Kategorie

Uchwała w sprawie lokalnych standardów urbanistycznych - pierwszy głos w orzecznictwie

Uchwała w sprawie lokalnych standardów urbanistycznych - pierwszy głos w orzecznictwie./ fot. Shutterstock
Uchwała w sprawie lokalnych standardów urbanistycznych - pierwszy głos w orzecznictwie./ fot. Shutterstock
Rada gminy może określić w lokalnych standardach urbanistycznych wymagania dla inwestycji towarzyszących, o ile jest to niezbędne dla zachowania ładu przestrzennego.

Tezę powyższej treści sformułował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 marca 2019 r. (sygn. akt. IV SA/WA 478/19), w którym uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego stwierdzające nieważność w części uchwały Rady Miasta st. W. w sprawie określenia lokalnych standardów urbanizacyjnych.

Problem prawny, z jakim zmierzył się WSA w Warszawie w ww. wyroku polegał na udzieleniu odpowiedzi na pytanie, czy w lokalnych standardach urbanistycznych podejmowanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących [dalej także: specustawa mieszkaniowa; Dz. U. poz. 1496 z późn. zm.)] rada gminy może wprowadzić wymagania (standardy) urbanistyczne jedynie w odniesieniu do inwestycji mieszkaniowych, czy też może określić nadto wymagania (standardy) względem inwestycji towarzyszących.

Wojewoda Mazowiecki w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym uznał, że Rada Miasta st. W. wprowadzając w lokalnych standardach urbanistycznych wymagania dla inwestycji towarzyszących wykroczyła poza ramy upoważnienia ustawowego.

Organ nadzoru motywując swoje stanowisko wskazał, że uchwała w sprawie lokalnych standardów urbanistycznych jest aktem prawa miejscowego wydawanym na podstawie art. 19 specustawy mieszkaniowej. W przepisie art. 19 ust. 3 tejże ustawy prawodawca umożliwił radzie gminy określenie w ramach standardów liczby miejsc parkingowych niezbędnych dla obsługi realizowanej inwestycji mieszkaniowej oraz obowiązku zapewnienia jej dostępu do sieci ciepłowniczej. Wojewoda wskazał, iż w jego ocenie brak jest podstaw prawnych do formułowania tych wymogów względem inwestycji towarzyszącej. Organ podniósł, że o ile w ramach standardów lokalizacji i realizacji inwestycji mieszkaniowych (Rozdział 3 specustawy mieszkaniowej) możliwe jest określenie lokalnych standardów urbanistycznych, to brak jest takich podstaw w odniesieniu do inwestycji towarzyszących, w odniesieniu do których proces przygotowania i realizacji określony został w odrębnym Rozdziale 4 specustawy mieszkaniowej pn. Przygotowanie i realizacja inwestycji towarzyszących.

Wojewoda zaznaczył, że w odniesieniu do inwestycji towarzyszących, specustawa mieszkaniowa przewiduje wprost jedynie możliwość podjęcia uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji na podstawie art. 20 specustawy mieszkaniowej. Uchwała ta podejmowana jest na wniosek inwestora i ma odmienny charakter prawny, aniżeli uchwała w sprawie określenia lokalnych standardów urbanistycznych, które obowiązują powszechnie (znajdują zastosowanie do każdej inwestycji).

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, Wojewoda zauważył iż zarówno z samej uchwały podjętej przez Radę Miasta, jak i z wyjaśnień Prezydenta Miasta wynika, że przed podjęciem kwestionowanej uchwały nie złożono żadnego wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji towarzyszącej, a ponadto, że przyjęte w uchwale ustalenia w zakresie lokalizacji i realizacji inwestycji towarzyszących odniesiono do granic administracyjnych Miasta, a nie do konkretnej inwestycji.

Wojewoda przyznał w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, że w art. 20 specustawy mieszkaniowej dotyczącym inwestycji towarzyszących zawarto klauzulę o odpowiednim stosowaniu do tych inwestycji przepisów art. 7-19 ustawy, aczkolwiek zdaniem Organu nadzoru przepis ten dotyczy jedynie podjęcia uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej na wniosek, nie zaś określenia lokalnych standardów urbanistycznych.

