca 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych rządu. Nastąpi też 7 zmian dotyczących ustalenia granic gmin i 11 zmian dotyczących ustalenia granic miast.

REKLAMA