Kategorie

Dialog z mieszkańcami przy tworzeniu planów miejscowych

Marcin Kuryłło
Polityka zagospodarowania przestrzennego w gminie to temat trudny i często wzbudzający kontrowersje wśród mieszkańców. Dlatego właściwie prowadzony dialog ze społeczeństwem, towarzyszący procesowi zagospodarowania przestrzennego, może pomóc w przezwyciężeniu obaw i protestów mieszkańców oraz przyczynić się do lepszej jakości prac i rozwoju samorządów.

Konsultacje są jedną z form dialogu społecznego, przewidzianych w przyjętym 22 października 2002 r. przez Radę Ministrów dokumencie pt. „Zasady dialogu społecznego”. Celem konsultacji jest dwukierunkowa komunikacja administracji publicznej z partnerami społecznymi, prowadzona w celu uzyskania opinii na temat proponowanych przez administrację rozwiązań.

O tym, jak ważne są konsultacje społeczne w procesach decyzyjnych świadczy opracowany przez Komisję Europejską zestaw minimalnych standardów konsultacji. Zasady komunikacji społecznej zalecane przez KE to:

● właściwa, konkretna i rzeczowa informacja powinna być przekazywana każdemu uczestnikowi konsultacji,

● konsultacjami powinny być objęte wszystkie grupy docelowe,

● konsultacja powinna być prowadzona za pośrednictwem środków komunikacji dostosowanych do celów konsultacji i oczekiwań ich uczestników,

● należy przewidzieć wystarczający czas, by umożliwić zainteresowanym uczestnictwo w konsultacjach,

● należy potwierdzać otrzymanie odpowiedzi ze strony społecznych partnerów,

● zakończeniem konsultacji powinna być publikacja raportu opisującego wyniki konsultacji i sposobu wykorzystania ich w trakcie dokonywania oceny skutków regulacji.

Polskie prawo przewiduje wiele sytuacji, w których na organy administracji publicznej nałożony jest obowiązek przeprowadzenia konsultacji społecznych. Do takich sytuacji należy m.in. opracowanie dokumentów planistycznych:

● miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,

● studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz

● innych opracowań urbanistycznych związanych z rozwojem gminy w zakresie gospodarki przestrzennej.

Cel konsultacji społecznych

Celem konsultacji społecznych w przypadku dokumentów planistycznych może być:

1) poinformowanie lokalnej społeczności o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego lub aktualizacji studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy,

2) prezentacja wariantowego przebiegu inwestycji wraz z zamierzeniami inwestora,

3) stworzenie mieszkańcom obszarów sąsiadujących z inwestycją możliwości zgłoszenia ewentualnych uwag lub wskazania rozwiązań alternatywnych.

Proces konsultacji społecznych ma również pomóc samorządom, urbanistom oraz inwestorom w wyborze optymalnego wariantu rozwiązania uwzględniającego możliwie najwięcej postulatów wszystkich zainteresowanych stron.

Czytaj także: Planowanie przestrzenne w gminie>>

Komunikacja ze społeczeństwem

Reklama

Służby planowania przestrzennego odgrywają ważną rolę w sprawowaniu władzy samorządowej poprzez prowadzenie stałego monitoringu przestrzennego oraz przygotowanie analiz i sporządzanie projektów dokumentów planistycznych. Dokumenty te stanowią podstawę polityki przestrzennej lokalnych władz.

Niezwykle ważne jest odpowiednie przygotowanie osób odpowiedzialnych za sporządzanie takich dokumentów do prowadzenia konsultacji społecznych, tak aby były one efektywne, a nie jedynie markowane lub ograniczające się do minimum wynikającego z obowiązującego prawa.

Osoby odpowiedzialne za komunikację ze społeczeństwem mają do dyspozycji wiele możliwości przekazywania mieszkańcom informacji.

Po pierwsze, informowanie mieszkańców (jednokierunkowa komunikacja) o aktualnym stanie prawnym, projektach planistycznych, czynionych przygotowaniach, przebiegu i wynikach podejmowanych prac przez przeznaczone do tego jednostki samorządu terytorialnego. Do realizacji polityki informacyjnej można wykorzystać takie instrumenty i narzędzia, jak:

● ogłoszenia na tablicach informacyjnych w urzędzie, słupy ogłoszeniowe,

● foldery, plakaty, ulotki, billboardy,

● ogłoszenia i artykuły prasowe,

● audycje radiowe i telewizyjne,

● strony internetowe.

Po drugie, zapraszanie mieszkańców do aktywnego uczestnictwa w procesie planowania przestrzennego (dwukierunkowa komunikacja). W tym przypadku można wykorzystać m.in.:

● debaty publiczne,

● prezentacje ekspertów połączone z dyskusją publiczną,

● spotkania konsultacyjne z organizacjami reprezentującymi mieszkańców,

● spotkania z udziałem inwestorów,

● ankiety – przy zastosowaniu profesjonalnych metod badawczych (rodzaj, dobór pytań, właściwa grupa docelowa),

● interaktywne strony internetowe,

● forum internetowe.

Zaangażowanie mieszkańców gminy w proces podejmowania decyzji planistycznych jest zadaniem trudnym. Niestety, Polska wciąż wypada słabo na tle wysoko rozwiniętych społeczeństw obywatelskich państw Zachodniej Europy. Występuje w naszym kraju stosunkowo niski poziom utożsamiania się mieszkańców z regionem, w którym żyją, słaba integracja oraz mała gotowość do współdziałania i konstruktywnego rozwiązywania konfliktów wśród lokalnych społeczności. Dlatego przeprowadzenie skutecznej i efektywnej partycypacji społecznej w procesie podejmowania decyzji planistycznych wymaga szczegółowego planowania i konsekwentnej realizacji założeń.

