Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Umorzenie odsetek od zaległości gminy w podatku od nieruchomości i podatku leśnym

Rafał Frankiewicz
Uzasadnienie możliwości stosowania umorzenia odsetek od zaległości w podatku od nieruchomości i podatku leśnym płaconym przez gminę
Uzasadnienie możliwości stosowania umorzenia odsetek od zaległości w podatku od nieruchomości i podatku leśnym płaconym przez gminę
Fotolia
Problem składania przez gminy deklaracji w zakresie podatku od nieruchomości i podatku leśnym pozostaje nadal zagadnieniem wzbudzającym wiele kontrowersji i sprzecznych opinii. Kontrole prowadzone przez Urzędy Kontroli Skarbowej w całej Polsce wykazują, że duża liczba gmina nadal uchyla się od obowiązku składania deklaracji oraz płacenia podatków. Rodzi to konsekwencje w postaci obowiązku uiszczenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Wątpliwości w tej materii budzi możliwość wnioskowania i umarzania tych odsetek lub też analogicznie stosowania innych ulg w spłacie zobowiązań.

Z punktu widzenia podstawowych zasad obowiązujących w państwie prawa w ramach prowadzonej procedury podatkowej, w szczególności przez pryzmat zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (odpowiednio art. 122 i 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz.U. z 2012 poz. 749 z późn. zm.) trudno uzasadnić obowiązek składania przez gminę deklaracji podatkowej w podatku od nieruchomości oraz w podatku leśnym. Zwłaszcza mając na uwadze łacińską paremię, która głosi, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie (łac. Nemo iudex in causa sua).

Niestety, ustawodawca, mając na uwadze powyższe zastrzeżenia i wprowadzając do ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013 poz. 1381 z późn. zm.) art. 3a, którym wskazał, iż obowiązek podatkowy nie dotyczy m.in. gmin, nie wprowadził analogicznej zmiany w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 nr 95 poz. 613 z późn. zm.) oraz ustawie z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2013 poz. 465 z późn. zm.).

Obowiązek składania deklaracji przez gminę

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż gmina nie tylko jest zobowiązana do składania deklaracji w zakresie podatku od nieruchomości i podatku leśnego, ale także musi dokonać jego zapłaty. Z istniejącego stanu prawnego nie wynikają jednak same obowiązki ciążące na jednostkach samorządu terytorialnego, ale także uprawnienia nadane innym kategoriom podmiotów, takie jak np. możliwość korzystania z ulg podatkowych. Skoro bowiem, uznajemy, iż gmina jest podatnikiem podatku od nieruchomości i podatku leśnego to konsekwencją tego jest także przyznanie jej pełni praw wynikających z posiadania statusu podatnika na gruncie właściwej ustawy. 

Zobacz również: Użytkowanie wieczyste a VAT w 2014 r.

Interes publiczny i ważny interes podatnika

Art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wskazuje, iż organ podatkowy na wniosek podatnika może zastosować jedną z ulg wymienionych w pkt 1 – 3 omawianego przepisu. Oznacza to, iż wójt, w imieniu podatnika, którym jest gmina, może wystąpić z wnioskiem, w którym wykaże ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający zastosowanie określonej ulgi. Wydaje się, iż w przypadku jednostki samorządu terytorialnego częściej będzie można posiłkować się „interesem publicznym” niż „ważnym interesem podatnika”, zwłaszcza mając na uwadze definiowanie tego pojęcia, które co do zasady rozumiane jest jako „niemożność uregulowania zaległości podatkowych spowodowana przypadkami losowymi”, takimi jak np. klęski żywiołowe (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. I SA/Kr 1725/09, wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. I SA/Łd 787/09). „Interes publiczny” natomiast, należy rozumieć jako „dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.” (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 05 grudnia 2013 r., sygn. I SA/Po 534/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 03 września 2013 r., sygn. I SA/Łd 1330/12, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2010 roku, sygn. I SA/Bk 156/10, wyrok NSA z 21 marca 2001 r., sygn. I SA/Ka 577/00, wyrok NSA z 12 lutego 2003 r., sygn. III SA 1838/01, wyrok NSA z 26 września 2001 r., sygn. III SA 659/01).

