Kategorie

Zadania samorządów dotyczące przystanków w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym

Paweł Górski
Z początkiem marca br. gminy przejęły odpowiedzialność za wykonywanie i remonty wiat przystankowych oraz sprzątanie przystanków. Z przystanków będą mogły korzystać firmy przewozowe, ale tylko za opłatą.

1 marca br. weszła w życie ustawa z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (dalej: ustawa o transporcie zbiorowym). Określa ona zasady organizacji i funkcjonowania regularnego przewozu osób w transporcie drogowym, kolejowym, innym szynowym, linowym, linowo-terenowym, morskim oraz w żegludze śródlądowej.

Publiczny transport zbiorowy będą wykonywać operatorzy na podstawie zawartych umów z organizatorami transportu oraz przewoźnicy, działający na zasadach komercyjnych.

Funkcjonowanie publicznego transportu zbiorowego ma się odbywać się przy uwzględnieniu m.in. następujących zasad:

1) rozkłady jazdy środków transportu poszczególnych operatorów i przewoźników są podawane do publicznej wiadomości na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach komunikacyjnych oraz dworcach, z wyłączeniem przystanków komunikacyjnych przeznaczonych wyłącznie dla wysiadających pasażerów,

2) w transporcie drogowym w rozkładzie jazdy mogą być uwzględnione wyłącznie przystanki komunikacyjne i dworce określone przez organizatora,

3) wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach komunikacyjnych lub dworcach określonych w rozkładzie jazdy.

Czytaj także: Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym - świadczenie usług przewozowych>>

Zadania organizatora transportu w zakresie przystanków

Organizatorem publicznego transportu zbiorowego (dalej: organizator), właściwym ze względu na obszar działania lub zasięg przewozów, a także rodzaj przewozów lub fakt zawarcia porozumień między jednostkami samorządu terytorialnego (dalej: JST) jest:

● gmina,

● związek międzygminny,

● powiat,

● związek powiatów,

● województwo,

● minister właściwy do spraw transportu

– art. 7 ust. 1 ustawy o transporcie zbiorowym.

Zadania organizatora wykonywane są, w przypadku:

● gminy – przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta,

● związku międzygminnego – przez zarząd związku międzygminnego,

● miasta na prawach powiatu – przez prezydenta miasta na prawach powiatu,

● powiatu – przez starostę,

● związku powiatów – przez zarząd związku powiatów,

● województwa – przez marszałka województwa.

Do zadań organizatora należą trzy obszary tematyczne: planowanie, organizowanie i zarządzanie publicznym transportem zbiorowym (art. 8 ustawy o transporcie zbiorowym).


Organizowanie publicznego transportu zbiorowego polega zaś m.in. na:

1) zapewnieniu odpowiednich warunków funkcjonowania publicznego transportu zbiorowego, zwłaszcza w zakresie standardów dotyczących przystanków komunikacyjnych oraz dworców, a także korzystania z przystanków komunikacyjnych oraz dworców,

2) ustalaniu stawek opłat za korzystanie przez operatorów i przewoźników z przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem albo zarządzającym nie jest JST, zlokalizowanych na liniach komunikacyjnych na obszarze właściwości organizatora,

3) określaniu przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest JST, udostępnionych dla operatorów i przewoźników oraz warunków i zasad korzystania z tych obiektów,

4) określaniu przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym nie jest JST, udostępnionych dla wszystkich operatorów i przewoźników oraz informowaniu o stawce opłat za korzystanie z tych obiektów.

Określenie przystanków komunikacyjnych i dworców oraz warunków i zasad korzystania, w odniesieniu do tych obiektów i urządzeń będących własnością lub zarządzanych przez JST, następuje w drodze uchwały podjętej przez radę lub sejmik.

Przystanki przy drogach publicznych

Obowiązki organizatorów dotyczą przystanków, ale rozumianych szeroko, jako miejsc przeznaczonych do wsiadania lub wysiadania pasażerów na danej linii komunikacyjnej, we wszystkich regulowanych rodzajach transportu (także np. kolejowym, morskim czy też w żegludze śródlądowej). Jednak najczęściej spotykanym rodzajem przystanków komunikacyjnych są przystanki wykorzystywane w transporcie drogowym. W art. 16 ustawy o transporcie zbiorowym ustalono szczególne zasady wykorzystywania takich przystanków.

