Dofinansowanie na retencję deszczówki i zielono-niebieską infrastrukturę: ruszył nabór wniosków FEPW.02.02. Tarcza klimatyczna dla miast Polski Wschodniej

• Adaptacja to nie moda. To infrastruktura „na pogodę”, która już się zmieniła
• Nabór FEPW.02.02: kto, na co i do kiedy?
• Jakie projekty mogą liczyć na dofinansowanie?
• Kto może aplikować?
• Co zwykle decyduje o „mocy” projektu w adaptacji?

W tym kontekście szczególnie istotny jest nowy nabór w programie Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027 (FEPW): Działanie 02.02 Adaptacja do zmian klimatu. To konkurs, w którym można pozyskać do 85% dofinansowania na projekty zielono-niebieskiej infrastruktury i zagospodarowania wód opadowych w miastach makroregionu Polski Wschodniej.

Adaptacja to nie moda. To infrastruktura „na pogodę”, która już się zmieniła

W miastach skutki zmian klimatu kumulują się szybciej: zabudowa i materiały budowlane podbijają temperaturę, a uszczelnione powierzchnie utrudniają wsiąkanie wody. IPCC wskazuje, że miasta są cieplejsze od obszarów wiejskich m.in. z powodu efektu miejskiej wyspy ciepła, a urbanizacja zwiększa intensywność spływu powierzchniowego.

Zielono-niebieska infrastruktura (np. drzewa przyuliczne, parki, powierzchnie przepuszczalne, ogrody deszczowe, zielone dachy, elementy retencji) działa jak „system bezpieczeństwa”: pomaga obniżać stres cieplny i ograniczać spływ wód opadowych. IPCC podkreśla, że takie rozwiązania przynoszą liczne współkorzyści, w tym redukcję efektu miejskiej wyspy ciepła i zmniejszanie spływu burzowego.

Nabór FEPW.02.02: kto, na co i do kiedy?

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił nabór FEPW.02.02 (typ projektów I). Wnioski składa się w terminie od 15 grudnia 2025 r. do 16 marca 2026 r.
Budżet naboru wynosi 210 mln PLN, a minimalna wartość dofinansowania dla projektu to 500 tys. PLN. Maksymalny poziom dofinansowania to 85% kosztów kwalifikowalnych.

Jakie projekty mogą liczyć na dofinansowanie?

Dofinansowanie obejmuje inwestycje infrastrukturalne, które kompleksowo dostosowują miasta do ekstremalnych stanów pogodowych i łagodzą efekt miejskich wysp ciepła poprzez rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury, w szczególności:
- zagospodarowanie wód opadowych w zlewniach miejskich (zapobieganie podtopieniom i zalaniom, zwiększanie retencji i absorbcji, spowalnianie odpływu, retencjonowanie i dystrybucja wody podczas suszy – z udziałem zieleni/rozwiązań opartych na przyrodzie),
- zakładanie zielono-niebieskiej infrastruktury w mieście (rozwój powierzchni zielonych z elementami „niebieskimi”).

Dodatkowo – co dla wielu JST jest kluczowe – kosztem kwalifikowalnym może być opracowanie lub aktualizacja Miejskiego Planu Adaptacji do zmian klimatu (MPA) jako element wspierający przedsięwzięcie.

Kto może aplikować?

Nabór jest skierowany do podmiotów z obszaru makroregionu Polski Wschodniej (m.in. określone miasta średnie, miasta subregionalne oraz gminy uzdrowiskowe/obszary ochrony uzdrowiskowej – szczegóły i listy są w ogłoszeniu). Makroregion obejmuje regiony NUTS-2: lubelskie, podkarpackie, podlaskie, świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie oraz mazowieckie regionalne (z wyszczególnieniem powiatów).

Co zwykle decyduje o „mocy” projektu w adaptacji?

W projektach adaptacyjnych liczy się nie pojedyncza inwestycja, tylko logika systemu: od diagnozy (zlewnia, odpływ, punkty krytyczne), przez dobór rozwiązań (retencja, infiltracja, rozszczelnienia, zieleń, chłodzenie przestrzeni), po realny efekt dla mieszkańców (mniej podtopień, mniej stresu cieplnego, lepszy mikroklimat). „W adaptacji do zmian klimatu najlepiej bronią się projekty spójne – takie, które zaczynają się od diagnozy zlewni i ryzyk, a kończą na konkretnym efekcie: mniejszym spływie wód opadowych, większej retencji i realnym obniżeniu stresu cieplnego w przestrzeni publicznej. Dobrze zaprojektowana zielono-niebieska infrastruktura nie jest ozdobą – to infrastruktura bezpieczeństwa i komfortu życia mieszkańców” – podkreśla Łukasz Jaroszek, Dyrektor ds. Smart City, LPW Grupa.

Warto też pamiętać, że adaptacja to proces - dlatego znaczenie mają dokumenty strategiczne i planistyczne, w tym MPA, które mają pomagać samorządom chronić mieszkańców m.in. przed powodziami, suszami i falami upałów. Więcej o naborze tutaj.

Red. Ewa Kowacz, Dyrektor ds. PR & Marketing LPW Grupa
Łukasz Jaroszek, Dyrektor ds. Projektów Smart City LPW Grupa