Zasadność wnioskowania o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej

Mając na uwadze wskazane powyżej przesłanki, zwłaszcza w kontekście „interesu publicznego” należy wskazać, iż chociażby z punktu widzenia obowiązku zaufania obywateli do organów władzy uzasadnionym byłoby przyznanie prawa do wnioskowania o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych, ale także do wyrażenia zgody przez organ podatkowy, jakim jest wójt gminy, na umorzenie odsetek. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż jednym z nadrzędnych celów funkcjonowania państwa, jego instytucji i jednostek jest czuwanie nad przestrzeganiem prawa. Organy podatkowe w tym zakresie czuwają m.in. nad terminowością uiszczania należności na rzecz Skarbu Państwa lub budżetu gminnego. 

Zobacz również: Zmiany w budżecie jednostki samorządu terytorialnego

W związku z tym, przekazanie społeczeństwu informacji o nieterminowości opłacania podatku przez samą gminę mogłoby negatywnie wpływać na autorytet jednostki, państwa ale także stanowić zagrożenie dla osiągania dochodów podatkowych, w szczególności w zakresie ich terminowego płacenia. Przekłada się to także, pośrednio na sprawność funkcjonowania aparatu państwowego, czy jak w tym przypadku, administracji samorządowej. Podkreślenia wymaga także fakt, iż problem możliwości umorzenia odsetek od zaległości wynika często z braku składania przez gminy deklaracji w podatku od nieruchomości i podatku rolnym. Brak deklaracji z kolei, oznaczał brak wpłaty podatku i powstanie zaległości. Stosowana w tym względzie praktyka była podyktowana w głównej mierze niejasnością i brakiem spójnej wykładni dot. traktowania gmin jako podatników omawianych podatków. Zauważyć należy, iż gmina nie ma żadnego interesu w unikaniu obowiązków wynikających z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku rolnym. Zapłata podatku, a w tym przypadku także odsetek od zaległości zasiliłaby ten sam budżet, który wcześniej zostałby taką kwotą obciążony.

Warto także zauważyć na treść sentencji wyroku WSA w Poznaniu z dnia 05 grudnia 2013 r., sygn. I SA/Po 534/13, w którym sąd w odniesieniu do badania zasadności przyznania ulg stwierdza, iż „przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. W przypadku zaś ulgi w podatkach stanowiących dochód jednostek samorządu terytorialnego (jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie), na co też zwrócił uwagę organ podatkowy, uwzględnić należy wpływ, jaki udzielenie określonej ulgi będzie miało na budżet jednostki samorządu terytorialnego, w oparciu o który jednostka ta realizuje swoją politykę finansową i który uwzględnia dochody umożliwiające wykonanie przypisanych jej zadań”. Analizując przytoczony fragment sentencji należy przede wszystkim stwierdzić, iż zarówno zapłata samego podatku, zaległości podatkowej, jak również odsetek od zaległości może mieć jedynie negatywne korzyści, w tym przypadku dla budżetu samorządowego. Przede wszystkim, powoduje sztuczne zawyżanie dochodów i wydatków w budżecie gminy. Konsekwencją tego, jest wzrost wskaźnika G, jak również możliwe obniżenie punktacji przy ubieganiu się o środki pomocowe, w tym środki w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Z punktu widzenia przytoczonego wyroku, wydaje się, iż zastosowanie ulg w przypadku powstania zaległości i naliczenia odsetek jest w pełni uzasadnione.

Uznanie administracyjne

Na koniec warto jeszcze odnieść się do samego charakteru przyznania ulg w podatkach lokalnych, która ma charakter uznania administracyjnego. WSA w Poznaniu w przywołanym wcześniej wyroku tak zdefiniował to pojęcie: „Uznanie administracyjne oznacza, że rozstrzygnięcie nie jest ściśle zdeterminowane obowiązującą normą prawną, ale ustawodawca do decyzji organu administracyjnego (podatkowego) pozostawił wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności rozstrzygnięcia, ponieważ organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę ważny interes podatnika oraz interes publiczny”.

Definicja ta odsyła nas do omówionych już wyżej pojęć „ważnego interesu podatnika” oraz „interesu publicznego”, a w związku z kwalifikowaniem się sytuacji gminy do zastosowania jednej z nich należy uznać, iż wójt gminy posiada uzasadnione prawo, zarówno do złożenia wniosku o umorzenie, jak i wydania pozytywnej decyzji w tej materii.

