Kategorie

Budżet jst na 2014 r. a przekroczenie indywidualnego wskaźnika zadłużenia

Longin Mażewski
indywidualny wskaźnik zadłużenia, budżet 2014
Fotolia
Budżet na 2014 rok dla jednostek samorządu terytorialnego, które z powodu przekroczenia nowego, indywidualnego wskaźnika zadłużenia, nie będą mogły go uchwalić, ustali RIO. Jednak taki zastępczy plan finansowy nie zastąpi w pełni uchwały budżetowej, co może być zagrożeniem dla realizacji zadań i wywiązania się z podjętych przez samorząd zobowiązań.
Reklama

Obecnie obowiązujące regulacje dotyczące dopuszczalnych wskaźników zadłużenia były wielokrotnie krytykowane przez stronę samorządową, jako sztywne i nieuwzględniające indywidualnej sytuacji poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego (JST) Do 31 grudnia 2013 r. dług samorządów nie może bowiem przekroczyć dwóch wskaźników. Przypadające w danym roku raty kredytów i pożyczek, wykup obligacji wraz z odsetkami oraz koszty gwarancji i poręczeń nie mogą być wyższe niż 15% planowanych w danym roku budżetowym dochodów (art. 169 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych; dalej: ustawa z 30 czerwca 2005 r.). Łączna kwota długu jednostek samorządu terytorialnego (JST) na koniec roku budżetowego nie może być wyższa niż 60% wykonanych dochodów tej jednostki w tym roku (art. 170 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2005 r.).

Krytyka ta spowodowała, że w obecnie obowiązującej ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.) wprowadzono wskaźnik liczony indywidualnie dla każdej jednostki. W ten sposób autorzy nowych przepisów spełnili postulaty samorządów. Okazało się jednak, że nowe zasady nie zadowalają JST, ponieważ część jednostek jest zagrożona niemożnością uchwalenia budżetu na rok 2014.

Zobacz również: Wskaźnik zadłużenia jst w 2014 r. - ocena RIO

Nowy wskaźnik zadłużenia

Zmiana procedur ostrożnościowych ma rewolucyjny charakter. Procedury te zostały zawarte w art. 242, 243 i 244 u.f.p.

Reklama

Artykuł 242 u.f.p. nakazuje, aby planowane w budżecie JST wydatki bieżące nie były wyższe niż planowane dochody bieżące powiększone o nadwyżkę budżetową z lat ubiegłych i wolne środki, o których mowa w art. 217 ust. 2 pkt 6 u.f.p. Z kolei na koniec roku budżetowego wykonane wydatki bieżące nie mogą być wyższe niż wykonane dochody bieżące powiększone o nadwyżkę budżetową i wolne środki, przy czym do limitowanych wydatków bieżących nie zalicza się wydatków poniesionych w związku z realizacją projektów dofinansowanych ze środków Unii Europejskiej, w przypadku gdy środki te nie zostały przekazane w roku budżetowym. Przepis ten po raz pierwszy miał zastosowanie do uchwał budżetowych JST na rok 2011.

Z kolei art. 243 i 244 u.f.p. po raz pierwszy mają zastosowanie do uchwał budżetowych JST na rok 2014. Długa vacatio legis ustanowiona dla tych regulacji miała umożliwić JST podjęcie działań pozwalających na wypracowanie nadwyżek w części dochodów i wydatków bieżących budżetu w celu umożliwienia spełnienia wymogów określonych w tych regulacjach. Ich niespełnienie będzie bowiem skutkować niemożnością uchwalenia budżetu danej JST.

Reguła wydatkowa ustanowiona w art. 243 ust. 1 u.f.p. uzależnia możliwość uchwalenia budżetu JST od spełnienia w roku budżetowym oraz w każdym następnym roku budżetowym określonej relacji sumy kwot planowanych wydatków na spłatę rat kredytów i pożyczek wraz z należnymi odsetkami, wykupów wyemitowanych papierów wartościowych wraz z należnymi odsetkami i dyskontem oraz potencjalnych kwot wynikających z udzielonych poręczeń i gwarancji do planowanych dochodów ogółem budżetu. Zgodnie z tym przepisem, suma ta nie powinna przekroczyć średniej arytmetycznej z obliczonych dla ostatnich trzech lat relacji planowanych dochodów bieżących powiększonych o dochody ze sprzedaży majątku komunalnego oraz pomniejszonych o wydatki bieżące, do dochodów ogółem budżetu w tych latach. W związku z tym, że art. 243 u.f.p. po raz pierwszy ma zastosowanie do uchwały budżetowej na 2014 rok, bazowa średnia arytmetyczna będzie obliczana na podstawie danych budżetowych z lat 2011–2013.