Dopuszczono m.in., by w transporcie drogowym za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców mogły być pobierane opłaty. Stawki opłat za korzystanie przez przewoźników i operatorów z przystanków komunikacyjnych lub dworców oraz standardy tych urządzeń i obiektów będą ustalane w drodze negocjacji między gminą, na obszarze której jest usytuowany przystanek lub dworzec, i właścicielem albo zarządzającym obiektami. Stawki te powinny być ustalane z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad dla wszystkich operatorów i przewoźników wykonujących publiczny transport zbiorowy na obszarze właściwości organizatora.

Także za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest JST (a więc gmina, powiat lub województwo), mogą być pobierane opłaty. Stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ stanowiący danej JST z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad.

Sejmik województwa, rada powiatu lub rada gminy, podejmując uchwałę, muszą pamiętać, że stawka takiej opłaty nie może być wyższa niż:

● 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym,

● 1 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na dworcu.

Stawka ulega co roku zmianie w stopniu odpowiadającym planowanemu średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych, ustalonemu w ustawie budżetowej na dany rok. Zmiana następuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym została ogłoszona ustawa budżetowa.

Opłaty za korzystanie z przystanków przy drogach publicznych i dworcach stanowią dochód JST, z przeznaczeniem na:

1) utrzymanie przez JST przystanków komunikacyjnych oraz dworców,

2) realizację zadań związanych z budową, przebudową i remontem wiat przystankowych lub innych budynków służących pasażerom, usytuowanych w pasie drogowym wszystkich dróg publicznych – w przypadku gdy organizatorem jest gmina.

Ustalone ustawą o transporcie zbiorowym przeznaczenie środków pochodzących z opłat powoduje, że samorządy muszą je odpowiednio ewidencjonować i wydawać w całości na wskazany cel.

Przystanki i wiaty przystankowe

Do zadań własnych gminy w zakresie publicznego transportu zbiorowego od 1 marca 2011 r. należą budowa, przebudowa i remont:

● przystanków komunikacyjnych oraz dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina,

● wiat przystankowych lub innych budynków służących pasażerom, posadowionych na miejscu przeznaczonym do wsiadania i wysiadania pasażerów lub przylegających do tego miejsca, usytuowanych w pasie drogowym dróg publicznych bez względu na kategorię tych dróg.

Artykuł 67 ustawy o transporcie zbiorowym wprowadza też zmiany w ustawie z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej: ustawa o drogach publicznych). Modyfikacji, w zakresie dotyczącym przystanków, uległ katalog zadań zarządców dróg, którymi są: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (drogi krajowe), zarząd województwa (drogi wojewódzkie), zarząd powiatu (drogi powiatowe) oraz wójt, burmistrz bądź prezydent miasta (drogi gminne).

Do zakresu zadań zarządcy drogi należy obecnie utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, z wyjątkiem części pasa drogowego udostępnionego nieodpłatnie gminie na jej wniosek w celu budowy, przebudowy i remontu wiat przystankowych lub innych urządzeń służących do obsługi podróżnych (art. 20 pkt 4 ustawy o drogach publicznych).


Dodatkowo zarządcy dróg zostali zobowiązani (dodanym przez ustawę o transporcie zbiorowym art. 20f ustawy o drogach publicznych) do:

● uwzględniania uchwał rady gminy, w których dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców wskazane zostaną wstępne miejsca lokalizacji nowych przystanków komunikacyjnych – o ostatecznej lokalizacji takiego przystanku decyduje zarządca drogi, uwzględniając charakter drogi oraz warunki bezpieczeństwa ruchu drogowego,

● nieodpłatnego udostępniania gminie na jej wniosek części pasa drogowego w celu budowy, przebudowy i remontu wiat przystankowych lub innych urządzeń służących do obsługi podróżnych.

