Kategorie

Zadania samorządów dotyczące przystanków w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym

Paweł Górski
Z początkiem marca br. gminy przejęły odpowiedzialność za wykonywanie i remonty wiat przystankowych oraz sprzątanie przystanków. Z przystanków będą mogły korzystać firmy przewozowe, ale tylko za opłatą.

1 marca br. weszła w życie ustawa z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (dalej: ustawa o transporcie zbiorowym). Określa ona zasady organizacji i funkcjonowania regularnego przewozu osób w transporcie drogowym, kolejowym, innym szynowym, linowym, linowo-terenowym, morskim oraz w żegludze śródlądowej.

Publiczny transport zbiorowy będą wykonywać operatorzy na podstawie zawartych umów z organizatorami transportu oraz przewoźnicy, działający na zasadach komercyjnych.

Funkcjonowanie publicznego transportu zbiorowego ma się odbywać się przy uwzględnieniu m.in. następujących zasad:

1) rozkłady jazdy środków transportu poszczególnych operatorów i przewoźników są podawane do publicznej wiadomości na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach komunikacyjnych oraz dworcach, z wyłączeniem przystanków komunikacyjnych przeznaczonych wyłącznie dla wysiadających pasażerów,

2) w transporcie drogowym w rozkładzie jazdy mogą być uwzględnione wyłącznie przystanki komunikacyjne i dworce określone przez organizatora,

3) wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach komunikacyjnych lub dworcach określonych w rozkładzie jazdy.

Czytaj także: Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym - świadczenie usług przewozowych>>

Zadania organizatora transportu w zakresie przystanków

Organizatorem publicznego transportu zbiorowego (dalej: organizator), właściwym ze względu na obszar działania lub zasięg przewozów, a także rodzaj przewozów lub fakt zawarcia porozumień między jednostkami samorządu terytorialnego (dalej: JST) jest:

● gmina,

● związek międzygminny,

● powiat,

● związek powiatów,

● województwo,

● minister właściwy do spraw transportu

– art. 7 ust. 1 ustawy o transporcie zbiorowym.

Zadania organizatora wykonywane są, w przypadku:

● gminy – przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta,

● związku międzygminnego – przez zarząd związku międzygminnego,

● miasta na prawach powiatu – przez prezydenta miasta na prawach powiatu,

● powiatu – przez starostę,

● związku powiatów – przez zarząd związku powiatów,

● województwa – przez marszałka województwa.

Do zadań organizatora należą trzy obszary tematyczne: planowanie, organizowanie i zarządzanie publicznym transportem zbiorowym (art. 8 ustawy o transporcie zbiorowym).


Organizowanie publicznego transportu zbiorowego polega zaś m.in. na:

Reklama

1) zapewnieniu odpowiednich warunków funkcjonowania publicznego transportu zbiorowego, zwłaszcza w zakresie standardów dotyczących przystanków komunikacyjnych oraz dworców, a także korzystania z przystanków komunikacyjnych oraz dworców,

2) ustalaniu stawek opłat za korzystanie przez operatorów i przewoźników z przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem albo zarządzającym nie jest JST, zlokalizowanych na liniach komunikacyjnych na obszarze właściwości organizatora,

3) określaniu przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest JST, udostępnionych dla operatorów i przewoźników oraz warunków i zasad korzystania z tych obiektów,

4) określaniu przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym nie jest JST, udostępnionych dla wszystkich operatorów i przewoźników oraz informowaniu o stawce opłat za korzystanie z tych obiektów.

Określenie przystanków komunikacyjnych i dworców oraz warunków i zasad korzystania, w odniesieniu do tych obiektów i urządzeń będących własnością lub zarządzanych przez JST, następuje w drodze uchwały podjętej przez radę lub sejmik.

Przystanki przy drogach publicznych

Reklama

Obowiązki organizatorów dotyczą przystanków, ale rozumianych szeroko, jako miejsc przeznaczonych do wsiadania lub wysiadania pasażerów na danej linii komunikacyjnej, we wszystkich regulowanych rodzajach transportu (także np. kolejowym, morskim czy też w żegludze śródlądowej). Jednak najczęściej spotykanym rodzajem przystanków komunikacyjnych są przystanki wykorzystywane w transporcie drogowym. W art. 16 ustawy o transporcie zbiorowym ustalono szczególne zasady wykorzystywania takich przystanków.