Zobacz serwis: Rachunkowość budżetowa

Natomiast, zgodnie z art. 244 u.f.p., samorządy współtworzące związki komunalne do łącznej kwoty przypadających w danym roku budżetowym spłat kredytów i pożyczek i wykupów wyemitowanych papierów wartościowych dodają kwoty zobowiązań współtworzonego związku komunalnego w wysokości proporcjonalnej do ich udziału we wspólnej inwestycji współfinansowanej z tych zobowiązań finansowych. A w sytuacji, gdy nie zaciągnięto zobowiązań na realizację inwestycji, w wysokości proporcjonalnej do ich udziału we wpłatach wnoszonych na rzecz związku, których są członkami.

Ograniczenia określone w art. 243 ust. 1 u.f.p. nie obejmują wykupów papierów wartościowych, spłat kredytów i pożyczek oraz udzielonych samorządowym osobom prawnym poręczeń i gwarancji dotyczących finansowania projektów finansowanych z udziałem środków UE, ale w terminie nie dłuższym niż 90 dni po zakończeniu projektu i otrzymaniu refundacji z tych środków (art. 243 ust. 3 u.f.p.). W przypadku gdy środki unijne nie zostaną przekazane lub po ich przekazaniu zostanie orzeczony ich zwrot, JST nie może emitować papierów wartościowych, zaciągać kredytów, pożyczek, udzielać poręczeń i gwarancji do czasu spełnienia relacji określonej w art. 243 ust. 1 u.f.p.

Konsekwencje przekroczenia wskaźnika

Niemożność uchwalenia budżetu JST wiąże się z poważnymi konsekwencjami. Jeżeli organ stanowiący JST nie podejmie uchwały budżetowej do 31 stycznia roku budżetowego, to budżet jednostki ustala regionalna izba obrachunkowa (RIO) w terminie do końca lutego roku budżetowego w zakresie zadań własnych oraz zadań zleconych (art. 11 ust. 2 ustawy z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych). Jednak ustalony przez RIO dla JST niespełniającej wymogów art. 243 u.f.p. zastępczy plan finansowy nie zastąpi w pełni uchwały budżetowej. Plan ten nie będzie bowiem obejmował rozchodów i przychodów wynikających z zawartych przez JST umów, co może doprowadzić do powstania z tego tytułu szkody wizerunkowej lub majątkowej jednostki.

Niemożność uchwalenia budżetu zagrozi też realizacji ustawowych zadań publicznych na rzecz społeczności lokalnych przez organy JST, w związku z czym sytuacja taka powinna być rozpatrywana pod kątem zastosowania środków nadzoru, o których mowa w ustawach ustrojowych. Ustawodawca ustalił bowiem czteroletni okres na podjęcie działań umożliwiających spełnienie wymogów określonych w art. 243 u.f.p. i właściwe organy samorządu powinny ten okres należycie wykorzystać. Tak się w wielu przypadkach nie stało. Niestety, nic nie wskazuje, że przepisy w tym zakresie zostaną zmienione. Minister Finansów w odpowiedzi z 3 stycznia 2013 r. na interpelację poselską nr 12395 z 3 grudnia 2012 r. w sprawie stosowania art. 243 u.f.p. odpowiedział m.in., że nie przewiduje się nowelizacji art. 243 u.f.p. lub przesunięcia terminu jego pierwszego zastosowania. Ostatnie wypowiedzi przedstawicieli resortu finansów wskazują, że nie zmienili zdania w tej sprawie.

Nowy wskaźnik zadłużenia JST uzależnia możliwość zaciągania zobowiązań od wysokości nadwyżki budżetowej.

Polecamy: Forum

LONGIN MAŻEWSKI

Autor jest audytorem wewnętrznym, ekspertem w zakresie finansów publicznych

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.