Kategorie

Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny jest odpadem ( cz.3)

dr Hanna Sztrantowicz
Stworzony w Polsce w 2005 roku system dotyczący postępowania ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym ( ZSEE) oparty jest na czterech grupach podmiotów.

Są to podmioty:

•    gospodarujące odpadami

•    finansujące system

•    wspierające organizacyjnie system

•    kontrolujące prawidłowość działania systemu

Reklama

Podmioty zajmujące się gospodarką odpadami wykonują zadania związane ze zbieraniem, transportem, przetwarzaniem sprzętu. Zbierający sprzęt muszą współpracować z podmiotami zajmującymi się przetwarzaniem. Współpraca ta opiera się na podpisaniu odpowiednich umów a następnie wystawianiu kart przekazania odpadów. Dla sprawnego działania często jeden podmiot gospodarczy wykonuje zarówno zbieranie i transport ale i przetwarzanie.

Ostatnim ogniwem w gospodarowaniu odpadami są podmioty zajmujące się recyklingiem. Niewielka jest ich ilość. Często są wysoko wyspecjalizowane, stosują prototypowe urządzenia i technologie. Recyklerzy mają obowiązek wystawiania zaświadczeń o odpadach poddanych recyklingowi.

Każdy podmiot uczestniczący w systemie musi uzyskać decyzję administracyjną zezwalającą na: zbieranie, transport, przetwarzanie lub recykling. Działalność ta musi być zarejestrowana w Głównej Inspekcji Ochrony Środowiska. Przekazywanie odpadów i wystawianie dokumentów może odbywać się tylko między podmiotami posiadającymi decyzje i zarejestrowanymi. Tylko takie podmioty mogą ubiegać się o środki finansowe, poprzez zawieranie umów z podmiotami finansującymi system.

Podmiotami finansującymi system są wprowadzający na rynek sprzęt i Organizacje Odzysku jako dystrybutorzy środków.    

Parlament Europejski wydał Dyrektywę 2002/96/WE dotyczącą zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Artykuł 8 Dyrektywy wprowadził konieczność finansowania kosztów zarządzania ZSEE przez producentów.

Według przepisów Dyrektywy, na producentach spoczywa obowiązek finansowania zbierania, przetwarzania, odzysku oraz przyjaznego dla środowiska usuwania ZSEE, pochodzących z prywatnych gospodarstw domowych, składanych w specjalnie ustawionych w tym celu punktach zbiórki.

Kolejna Dyrektywa 2003/108/WE zobligowała producentów do pełnego finansowania kosztów zarządzania ZSEE pochodzącego z innych źródeł niż gospodarstwa domowe.   

Zgodnie z Dyrektywami koszty uczestnictwa w systemie producenci ponoszą proporcjonalnie do ich udziału w rynku dla danego typu urządzenia.

Wytyczne tych Dyrektyw zostały w całości przystosowane przez polskie prawo w postaci Ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.

Reklama

Podstawą finansowania całego sytemu jest wyodrębniona kwota, będąca częścią ceny, każdego nowego produktu, wprowadzanego do obrotu. Nosi on nazwę KGO – kosztu gospodarowania odpadami. Opłaty te wynoszą od kilku groszy do kilkudziesięciu złotych.

Ponoszona przez konsumentów opłata, za pośrednictwem sklepów detalicznych i hurtowni w całości trafia do podmiotu wprowadzającego. Obowiązkiem wprowadzającego jest wykorzystywanie całości wpływu z KGO na budowę i finansowanie systemu.

Wprowadzający mogą sami dysponować środkami zawierając umowy ze zbierającymi i przetwarzającymi odpady lub mogą tworzyć Organizacje Odzysku i im przekazać w całości swoje kompetencje: tworzenia systemu, finansowania, sprawozdawczości.   

Organizacje Odzysku zawierają umowy z podmiotami prowadzącymi gospodarkę odpadami. W ramach tych umów kontrolują: zakres działalności, prawidłowości wykonywania zarejestrowanych w systemie działań, prowadzoną dokumentację.  

W systemie nie jest finansowany recykling. W procesach recyklingu powstają surowce, które wykorzystywane są do wytwarzania nowych produktów. Produkty są dla recyklerów źródłem nowych środków finansowych. 

Czytaj także: Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny jest odpadem (cz.1)>>

Podmiotami wspierającymi organizacyjnie system, powinny być samorządy lokalne i organizacje społeczne.

Samorządy powinny ustalać formy i zasady zbiórki ZSEE oraz powinny przeprowadzać szeroko zakrojoną akcję informacyjno-edukacyjną dla społeczności lokalnej.

Zadania samorządów (gmin) dotyczące gospodarki odpadami komunalnymi zostały określone w Ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. ZSEE zbierany od mieszkańców zalicza się do odpadów komunalnych.