Zalety i korzyści konsultacji społecznych

Reklama

Przeprowadzenie konsultacji społecznych to m.in. większa akceptacja dla tworzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz innych dokumentów planistycznych mających służyć całej społeczności lokalnej, wynikająca z poczucia mieszkańców do bycia współtwórcą i współautorem podjętych decyzji i przyjętych rozwiązań. To także większa szansa na znalezienie najbardziej optymalnych rozwiązań wynikających z udziału szerokiego grona osób, ekspertów znających doskonale lokalne uwarunkowania.

Zaangażowanie społeczności lokalnej na wczesnym etapie projektowania i planowania pozwala na zdiagnozowanie ewentualnych obaw i oporów części mieszkańców. Umożliwia to uniknięcie eskalacji konfliktów dzięki wcześniejszemu doprowadzeniu do kompromisu. Trudniej doprowadzić do kompromisu, jeśli pewne decyzje zapadły i są nieodwołalne.

Włączenie szerokiej grupy społeczności lokalnych buduje natomiast zaufanie mieszkańców do władz i lepszy klimat społeczny. To również zwiększenie świadomości obywatelskiej społeczeństwa, większa integracja i chęć mieszkańców do współpracy na rzecz rozwoju lokalnych społeczności.

Dodatkowym pozytywnym czynnikiem jest większa przychylność i współpraca ze strony mediów wynikająca z postrzegania władz samorządowych jako partnerów społeczeństwa.

Czytaj także: Miejscowe Plany Zagospodarowania Przestrzennego>>

Zagrożenia towarzyszące niewłaściwym konsultacjom społecznym

Niewłaściwe podejście do dialogu społecznego ze strony władz samorządowych, służb planistycznych i odpowiedzialnych jednostek zaangażowanych w proces uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego może przynieść dużo szkody. Zebranie wniosków i uwag, przeprowadzenie dyskusji publicznej, bo taki jest obowiązek prawny, a nie faktyczne wsłuchanie się w potrzeby i postulaty lokalnych społeczności może spowodować opór względem planów oraz projektów i wywołać ostre protesty. Często zdarza się, że grupa osób blokuje powstanie planów zagospodarowania przestrzennego w takiej a nie innej formie, ponieważ zabrakło właściwych i dobrze przeprowadzonych konsultacji społecznych. Do tego dochodzi zły wizerunek w mediach, który przekłada się na ogólne złe postrzeganie lokalnej władzy, a nawet całego urzędu gminy i pracy urzędników.

Niewłaściwe przeprowadzenie konsultacji społecznych może być spowodowane m.in.:

● brakiem faktycznego zainteresowania samorządów partycypacją społeczną – władze jedynie pozorują działania zmierzające do wysłuchania mieszkańców i ich zaangażowania w prace planistyczne, jednak realizują dokładnie to, co zamierzali od początku,

● brakiem jasnego określenia efektów współpracy z lokalnym społecznościami,

● złą organizacją wynikającą z braku doświadczenia oraz przygotowania merytorycznego osób odpowiedzialnych za konsultacje społeczne – przypadkowe wyznaczenie osób do realizacji odpowiednich zadań, które jest odbierane jako obciążenie dodatkowymi (niepotrzebnymi) obowiązkami,

● brakiem spójności i systematyczności w realizowanych zadaniach – organizowane są nieskoordynowane pojedyncze akcje, które są źle postrzegane przez społeczeństwo i mogą spowodować jedynie negatywny szum medialny wokół konfliktów i protestów,

● niewłaściwym doborem uczestników konsultacji – na spotkania i konsultacje zapraszani są jedynie zwolennicy polityki władz samorządowych i ich propozycji w obszarze polityki zagospodarowania przestrzennego, natomiast marginalizowani są oponenci.

Doświadczenie wskazuje, że umożliwienie społeczeństwu wyrażenia swoich opinii oraz wpływ na politykę przestrzenną regionu, który zamieszkują, przynosi władzom samorządowym więcej korzyści niż strat. Warto więc, przygotowując dokumenty planistyczne lub inwestycje, sięgnąć do przykładów innych samorządów. Zarówno tych, którym się powiodło lepiej w prowadzeniu dialogu społecznego, jak i tych, które sobie z tematem nie poradziły. Tym bardziej że rozwój polityki zagospodarowania przestrzennego zakłada coraz większy stopień uczestnictwa i zaangażowania ze strony społeczeństwa.

10 KROKÓW w procesie przygotowania konsultacji społecznych

Przygotowanie konsultacji społecznych powinno przebiegać następująco:

 1) analiza problemu (np. aktualizacja studium, przystąpienie do uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nowy przebieg drogi, budowa fabryki etc.),

 2) powołanie zespołu ds. realizacji projektu z uwzględnieniem przeprowadzenia konsultacji społecznych,

 3) przygotowanie planu i określenie harmonogramu działań,

 4) określenie grup docelowych – uczestników konsultacji, do których będzie kierowany przekaz komunikacyjny,

 5) określenie oczekiwań względem uczestników konsultacji,

 6) wybór narzędzi służących do komunikacji z uczestnikami dialogu społecznego,

 7) zapewnienie budżetu na realizację przedsięwzięcia,

 8) wybór i zaproszenie do udziału w projekcie ekspertów z dziedziny polityki społeczno-gospodarczej, zagospodarowania przestrzennego, ochrony dziedzictwa kulturowego, ochrony środowiska przyrodniczego, transportu i komunikacji, infrastruktury technicznej etc.,

 9) zaproszenie do współpracy mediów,

10) przygotowanie informacji dla uczestników projektu o planowanych działaniach.

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.