Polecamy serwis: Ustrój i jednostki

Polecamy poradnik: Podatki 2014 Część I - Teksty ustaw z komentarzem do zmian

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Podwyżka cen węgla w sklepie internetowym PGG
    Polska Grupa Górnicza ujednoliciła od 16 sierpnia ceny sprzedaży poszczególnych sortymentów węgla opałowego we wszystkich kopalniach. Po zmianie średnia cena węgla opałowego wyniesie ok. 1,2 tys. zł za tonę wobec ok. 1 tys. zł/t dotychczas - podała spółka w komunikacie prasowym.
    Czy dodatek węglowy mogą otrzymać Ukraińcy?
    Czy dodatek węglowy może otrzymać uchodźca z Ukrainy, który wynajmuje mieszkanie ogrzewane węglem?
    Akademia budżetowa 2022
    Akademia budżetowa to cykl 4 szkoleń dedykowanych osobom zajmującym się rachunkowością oraz finansami w jednostkach sektora finansów publicznych m.in. w szkołach, przedszkolach, centrum usług wspólnych, ośrodkach pomocy społecznej, gminach, powiatach zatrudnionych na stanowiskach księgowych, inspektorów, referentów, sekretarzy oraz innych specjalistów. W ramach Akademii przybliżone zostaną najważniejsze zagadnienia z zakresu rachunkowości oraz sprawozdawczości obowiązujące i planowane od 2023 r.
    Kopalnia Budryk: dodatkowy węgiel „Orzech” dla odbiorców indywidualnych
    Jastrzębska Spółka Węglowa, która jest największym producentem węgla koksowego w UE, zwiększy produkcję węgla do celów energetycznych sortymentu orzech i rozpoczęła już jego sprzedaż w kopalni Budryk odbiorcom indywidualnym.
    Czy wójt może wydawać wytyczne dyrektorowi szkoły
    Sprawowanie nadzoru nad działalnością jednostek oświatowych nie jest uprawnieniem na tyle szerokim, aby dawało wójtowi prawo ingerowania w kompetencje dyrektorów szkół i przedszkoli.
    W jednym domu mieszkają dwie rodziny. Kto ma prawo do dodatku węglowego?
    Pytanie: Mieszkam z mężem i dzieckiem na parterze domu. Piętro jest zamieszkałe przez teścia i teściową. Obie rodziny żyją osobno w zakresie rachunków, zakupów. W domu jest piec na węgiel zgłoszony do CEEB. Dom należy do teściów. Kto ma prawo do dodatku węglowego?
    Prezydent podpisał nowelizację Karty Nauczyciela. Co się zmienia od 1 września 2022 r.?
    Nowelizacja Karty Nauczyciela wprowadza: 1) dwa stopnie awansu zawodowego: nauczyciela minowanego oraz nauczyciela dyplomowanego oraz 2) zmiany w wysokości tzw. średniego wynagrodzenia nauczycieli.
    Jak zmiany klimatu wpływają na nasze zdrowie? Tegoroczne fale upałów to zaledwie początek
    20 sierpnia 1897 roku brytyjski lekarz, Sir Ronalda Rossa odkrył, że za przenoszenie malarii odpowiedzialne są samice komarów. Niestety, zmiany klimatu, jakie obecnie obserwujemy, sprzyjają rozwojowi chorób przenoszonych właśnie przez wektory (m.in. komary i kleszcze), a ich zasięg występowania rozszerza się coraz bardziej na kraje Europy Północnej, powodując pojawianie się jednostek chorobowych, które dotychczas były kojarzone z obszarami tropikalnymi.
    Wniosek o dodatek węglowy trzeba złożyć do 30 listopada 2022 r.
    Aby otrzymać dodatek węglowy w wysokości 3000 zł, trzeba złożyć wniosek do gminy do 30 listopada. Gmina ma 30 dni na jego wypłatę.
    Nauka umiejętności strzeleckich w szkołach dopiero od 2024 r. [klasa VIII i klasa I w LO i technikum]
    Zmieniona podstawa programowa edukacji dla bezpieczeństwa w zakresie umiejętności strzeleckich z wykorzystaniem broni kulowej, pneumatycznej, replik broni strzeleckiej (ASG), strzelnic wirtualnych albo laserowych będzie realizowana począwszy od roku szkolnego 2024/2025, a w przypadku dostępności na terenie danego powiatu odpowiedniego sprzętu - nawet od kolejnego roku szkolnego.
    Pracownik socjalny może otrzymać nagrodę ministra za nowatorskie rozwiązania stosowane przy integrowaniu osób starszych