Do obowiązujących zadań własnych gmin w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi należy m.in.:

•    zapewnienie objęcia wszystkich mieszkańców gminy zorganizowanym systemem odbierania wszystkich rodzajów odpadów komunalnych

•    zapewnienie warunków funkcjonowania systemu selektywnego zbierania i odbioru w tym ZSEE

•    wydzielenie odpadów niebezpiecznych z odpadów komunalnych w tym ZSEE

•    opracowanie gminnego programu gospodarki odpadami, w którym powinny być uwzględnione odpady będące zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym

•    udostępnienie mieszkańcom informacji o znajdujących się na terenie gminy punktach zbierania ZSEE pochodzącego z gospodarstw domowych

•    tworzenie baz danych dotyczących gospodarowania odpadami w tym ZSEE – egzekwowanie od podmiotów zajmujących się gospodarką odpadami rocznych danych o ilościach i rodzaju ZSEE zebranego i przetworzonego na terenie gminy- pozwoli to na korygowanie i usprawnianie systemu zbiórki

•    udostępnienie z bazy danych rejestracji gospodarczej wykazów podmiotów wprowadzających (detalicznie - hurtowo) ZSEE – pozwoli to na uszczelnienie systemu finansowania

Ważnym ogniwem systemu jest stała jego kontrola.

Jednostkami kontrolującymi są :

•     Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska co najmniej raz w roku przeprowadza kontrolę zakładów przetwarzania /recyklingu. WIOŚ przekazuje GIOŚ informację o wynikach kontroli. Za uchybienia nakłada kary, a nawet wydaje decyzje nakazujące zaprzestanie działalności.

•    Organizacje Odzysku przeprowadzają audyty podmiotów z którymi podpisały umowy , kontrolują prawidłowość wystawianych dokumentów.

Kontrole te są podstawą do podjęcia decyzji o przedłużeniu umów i finansowaniu działań

•    Główny Inspektor Ochrony Środowiska odbiera i analizuje sprawozdania składane co 6 miesięcy przez wszystkie podmioty biorące udział w systemie w tym Organizacje Odzysku. Podejmuje decyzję o skreśleniu podmiotu z rejestru za poważne uchybienia lub na wniosek podmiotu.

Dobre funkcjonowanie systemu to zapewnione finansowanie, kontrola, ale również informacja i edukacja, prowadzona  głównie dla wytwarzających odpady. Akcje informacyjno-edukacyjne powinny prowadzić wszystkie podmioty uczestniczące w systemie.

W Polsce konsumenci mają bardzo małą wiedzę na temat zagrożeń związanych z nieodpowiednim recyklingiem urządzeń elektrycznych i elektronicznych, na temat sposobów tego recyklingu oraz obowiązków jakie ciążą w tym względzie na producentach sprzętu.

Potrzebna jest wieloletnia edukacja ekologiczna społeczeństwa oraz zakrojona na szeroką skalę kampania edukacyjna.

Dyrektywa 2003/108/WE wprowadziła wymóg informowania konsumentów o sposobach właściwego postępowania z ZSEE.

Przede wszystkim użytkownicy urządzeń elektrycznych i elektronicznych powinni otrzymać informacje o:

•    wymogu nie usuwania ZSEE jako niesortowalnych odpadów komunalnych oraz wymogu ich selektywnej zbiórki,

•    udostępnienia im systemu zwrotu i zbiórki,

•    potencjalnych skutkach dla środowiska naturalnego i zdrowia ludzkiego, wynikające z obecności substancji niebezpiecznych w urządzeniach.

System informacyjno – edukacyjny dla użytkowników sprzętu powinien funkcjonować w następujący sposób:

1.    sprzedawcy detaliczni i hurtowi są zobowiązani do informowania nabywców  nowego sprzętu o:

•    opłatach za utylizację zawartych w cenie nowego sprzętu

•    odbiorze zużytego sprzętu bez dodatkowych opłat

•    pobieraniu opłat za transport do punktu zbierania

2.    wprowadzający sprzęt obowiązany jest do informacji o systemie zbierania

3.    organizacja odzysku zobowiązana jest do informacji o systemie zbierania jeśli przejęła obowiązki w tym zakresie od wprowadzającego, do edukacji dorosłych i młodzieży o zagrożeniach środowiska i zdrowia ludzi przy nieprawidłowym postępowaniu z odpadami ( ustawowo przeznacza na ten cel 5% pozyskiwanych funduszy)

4.  lokalne władze i lokalne media zobowiązane są do:

•    wspierania systemu zbiórki na własnym terenie

•    informowania o miejscach i terminach zbiorek

•    informowania o formach postępowania ze zebranymi odpadami

•    informowania o zagrożeniach środowiska przy nieprawidłowym postępowaniu z odpadami niebezpiecznymi

•    likwidowania dzikich składowisk odpadów

Czytaj także: Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny jest odpadem (cz.2)>>

Do tych działań władze gmin powinny zaprosić organizacje pozarządowe i społeczne, zarządców spółdzielni mieszkaniowych, nauczycieli i młodzież.

Wszyscy uczestnicy systemu powinni zgodnie ze zobowiązaniami Polski dla Unii Europejskiej podejmować właściwe środki w celu zachęcenie konsumentów do uczestnictwa w zbiórce tych niebezpiecznych odpadów.

dr Hanna Sztrantowicz

samorzad.infor.pl

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    18 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?