Kategorie

Odpowiedzialność kierownika i pracowników jednostki za używanie nielegalnego programu finansowo-księgowego

Andrzej Waryszak
Używanie nielegalnego oprogramowania może się wiązać z koniecznością poniesienia dotkliwych konsekwencji. Przedstawiamy najczęstsze przykłady naruszenia ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w tym zakresie. Ponadto wskazujemy praktyczne działania, jakie jednostka powinna przedsięwziąć, by do tego nie dopuścić.

Sankcje grożące w przypadku naruszenia praw autorskich są określone w ustawie z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych). W zależności od celu i charakteru naruszenia przepisu, wykorzystywanie nielegalnego oprogramowania w jednostce zagrożone jest grzywną, ograniczeniem lub pozbawieniem wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Używanie nielegalnego oprogramowania może wiązać się także z innymi konsekwencjami. Konsekwencją naruszenia ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych może być popełnienie przestępstwa. Popełniamy przestępstwo, gdy dopuszczamy się jednej z czynności wskazanych w tabeli.

Czytaj także: Odpowiedzialność podatkowa kierownika jednostki>>

TABELA. Przykłady naruszenia ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w zakresie związanym z programami komputerowymi

@RY1@i40/2011/006/i40.2011.006.000.0013.001.jpg@RY2@

@RY1@i40/2011/006/i40.2011.006.000.0013.002.jpg@RY2@

Pięć wskazówek, jak dbać o stosowanie legalnego oprogramowania w jednostce

1. Opracować i wdrożyć procedury audytu wewnętrznego systemów informatycznych.

2. Zatrudnić fachowca – informatyka – i powierzyć mu obowiązki w przedmiotowym zakresie.

3. Właściwie zorganizować prace, polegające np. na ograniczeniu dostępu do Internetu na wybranych komputerach, powierzeniu funkcji administratora systemu wskazanej osobie (osobom) i ograniczeniu możliwości i uprawnień do instalowania programów na serwerach i służbowych komputerach jednostki przez pozostałych pracowników.

4. Przeszkolić wszystkich pracowników jednostki.

5. Precyzyjnie określić na piśmie (za podpisem pracownika) prawa i obowiązki pracownika w przedmiotowym obszarze.

Reklama

Odpowiedzialność za całość procesów gospodarczych zachodzących w jednostce zawsze ponosi jej kierownik. Tak jest również w przypadku ewentualnego naruszenia przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Kierownik jest winny naruszenia przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych nawet wtedy, gdy pracownicy wykorzystywali nielegalne oprogramowanie bez jego wiedzy i zgody. Rolą kierownika jest więc wdrożenie procesów zapobiegających i eliminujących takie praktyki. Istotne znaczenie w tym zakresie odgrywa audyt wewnętrzny.

Odpowiedzialność kierownika nie oznacza, że tylko on jest odpowiedzialny za legalność oprogramowania użytkowanego w jednostce. Kierownik jednostki – a zwłaszcza jednostki posiadającej rozbudowaną strukturę i wykorzystującej wiele komputerów i systemów informatycznych – powinienzlecić dbałość o legalność oprogramowania osobie (osobom) zajmującej się profesjonalnie tym obszarem działalności. Ponadto pracę kierownika powinni wspierać kierownicy wewnętrznych komórek organizacyjnych jednostki (w przypadku komputerowych programów finansowo-księgowych – główny księgowy), a także, co najważniejsze – wszyscy zatrudnieni pracownicy. Niezależnie od odpowiedzialności kierownika jednostki, każdy z użytkowników ponosi odpowiedzialność za własne działania.

Co powinien zrobić kierownik jednostki, aby wyeliminować nieprawidłowości w zakresie legalności oprogramowania w jednostce? Wyróżniono pięć podstawowych kroków w tym obszarze (patrz: ramka).

Realizacja ostatniej wskazówki wymienionej w ramce ma także na celu skuteczne egzekwowanie odpowiedzialności dyscyplinarnej i materialnej pracownika za ewentualne szkody poniesione przez jednostkę, związane np. z koniecznością zapłaty kar i odszkodowań. Należy podkreślić, że pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda (art. 114 i 115 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy; dalej: k.p.). Co do zasady, odszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody (art. 119 k.p.). Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości (art. 122 k.p.). Pracownik, który zostanie odpowiednio przeszkolony w przedmiotowym zakresie, nie może zatem utrzymywać, że wyrządził szkodę nieumyślnie.

Czytaj także: Odpowiedzialność kierownika jednostki za naruszenie dyscypliny finansów publicznych>>

PODSTAWY PRAWNE

• Ustawa z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (j.t. Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1016)

• Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. Nr 254, poz. 1700)

Źródło: Rachunkowość Budżetowa
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r.

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r. Czym jest deklaracja źródeł ciepła? Kogo dotyczy deklaracja? Jak można złożyć deklarację? Jakie są obowiązki gmin związane z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków?

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych. Jak będą funkcjonować?

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Ponad miliard złotych zostanie przeznaczonych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz) 2.0 na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce.

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?