Konkludując Wojewoda wskazał, iż brak jest podstaw do twierdzenia, iż przepis art. 20 specustawy mieszkaniowej (odsyłający do przepisu art. 19 tejże ustawy) umożliwia samodzielnie sformułowanie dla inwestycji towarzyszących lokalnych standardów urbanistycznych w zakresie liczby miejsc parkingowych i dostępności do sieci ciepłowniczej, niezależnie od wniosku o ustalenie lokalizacji takiej inwestycji.

Organ stwierdził także, iż podjęcie uchwały w zakresie lokalnych standardów urbanistycznych odnoszących się do inwestycji towarzyszących wkracza w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Działanie takie ogranicza bowiem możliwość realizacji takiej działalności bez wniosku samego inwestora odnoszącego się do konkretnej inwestycji.

Uzasadnienie podjętego przez Wojewodę Mazowieckiego rozstrzygnięcia nadzorczego nie przekonało Miasta, które wniosło na nie skargę do sądu. Miasto zarzuciło organowi nadzoru naruszenie art. 91 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym [dalej także: usg; Dz. U. z 2019 r. poz. 506] w zw. z art. 19 i 20 specustawy mieszkaniowej, poprzez błędne przyjęcie iż uchwała jest sprzeczna z prawem, w szczególności iż brak było podstaw prawnych do określenia standardów urbanistycznych w odniesieniu do inwestycji towarzyszących.

Miasto wskazało, iż podstawą prawną do podjęcia uchwały w sprawie określenia lokalnych standardów urbanistycznych były przepisy art. 19 ust 1-3 oraz art. 20 specustawy mieszkaniowej. Zdaniem Miasta wbrew literalnemu odesłaniu z art. 20 ustawy Wojewoda odmawia radzie gminy prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego w zakresie inwestycji towarzyszących. Skarżący powołując się na doktrynę i orzecznictwo wykazało, iż odpowiednie stosowanie przepisów (w tym odwołanie z art. 20 specustawy) może oznaczać, że niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, inne tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują zastosowanie, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły być wykorzystane.

Z zakwestionowanej przez organ nadzoru uchwały w sprawie określenia standardów urbanistycznych wprost wynika, że art. 19 ust. 3 specustawy mieszkaniowej został odpowiednio zastosowany w związku z brzmieniem art. 20 tejże ustawy poprzez uchwalenie standardów urbanistycznych dla wybranych rodzajów inwestycji towarzyszących. Miasto w swej skardze podkreśliło, że Wojewoda nie wykazał, aby w stanie faktycznym sprawy przepisy, do których odsyła art. 20 specustawy nie mogły znaleźć w ogóle zastosowania.

Przedstawiając powyższe zarzuty, Miasto wniosło o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w całości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej zarzuty naruszenia art. 91 ust. 1 usg w związku z art. 19 i 20 specustawy mieszkaniowej są zasadne.

Sąd wskazał, iż istotą sporu w sprawie, jest odpowiedź na pytanie, czy rada miasta, podejmując uchwałę w sprawie lokalnych standardów urbanistycznych na podstawie art. 19 i 20 specustawy mieszkaniowej, działała w granicach upoważnienia ustawowego, określając liczbę miejsc parkingowych niezbędnych dla obsługi realizowanych inwestycji towarzyszących oraz obowiązek zapewnienia im dostępu do sieci ciepłowniczej.

WSA zaznaczył, iż jedną z kompetencji podstawowych organu gminy, a jednocześnie kompetencją wyrażającą szczególny status gminy jako podstawowej jednostki samorządu terytorialnego jest działalność prawotwórcza. Stanowienie aktów prawa miejscowego jest bowiem jednym z przejawów zasady samodzielności gminy, mającej podstawy konstytucyjne. Następnie Sąd wskazując na hierarchię źródeł prawa, zaznaczył, iż akty prawa miejscowego zajmują w niej miejsce niższe niż ustawa, co stanowi naturalną konsekwencję prymatu ustawy w systemie źródeł prawa. Co istotne, Konstytucja RP wskazuje wprost, iż do podjęcia aktu prawa miejscowego konieczne jest upoważnienie ustawowe, co jest realizacją zasady praworządności.