Dopuszczono m.in., by w transporcie drogowym za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców mogły być pobierane opłaty. Stawki opłat za korzystanie przez przewoźników i operatorów z przystanków komunikacyjnych lub dworców oraz standardy tych urządzeń i obiektów będą ustalane w drodze negocjacji między gminą, na obszarze której jest usytuowany przystanek lub dworzec, i właścicielem albo zarządzającym obiektami. Stawki te powinny być ustalane z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad dla wszystkich operatorów i przewoźników wykonujących publiczny transport zbiorowy na obszarze właściwości organizatora.

Także za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest JST (a więc gmina, powiat lub województwo), mogą być pobierane opłaty. Stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ stanowiący danej JST z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad.

Sejmik województwa, rada powiatu lub rada gminy, podejmując uchwałę, muszą pamiętać, że stawka takiej opłaty nie może być wyższa niż:

● 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym,

● 1 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na dworcu.

Stawka ulega co roku zmianie w stopniu odpowiadającym planowanemu średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych, ustalonemu w ustawie budżetowej na dany rok. Zmiana następuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym została ogłoszona ustawa budżetowa.

Opłaty za korzystanie z przystanków przy drogach publicznych i dworcach stanowią dochód JST, z przeznaczeniem na:

1) utrzymanie przez JST przystanków komunikacyjnych oraz dworców,

2) realizację zadań związanych z budową, przebudową i remontem wiat przystankowych lub innych budynków służących pasażerom, usytuowanych w pasie drogowym wszystkich dróg publicznych – w przypadku gdy organizatorem jest gmina.

Ustalone ustawą o transporcie zbiorowym przeznaczenie środków pochodzących z opłat powoduje, że samorządy muszą je odpowiednio ewidencjonować i wydawać w całości na wskazany cel.

Przystanki i wiaty przystankowe

Do zadań własnych gminy w zakresie publicznego transportu zbiorowego od 1 marca 2011 r. należą budowa, przebudowa i remont:

● przystanków komunikacyjnych oraz dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina,

● wiat przystankowych lub innych budynków służących pasażerom, posadowionych na miejscu przeznaczonym do wsiadania i wysiadania pasażerów lub przylegających do tego miejsca, usytuowanych w pasie drogowym dróg publicznych bez względu na kategorię tych dróg.

Artykuł 67 ustawy o transporcie zbiorowym wprowadza też zmiany w ustawie z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej: ustawa o drogach publicznych). Modyfikacji, w zakresie dotyczącym przystanków, uległ katalog zadań zarządców dróg, którymi są: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (drogi krajowe), zarząd województwa (drogi wojewódzkie), zarząd powiatu (drogi powiatowe) oraz wójt, burmistrz bądź prezydent miasta (drogi gminne).

Do zakresu zadań zarządcy drogi należy obecnie utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, z wyjątkiem części pasa drogowego udostępnionego nieodpłatnie gminie na jej wniosek w celu budowy, przebudowy i remontu wiat przystankowych lub innych urządzeń służących do obsługi podróżnych (art. 20 pkt 4 ustawy o drogach publicznych).


Dodatkowo zarządcy dróg zostali zobowiązani (dodanym przez ustawę o transporcie zbiorowym art. 20f ustawy o drogach publicznych) do:

● uwzględniania uchwał rady gminy, w których dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców wskazane zostaną wstępne miejsca lokalizacji nowych przystanków komunikacyjnych – o ostatecznej lokalizacji takiego przystanku decyduje zarządca drogi, uwzględniając charakter drogi oraz warunki bezpieczeństwa ruchu drogowego,

● nieodpłatnego udostępniania gminie na jej wniosek części pasa drogowego w celu budowy, przebudowy i remontu wiat przystankowych lub innych urządzeń służących do obsługi podróżnych.

Wprowadzenie obowiązku uwzględniania przez zarządcę drogi postulatu lokalizacji nowych przystanków, wydaje się wzmacniać rolę gminy, która, znając potrzeby mieszkańców w tym zakresie, miałaby lepsze narzędzie uzupełniania sieci przystanków. Jednak, co zrozumiałe, zarządca drogi i tak musi uwzględniać warunki techniczne dla dróg i względy bezpieczeństwa ruchu, stąd ostatecznie to on decyduje, czy przystanek może zostać w danym miejscu zlokalizowany, czy też nie. Ponadto realizacja przystanku, zwłaszcza przy drodze wyższych klas technicznych, jest kosztowna i zarządcy dróg mogą uzasadniać niepodejmowanie inwestycji tego rodzaju brakiem środków finansowych.