Wprowadzenie obowiązku uwzględniania przez zarządcę drogi postulatu lokalizacji nowych przystanków, wydaje się wzmacniać rolę gminy, która, znając potrzeby mieszkańców w tym zakresie, miałaby lepsze narzędzie uzupełniania sieci przystanków. Jednak, co zrozumiałe, zarządca drogi i tak musi uwzględniać warunki techniczne dla dróg i względy bezpieczeństwa ruchu, stąd ostatecznie to on decyduje, czy przystanek może zostać w danym miejscu zlokalizowany, czy też nie. Ponadto realizacja przystanku, zwłaszcza przy drodze wyższych klas technicznych, jest kosztowna i zarządcy dróg mogą uzasadniać niepodejmowanie inwestycji tego rodzaju brakiem środków finansowych.

Czytaj także: Centralna Ewidencja Przewoźników, zarządzanie, regulamin przewozu>>

Zmiana zasad sprzątania przystanków

Ustawa o transporcie zbiorowym zmienia też ustawę z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Według wprowadzonej zmiany w tym ostatnim akcie prawnym gminy mają obowiązek zapewnić czystość i porządek na swoim terenie, w tym utrzymywać czystość i porządek na przystankach komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina, oraz które są położone na jej obszarze przy drogach publicznych, bez względu na kategorię tych dróg. Pomimo nałożenia dodatkowych obciążeń na gminę, wprowadzone rozwiązanie należy uznać za właściwe. Zamiast dotychczasowego, nieskutecznego egzekwowania obowiązku solidarnego sprzątania przystanków przez wszystkich przewoźników, gmina zorganizuje wykonanie tych czynności, a pobierane opłaty pozwolą finansować koszty prac.

Korzystanie z przystanków na terenie miast

W transporcie drogowym dotychczasowe zezwolenie uzyskiwane przez przedsiębiorców na wykonywanie przewozów regularnych zostanie z czasem zastąpione potwierdzeniem zgłoszenia przewozów, które będą mogli uzyskać przewoźnicy wykonujący swe usługi na zasadach komercyjnych. Do zgłoszenia przewozów będą musieli przedstawić m.in. potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z przystanków komunikacyjnych położonych w granicach administracyjnych miast i dworców dokonane z ich właścicielami lub zarządzającymi. Samo wydanie uzgodnienia zasad korzystania z przystanków będzie możliwe, jeżeli proponowany rozkład jazdy:

● nie ograniczy przepustowości przystanków komunikacyjnych lub dworców,

● nie spowoduje zagrożenia dla organizacji lub bezpieczeństwa ruchu

– art. 32 ust. 3 ustawy o transporcie zbiorowym.

Przepisy dotyczące potwierdzania zgłoszeń przewozów będą mieć zastosowanie dopiero po 31 grudnia 2016 r., a działalność w zakresie regularnego przewozu osób może być podejmowana i wykonywana do tego dnia na podstawie przepisów dotychczasowych, z uwzględnieniem obostrzeń wynikających z uchwalonych w podstawie ustawy o transporcie zbiorowym planów transportowych.

SŁOWNICZEK

Publiczny transport zbiorowy to powszechnie dostępny regularny przewóz osób wykonywany w określonych odstępach czasu i po określonej linii komunikacyjnej, liniach komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej. Ma on się odbywać na zasadach konkurencji regulowanej, zgodnie z zasadami określonymi w wymienionej ustawie oraz z uwzględnieniem potrzeb jego zrównoważonego rozwoju.

Przystanek komunikacyjny to miejsce przeznaczone do wsiadania lub wysiadania pasażerów na danej linii komunikacyjnej, w którym umieszcza się informacje dotyczące w szczególności godzin odjazdów środków transportu, a ponadto – w transporcie drogowym – oznaczone zgodnie z przepisami ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.

Podstawy prawne

•  Ustawa z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2011 r. nr 5, poz. 13)

•  Ustawa z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. nr 5, poz. 13)

•  Ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. nr 5, poz. 13)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    6 dla nauczyciela - czy będzie strajk?

    6 dla nauczyciela - czy będzie strajk? Propozycje zmian dla nauczycieli, przedstawione przez MEiN, w podcaście "DGPtalk: Z pierwszej strony", komentuje prezes ZNP Sławomir Broniarz.