Sąd odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy, wskazał iż uchwała o ustaleniu lokalnych standardów urbanistycznych, zgodnie z art. 19 ust 4 specustawy mieszkaniowej, stanowi akt prawa miejscowego. Podniósł dalej, że rada gminy na podstawie art. 19 ust. 2 specustawy mieszkaniowej określa lokalne standardy urbanistyczne m.in. w zakresie odległości inwestycji mieszkaniowej od przystanku komunikacyjnego, od szkoły podstawowej, od przedszkola oraz urządzonych terenów wypoczynku. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 3 specustawy rada gminy może zawrzeć w standardach także regulacje dotyczące określenia liczby miejsc parkingowych niezbędnych dla obsługi realizowanej inwestycji mieszkaniowej lub obowiązek zapewnienia dostępu do sieci ciepłowniczej na zasadach wynikających z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne [dalej także: Prawo energetyczne; Dz. U. z 2019 r. poz. 755 z późn. zm.]

Przechodząc do dalszej analizy prawnej, WSA wskazał iż stosownie do art. 20 specustawy mieszkaniowej „uchwałę o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej, na wniosek inwestora, podejmuje rada gminy. Wniosek o podjęcie uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej może odnosić się do całości lub części tej inwestycji. Przepisy art. 7-19 stosuje się odpowiednio”

Sąd uznał, iż ustawodawca jednoznacznie wskazał, że do inwestycji towarzyszących stosuje się odpowiednio art. 7- 19, a zatem także art. 19 ust. 3 i 4 specustawy mieszkaniowej. WSA wyjaśnił, że odpowiednie stosowanie przepisów oznacza stosowanie ich wprost (bez jakichkolwiek zmian), stosowanie ich z koniecznymi modyfikacjami, a także wyłączenie ich stosowania.

Sąd stwierdził, że odpowiednie stosowanie art. 19 ust. 3 i 4 specustawy mieszkaniowej do inwestycji towarzyszących oznacza, że rada gminy została ustawowo upoważniona do uchwalania standardów urbanistycznych dla inwestycji towarzyszących, w tym do określania liczby miejsc parkingowych niezbędnych dla obsługi inwestycji towarzyszących oraz obowiązku zapewnienia dostępu do sieci ciepłowniczej na zasadach wynikających z przepisów ustawy Prawa energetycznego. Rada gminy jest jednak zobowiązana uwzględnić charakter inwestycji towarzyszącej, z uwagi na fakt, iż nie każda inwestycja towarzysząca będzie wymagała określenia liczby miejsc parkingowych.

Zdaniem Sądu za ww. wykładnią art. 19 i 20 specustawy mieszkaniowej przemawia uzasadnienie do projektu tej ustawy. WSA wskazał mianowicie, iż ratio legis przepisów art. 19 i 20 specustawy mieszkaniowej sprowadza się do tego, że „gmina będzie mogła modyfikować konkretnie wskazane w ustawie standardy urbanistyczne, określając w drodze uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego, lokalne standardy urbanistyczne (art. 19). W lokalnych standardach urbanistycznych gmina będzie mogła określić również liczbę miejsc parkingowych niezbędnych dla obsługi realizowanej inwestycji mieszkaniowej i towarzyszącej oraz obowiązek zapewnienia dostępu do sieci ciepłowniczej”.

Sąd stwierdził także, że za omawianą wykładnią przepisów specustawy przemawiają względy praktyczne – jako że w dużych aglomeracjach miejskich liczba samochodów przejawia tendencje wzrostową, przez co nie traci na aktualności problem zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc parkingowych dla różnego rodzaju inwestycji.

WSA w Warszawie uznał także, iż w § 2 zakwestionowanej przez Wojewodę uchwały nie określono miejsc parkingowych w sposób dowolny, a wręcz przeciwnie Rada wskazała rodzaje inwestycji towarzyszących, dla których konieczne jest zapewnienie odpowiedniej liczby miejsc parkingowych i jednocześnie ustaliła wskaźniki miejsc parkingowych według lokalizacji inwestycji towarzyszącej w obszarach miasta wskazanych w załączniku graficznym do uchwały, dzieląc obszar miasta na strefę śródmieścia funkcjonalnego, strefę miejską i strefę przedmieść.