Czytaj także: Centralna Ewidencja Przewoźników, zarządzanie, regulamin przewozu>>

Zmiana zasad sprzątania przystanków

Ustawa o transporcie zbiorowym zmienia też ustawę z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Według wprowadzonej zmiany w tym ostatnim akcie prawnym gminy mają obowiązek zapewnić czystość i porządek na swoim terenie, w tym utrzymywać czystość i porządek na przystankach komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina, oraz które są położone na jej obszarze przy drogach publicznych, bez względu na kategorię tych dróg. Pomimo nałożenia dodatkowych obciążeń na gminę, wprowadzone rozwiązanie należy uznać za właściwe. Zamiast dotychczasowego, nieskutecznego egzekwowania obowiązku solidarnego sprzątania przystanków przez wszystkich przewoźników, gmina zorganizuje wykonanie tych czynności, a pobierane opłaty pozwolą finansować koszty prac.

Korzystanie z przystanków na terenie miast

W transporcie drogowym dotychczasowe zezwolenie uzyskiwane przez przedsiębiorców na wykonywanie przewozów regularnych zostanie z czasem zastąpione potwierdzeniem zgłoszenia przewozów, które będą mogli uzyskać przewoźnicy wykonujący swe usługi na zasadach komercyjnych. Do zgłoszenia przewozów będą musieli przedstawić m.in. potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z przystanków komunikacyjnych położonych w granicach administracyjnych miast i dworców dokonane z ich właścicielami lub zarządzającymi. Samo wydanie uzgodnienia zasad korzystania z przystanków będzie możliwe, jeżeli proponowany rozkład jazdy:

● nie ograniczy przepustowości przystanków komunikacyjnych lub dworców,

● nie spowoduje zagrożenia dla organizacji lub bezpieczeństwa ruchu

– art. 32 ust. 3 ustawy o transporcie zbiorowym.

Przepisy dotyczące potwierdzania zgłoszeń przewozów będą mieć zastosowanie dopiero po 31 grudnia 2016 r., a działalność w zakresie regularnego przewozu osób może być podejmowana i wykonywana do tego dnia na podstawie przepisów dotychczasowych, z uwzględnieniem obostrzeń wynikających z uchwalonych w podstawie ustawy o transporcie zbiorowym planów transportowych.

SŁOWNICZEK

Publiczny transport zbiorowy to powszechnie dostępny regularny przewóz osób wykonywany w określonych odstępach czasu i po określonej linii komunikacyjnej, liniach komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej. Ma on się odbywać na zasadach konkurencji regulowanej, zgodnie z zasadami określonymi w wymienionej ustawie oraz z uwzględnieniem potrzeb jego zrównoważonego rozwoju.

Przystanek komunikacyjny to miejsce przeznaczone do wsiadania lub wysiadania pasażerów na danej linii komunikacyjnej, w którym umieszcza się informacje dotyczące w szczególności godzin odjazdów środków transportu, a ponadto – w transporcie drogowym – oznaczone zgodnie z przepisami ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.

Podstawy prawne

•  Ustawa z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2011 r. nr 5, poz. 13)

•  Ustawa z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. nr 5, poz. 13)

•  Ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. nr 5, poz. 13)

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne?

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne? Rząd łagodzi obostrzenia covidowe, ale utrzymuje całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych. RPO przesłał swoje stanowisko do premiera Mateusza Morawieckiego.

    Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów 

    Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

    Program "Sportowe Wakacje+" w 2021 roku

    "Sportowe Wakacje+". Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z Fundacją Lotto im. Haliny Konopackiej przeznaczyły 30 milionów złotych na drugą edycję programu "Sportowe Wakacje+" - poinformował szef resortu, wicepremier Piotr Gliński.

    Polski Ład - utrata dochodów samorządów

    Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa - Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację przepisów dotyczących samorządów lokalnych. Dzięki nowym rozwiązaniom, młode osoby będą miały szersze możliwości do angażowania się w życie publiczne i obywatelskie.