Kategorie

Zamówienia w celu zapobiegania i zwalczania epidemii COVID-19 poza prawem zamówień publicznych

Sebastian Bohuszewicz
adwokat, od 2015 roku radca prawny. Radca prawny i Koordynator Obsługi Prawnej w jednym z łódzkich szpitali. W ramach prowadzonej kancelarii obsługuje też inne podmioty lecznicze.
Zamówienia w celu zapobiegania i zwalczania epidemii COVID-19 poza prawem zamówień publicznych
Zamówienia w celu zapobiegania i zwalczania epidemii COVID-19 poza prawem zamówień publicznych
shutterstock
Pandemia wirusa SARS-CoV-2, powodującego chorobę COVID-19 postawiła system ochrony zdrowia w Polsce przed niespotykanymi wyzwaniami. Jednym z nich jest zakup dużej ilości środków ochrony indywidualnej (masek filtrujących, kombinezonów, przyłbic, rękawic) czy środków dezynfekujących.
Reklama

Konieczność gwałtownego dostosowania się do wymogów sytuacji w początkach epidemii, zwłaszcza poprzez zakup dużej ilości środków ochrony indywidualnej (masek filtrujących, kombinezonów, przyłbic, rękawic) czy środków dezynfekujących, skutkowała tym, że większość publicznych podmiotów leczniczych, dokonywała zamówień na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (PZP) w ramach trybów niekonkurencyjnych, zwłaszcza że powszechnym było zrywanie umów przed dotychczasowych dostawców.

Inną popularną metodą było wykorzystanie art. 6a PZP, jeżeli tylko przesłanki określone w tym przepisie pozwalały na skorzystanie z tej drogi. Sytuacja zmieniła się z chwilą uchwalenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej przywoływana jako specustawa), który zezwalał na zamawianie dostaw lub usług bez zastosowania PZP, o ile były one przeznaczone do przeciwdziałania COVID-19 i jednocześnie (przesłanka kumulatywna) zachodziło wysokie prawdopodobieństwo szybkiego i niekontrolowanego rozprzestrzeniania się choroby lub jeżeli wymagała tego ochrona zdrowia publicznego.

Polecamy: Nowy JPK_VAT w praktyce jednostek sektora publicznego

Z uwagi na wygaśnięcie mocy obowiązującej tego przepisu (przestał on obowiązywać z upływem 4 września 2020r.) dalsze wykorzystanie przedmiotowej regulacji nie jest już możliwe. Jednakże, ta sama specustawa w swoim art. 25 dokonała nowelizacji ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (dalej przywoływanej również jako „ustawa”), dodając w niej art. 46c. Zgodnie z jego treścią, zmodyfikowaną ustawą z dnia 31 marca 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19: „Do zamówień na usługi, dostawy lub roboty budowlane udzielanych w związku z zapobieganiem lub zwalczaniem epidemii na obszarze, na którym ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii, nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych. W przypadku gdy zamówienie dotyczy inwestycji, o której mowa w art. 95d ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie stosuje się także warunku uzyskania opinii o celowości inwestycji, o której mowa w tym przepisie.”

Jak widać przepis ten posługuje się szeregiem przesłanek. Po pierwsze dotyczy on całego spektrum zamówień, bowiem na jego podstawie można dokonywać zamówień usług, dostaw czy robót budowalny, jeżeli spełnione są dwie przesłanki:

  1. Usługa, dostawa lub robota budowlana służy zwalczaniu lub zapobieganiu epidemii
  2. Na danym obszarze, na którym ma być dane zamówienie realizowane ogłoszono stan epidemii lub zagrożenia epidemicznego.
Reklama

Ponadto, w przypadku tworzenia nowych podmiotów leczniczych i ich jednostek lub komórek organizacyjnych albo też innej inwestycji, nie jest koniecznym wydawanie przez Wojewodę lub Ministra Zdrowia opinii o celowości inwestycji (tzw. opinia systemu IOWISZ).

Pomimo, że COVID-19 nie jest umieszczony w wykazie zakażeń i chorób zakaźnych stanowiących załącznik do ustawy, nie ulega wątpliwości, że COVID-19 wywoływany przez wirusa SARS-CoV-2 jest chorobą zakaźną (chorobą wywołaną przez biologiczny czynnik chorobotwórczy). Na gruncie normatywnym, poza definicją ustawową z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wskazuje na to treść Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. Przedmiotowe rozporządzenie oznacza, że spełniona jest druga przesłanka, mianowicie ogłoszenie na danym terenie (w tym wypadku Rzeczypospolitej Polskiej) stanu epidemii, co niejako zezwala na użycie wspomnianego art. 46c ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Przesłanka pierwsza oznacza, że dana dostawa, usługa lub robota budowalna musi służyć zwalczaniu lub zapobieganiu epidemii. Decyzja o zastosowaniu wyłączenia, o którym mowa w art. 46c ustawy powinna być każdorazowo poprzedzona dokonaniem przez zamawiającego analizy konkretnego stanu faktycznego i dokonaniu oceny że zamówienie pozostaje w funkcjonalnym związku ze zwalczaniem lub zapobieganiem epidemii. Uznać należy, że wyłączenie, o którym mowa będzie w szczególności możliwe w zakresie zamówień na zakup sprzętu medycznego, wyrobów medycznych, środków ochrony indywidualnej, czy preparatów do dezynfekcji. Podkreślić jednak należy, że w każdym przypadku konieczne jest ustalenie, że w stanie faktycznym konkretnej sprawy zaistniały omówione wcześniej przesłanki zastosowania przepisu.

Po drugie należy zaznaczyć, że wydatki te, jako czynione ze środków publicznych nadal powinny być czynione z zastosowaniem ogólnych reguł dotyczących gospodarowania środkami publicznymi tj. w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Dotyczy to szczególnie tych podmiotów, które funkcjonują jako SP ZOZ, ale również może obejmować członków organów zarządzających podmiotów działających w formie spółek prawa handlowego, z uwagi na ryzyko naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Okolicznością warunkującą bowiem powstanie odpowiedzialności jest gospodarowanie środkami publicznymi, bowiem podlegają jej „osoby wykonujące w imieniu podmiotu niezaliczanego do sektora finansów publicznych, któremu przekazano do wykorzystania lub dysponowania środki publiczne, czynności związane z wykorzystaniem tych środków lub dysponowaniem tymi środkami.”.

Z powyższych powodów regulacji z art. 46c ustawy zatem nie należy interpretować jako rozwiązania umożliwiającego dowolność, ale jedynie jako wyjątkowe, choć bardzo potrzebne rozwiązanie pozwalające usprawnić zamówienia w sytuacjach pilnych. Zasadnym wydaje się też poczynienie uwagi, że zamówienia te powinny być dokonywane w sposób zbliżony (z uwzględnieniem swoich szczególnych okoliczności) do tych zamówień publicznych do których nie stosuje się przepisów ustawy PZP.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    2 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Dobry Start - pieniądze wypłacane przez ZUS

    ZUS wypłaca już pieniądze w ramach programu Dobry Start. Kto najszybciej otrzymał świadczenie? Jaki błąd uniemożliwia przelanie pieniędzy?

    Dodatek specjalny za część miesiąca

    Dodatek specjalny za część miesiąca koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej - jak obliczyć w przypadku absencji z innego powodu niż choroba?

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?