Z uwagi na fakt, iż w rozstrzygnięciu nadzorczym nie wykazano jakoby ustalona w uchwale liczba miejsc parkingowych dla inwestycji towarzyszących nie spełniała ustawowego warunku niezbędności ograniczeń praw i wolności inwestorów, należy zdaniem WSA stwierdzić, że rada gminy nie naruszała przepisów art. 19 ust. 3 i 4 w związku z art. 20 zdanie trzecie specustawy mieszkaniowej.

W związku z powyższym Sąd orzekł, iż Rada Miasta st. W. nie wyszła poza granice upoważnienia ustawowego, a tym samym zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze zostało wydane z naruszeniem art. 91 ust. 1 usg w związku z art. 19 i 20 specustawy mieszkaniowej.

Anna Kudra

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, doktorant WPiA UAM, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem prawa samorządowego

Martyna Krystman

asystent w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, interesuje się prawem administracyjnym

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    19 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony?

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony? Oto odpowiedź Ministra Edukacji i Nauki Przemysława Czarnka.

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży i rodziców

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży, rodziców i już działa pod numerem telefonu 800 800 605. Można na niej uzyskać profesjonalną pomoc doświadczonych psychologów, pedagogów oraz prawników. Połączenia są bezpłatne.

    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli?

    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli? Nauczyciel, który nie będzie chciał pracować przy wyższym pensum, będzie mógł odejść na wcześniejszą emeryturę na obowiązujących wcześniej zasadach – dowiedział się DGP.

    Podwyżki dla nauczycieli i wyższe pensum w 2022 r.?

    Podwyżki dla nauczycieli i wyższe pensum w 2022 roku? Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowuje kolejne propozycje dotyczące reformy systemu wynagradzania nauczycieli.

    Stan wyjątkowy a stan wojenny

    Stan wyjątkowy a stan wojenny - czym się różnią, kiedy można je wprowadzić? Jakie stany nadzwyczajne przewiduje Konstytucja?

    Stan wyjątkowy - kogo nie obowiązują ograniczenia?

    Stan wyjątkowy - kogo nie obowiązują ograniczenia? Co z weselami, pogrzebami, chrzcinami? Czy w stanie wyjątkowym mogą się odbyć wybory?

    Stypendium szkolne w 2021 r.

    Stypendium szkolne na rok szkolny 2021/2022 to jedna z dostępnych form pomocy materialnej dla uczniów. Kto i kiedy może uzyskać stypendium?

    Reforma wynagrodzeń nauczycieli 2022

    Reforma wynagrodzeń nauczycieli 2022 - minister Czarnek zapowiada podwyżki wiążące się z reformą edukacji. Ile ma wynieść pensum?

    Czy będą podwyżki dla nauczycieli w 2022 r.?

    Ile zarabiają nauczyciele? Czy projekt ustawy budżetowej na 2022 rok przewiduje podwyżki dla nauczycieli? Przedstawiamy stanowisko ZNP.

    Stan wyjątkowy w Polsce - wątpliwości RPO

    Stan wyjątkowy. RPO ma wątpliwości ws. ograniczeń pracy dziennikarzy oraz dostępu do informacji publicznej.

    Stan wyjątkowy - Sejm zdecydował

    Stan wyjątkowy - Sejm nie uchylił rozporządzenia Prezydenta. Stanem wyjątkowym są objęte 183 miejscowości na Podlasiu i Lubelszczyźnie, znajdujące się przy granicy z Białorusią.

    „Hazard? Nie daj się wciągnąć!” – akcja edukacyjna KAS

    Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) wznawia ogólnopolską akcję edukacyjną, której celem jest podniesienie świadomości o zagrożeniach związanych z uzależnieniem od hazardu i uczestnictwem w nielegalnych grach hazardowych. W poprzednich edycjach akcji zorganizowano  ponad 1,6 tys. spotkań w szkołach. Wzięło w nich udział prawie 110 tys. osób. Akcja odbywa się pod honorowym patronatem Ministra Edukacji i Nauki.

    Stan wyjątkowy - kary za łamanie zakazów

    Stan wyjątkowy - jakie kary grożą za łamanie zakazów i przebywanie na terenach przygranicznych na Podlasiu i w województwie lubelskim?

    Miasta a zmiany klimatu - projekt ustawy

    Projekt ustawy, która ma zwiększyć odporność miast na zamiany klimatu i poprawić jakość życia mieszkańców, opublikowano na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Co zawiera?