    Pracownik socjalny stosujący nowatorskie rozwiązania przy integrowaniu osób starszych i osób niepełnosprawnych w środowisku, umożliwiające ich uczestnictwo w życiu publicznym, zawodowym, kulturalnym, artystycznym, może otrzymać nagrodę ministra.
    4432,15 zł brutto dla początkującego nauczyciela. Podwyżka o 738,69 zł brutto. Nauczyciel kontraktowy zyska 332,41 zł brutto
    Od 1 września 2022 r. średnie wynagrodzenie nauczyciela początkującego będzie wynosiło 4 432,15 zł. To jest wzrost wynagrodzenia o 20 proc., czyli o 738,69 zł - powiedział w czwartek w Warszawie minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek.
    Nowe zasady rekrutacji do szkół i przedszkoli [projekt rozporządzenia]
    Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało nowelizację przepisów dotyczącą zasad rekrutacji do szkół i przedszkoli. Zmiany uwzględniają m.in. wykreślenie z egzaminu ósmoklasisty czwartego przedmiotu obowiązkowego wybieranego spośród przedmiotów: biologia, chemia, fizyka, geografia lub historia.
    Wzór wniosku o dodatek węglowy [rozporządzenie]
    Ministerstwo Klimatu i Środowiska opublikowało projekt rozporządzenia z wzorem wniosku o wypłatę dodatku węglowego.
    Jakie są przedmioty w VII klasie w roku szkolnym 2022/2023?
    Jakie przedmioty dochodzą w klasie VII? W porównaniu do klasy VI uczniowie uczą się w klasie VII dodatkowo: drugiego języka obcego, chemii, fizyki, geografii, biologii, doradztwa zawodowego. Nie mają już zajęć z techniki.
    Jakie są przedmioty w klasie VI szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023?
    W klasie VI język polski, to 5 godzin tygodniowo. Matematyka - 4 godziny zajęć. Język angielski - 3 godziny.
    Wiceszef MEiN: Brakuje ponad 16 tys. nauczycieli
    Brakuje ponad 16 tys. nauczycieli, to blisko 4 tys. więcej niż w poprzednim roku.
    Rzecznik Finansowy: wzór wniosku o skorzystanie z wakacji kredytowych [Word]
    Rzecznik Finansowy opracował wniosek o o skorzystanie z wakacji kredytowych.
    Wzór wniosku o wypłatę dodatku węglowego [PDF]
    Znany jest wzór wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Opublikowano go w projekcie rozporządzenia. Wzór załączamy w formacie PDF i Word (.docx).
    Zasady przeprowadzania egzaminu maturalnego w 2023 r. [rozporządzenie z 1 sierpnia 2022 r. w sprawie egzaminu maturalnego]
    ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI I NAUKI1) z dnia 1 sierpnia 2022 r. w sprawie egzaminu maturalnego.
    Warunki i sposób przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty w 2023 r.
    ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI I NAUKI z dnia 2 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty - Dziennik Ustaw - rok 2022 poz. 1636
    Kwalifikacje na stanowisku pedagoga specjalnego
    Określenie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli zatrudnianych na stanowisku pedagoga specjalnego w przedszkolach, szkołach i zespołach przedszkoli i szkół niebędących szkołami specjalnymi znalazło się w projekcie rozporządzenia. Zmieni ono rozporządzenie ministra edukacji i nauki w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.
    Ile wyniosą podwyżki opłat za wodę i ścieki w 2023 r.?
    Wody Polskie od 1 września rozpoczną ponowny proces taryfikacji, czyli ustalania cen za wodę i ścieki - poinformowały w we wspólnym komunikacie Wody Polskie oraz Izba Gospodarcza "Wodociągi Polskie".
    Przedmioty dodatkowe na egzaminie maturalnym w 2023 r.
    Przedmioty dodatkowe na egzaminie maturalnym w 2023 r. - ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu maturalnego.
    Deklaracja przystąpienia do matury 2023 r.
    Deklaracja przystąpienia do matury 2023 r. - ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu maturalnego.