    Platforma Zarządzania Miastem – aby w miastach żyło się lepiej

    W jakich miastach chcemy mieszkać? W takich, gdzie dbałość o klimat, rozwój infrastruktury i ograniczenie zanieczyszczeń idą w parze z oszczędnościami oraz korzyściami dla mieszkańców. Zapewniają to rozwiązania Internetu Rzeczy od Orange, np. systemy zarządzania siecią wodociągową i ciepłowniczą, oświetleniem ulicznym czy rowerami miejskimi. Dzięki nowoczesnej Platformie Zarządzania Miastem (PZM) samorządy po raz pierwszy mogą w zintegrowany sposób zarządzać pełnym środowiskiem wielu usług miejskich: urządzeniami, komunikacją oraz danymi z każdego miejsca z dostępem do internetu.

    Możliwe przedłużenie stanu wyjątkowego o kolejne 60 dni

    Stan wyjątkowy. Kwestią przedłużenia stanu wyjątkowego zajmie się rząd podczas najbliższego posiedzenia - zapowiedział rzecznik rządu Piotr Müller. Dodał, że sytuacja na polsko-białoruskiej granicy jest nadal poważna i wymaga szczególnych działań. Szef MSWiA Mariusz Kamiński zapowiedział, że będzie rekomendował rządowi przedłużenie stanu wyjątkowego o kolejne 60 dni.

    Whistleblowing – co z ustawą?

    Whistleblowing – co z ustawą? Czego nie wiemy o ustawie wdrażającej dyrektywę o sygnalistach? Czy warto na nią czekać?

    Zmiany dla nauczycieli - godziny karciane

    Godziny karciane wrócą do szkół? Zdaniem nauczycieli dojdzie do tego poprzez zwiększenie czasu pracy. Propozycje zmian przedstawiło MEiN.

    Co się musi znaleźć w aktach budynku?

    Dokumentacja techniczna budynku jest bardzo ważna. Przedstawiamy podstawowe informacje na jej temat i wyjaśniamy, czy może ona zostać odtworzona.

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN. Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycje zmian dla nauczycieli, w tym podwyżek wynagrodzeń. Nauczyciele mają jednak pracować więcej.

    Do 8 lat więzienia za zakażenie koronawirusem?

    Zakażenie koronawirusem. Wiceminister sprawiedliwości zapowiada wysokie kary, takie jak np. za zakażenie wirusem HIV. Sprawcy może grozić nawet 8 lat więzienia.

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany. Zmniejszenie liczby stopni awansu zawodowego, egzamin na mianowanie oraz zmiany w urlopach dla nauczycieli - to niektóre propozycje MEiN.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r. - ile wyniosą? Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycję wynagrodzeń. Nauczyciel dyplomowany zarobi nawet 7750 zł.

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 – dla kogo? Jakim preparatem będzie można się zaszczepić?

    Darmowe przejazdy komunikacją w Dzień bez Samochodu - 22 września

    22 września w Dzień bez Samochodu darmowe przejazdy komunikacją zbiorową w Warszawie i w wielu innych miastach.

    Polski Ład - dochody gmin w 2022 r.

    Polski Ład. Wiceminister Finansów Sebastian Skuza zapewnia, że żadna gmina w 2022 nie będzie miała mniejszych dochodów niż prognozowała przed Polskim Ładem.

    Wynagrodzenia i zatrudnienie w samorządach

    Wynagrodzenia w samorządach - czy będą podwyżki w 2022 roku? Czy spodziewana jest redukcja etatów w urzędach?

    Stan wyjątkowy - do kiedy?

    Stan wyjątkowy - do kiedy? Czy stan nadzwyczajny przy granicy polsko-białoruskiej zostanie przedłużony?

    Podwyżki cen za wodę i ścieki 2021-2024

    Podwyżki cen za wodę i ścieki. Wiceszef Wód Polskich poinformował, że do regulatora trafiło ok. 2,6 tys. wniosków taryfowych od przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych. W ponad 90 proc. przypadków przedsiębiorstwa zawnioskowano o podwyżki cen za wodę i ścieki. Propozycje nowych taryf są składane na trzy lata (2021-2024).

    4 fala COVID - kiedy lockdown?

    4 fala COVID - kiedy lockdown? Minister Zdrowia poinformował w jakiej sytuacji rząd będzie wprowadzał obostrzenia.

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?