Kategorie

Uchwała w sprawie lokalnych standardów urbanistycznych - pierwszy głos w orzecznictwie

Uchwała w sprawie lokalnych standardów urbanistycznych - pierwszy głos w orzecznictwie./ fot. Shutterstock
Rada gminy może określić w lokalnych standardach urbanistycznych wymagania dla inwestycji towarzyszących, o ile jest to niezbędne dla zachowania ładu przestrzennego.

Tezę powyższej treści sformułował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 marca 2019 r. (sygn. akt. IV SA/WA 478/19), w którym uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego stwierdzające nieważność w części uchwały Rady Miasta st. W. w sprawie określenia lokalnych standardów urbanizacyjnych.

Reklama

Problem prawny, z jakim zmierzył się WSA w Warszawie w ww. wyroku polegał na udzieleniu odpowiedzi na pytanie, czy w lokalnych standardach urbanistycznych podejmowanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących [dalej także: specustawa mieszkaniowa; Dz. U. poz. 1496 z późn. zm.)] rada gminy może wprowadzić wymagania (standardy) urbanistyczne jedynie w odniesieniu do inwestycji mieszkaniowych, czy też może określić nadto wymagania (standardy) względem inwestycji towarzyszących.

Wojewoda Mazowiecki w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym uznał, że Rada Miasta st. W. wprowadzając w lokalnych standardach urbanistycznych wymagania dla inwestycji towarzyszących wykroczyła poza ramy upoważnienia ustawowego.

Reklama

Organ nadzoru motywując swoje stanowisko wskazał, że uchwała w sprawie lokalnych standardów urbanistycznych jest aktem prawa miejscowego wydawanym na podstawie art. 19 specustawy mieszkaniowej. W przepisie art. 19 ust. 3 tejże ustawy prawodawca umożliwił radzie gminy określenie w ramach standardów liczby miejsc parkingowych niezbędnych dla obsługi realizowanej inwestycji mieszkaniowej oraz obowiązku zapewnienia jej dostępu do sieci ciepłowniczej. Wojewoda wskazał, iż w jego ocenie brak jest podstaw prawnych do formułowania tych wymogów względem inwestycji towarzyszącej. Organ podniósł, że o ile w ramach standardów lokalizacji i realizacji inwestycji mieszkaniowych (Rozdział 3 specustawy mieszkaniowej) możliwe jest określenie lokalnych standardów urbanistycznych, to brak jest takich podstaw w odniesieniu do inwestycji towarzyszących, w odniesieniu do których proces przygotowania i realizacji określony został w odrębnym Rozdziale 4 specustawy mieszkaniowej pn. Przygotowanie i realizacja inwestycji towarzyszących.

Wojewoda zaznaczył, że w odniesieniu do inwestycji towarzyszących, specustawa mieszkaniowa przewiduje wprost jedynie możliwość podjęcia uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji na podstawie art. 20 specustawy mieszkaniowej. Uchwała ta podejmowana jest na wniosek inwestora i ma odmienny charakter prawny, aniżeli uchwała w sprawie określenia lokalnych standardów urbanistycznych, które obowiązują powszechnie (znajdują zastosowanie do każdej inwestycji).

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, Wojewoda zauważył iż zarówno z samej uchwały podjętej przez Radę Miasta, jak i z wyjaśnień Prezydenta Miasta wynika, że przed podjęciem kwestionowanej uchwały nie złożono żadnego wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji towarzyszącej, a ponadto, że przyjęte w uchwale ustalenia w zakresie lokalizacji i realizacji inwestycji towarzyszących odniesiono do granic administracyjnych Miasta, a nie do konkretnej inwestycji.

Wojewoda przyznał w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, że w art. 20 specustawy mieszkaniowej dotyczącym inwestycji towarzyszących zawarto klauzulę o odpowiednim stosowaniu do tych inwestycji przepisów art. 7-19 ustawy, aczkolwiek zdaniem Organu nadzoru przepis ten dotyczy jedynie podjęcia uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej na wniosek, nie zaś określenia lokalnych standardów urbanistycznych.

Konkludując Wojewoda wskazał, iż brak jest podstaw do twierdzenia, iż przepis art. 20 specustawy mieszkaniowej (odsyłający do przepisu art. 19 tejże ustawy) umożliwia samodzielnie sformułowanie dla inwestycji towarzyszących lokalnych standardów urbanistycznych w zakresie liczby miejsc parkingowych i dostępności do sieci ciepłowniczej, niezależnie od wniosku o ustalenie lokalizacji takiej inwestycji.

Organ stwierdził także, iż podjęcie uchwały w zakresie lokalnych standardów urbanistycznych odnoszących się do inwestycji towarzyszących wkracza w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Działanie takie ogranicza bowiem możliwość realizacji takiej działalności bez wniosku samego inwestora odnoszącego się do konkretnej inwestycji.

Uzasadnienie podjętego przez Wojewodę Mazowieckiego rozstrzygnięcia nadzorczego nie przekonało Miasta, które wniosło na nie skargę do sądu. Miasto zarzuciło organowi nadzoru naruszenie art. 91 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym [dalej także: usg; Dz. U. z 2019 r. poz. 506] w zw. z art. 19 i 20 specustawy mieszkaniowej, poprzez błędne przyjęcie iż uchwała jest sprzeczna z prawem, w szczególności iż brak było podstaw prawnych do określenia standardów urbanistycznych w odniesieniu do inwestycji towarzyszących.

Miasto wskazało, iż podstawą prawną do podjęcia uchwały w sprawie określenia lokalnych standardów urbanistycznych były przepisy art. 19 ust 1-3 oraz art. 20 specustawy mieszkaniowej. Zdaniem Miasta wbrew literalnemu odesłaniu z art. 20 ustawy Wojewoda odmawia radzie gminy prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego w zakresie inwestycji towarzyszących. Skarżący powołując się na doktrynę i orzecznictwo wykazało, iż odpowiednie stosowanie przepisów (w tym odwołanie z art. 20 specustawy) może oznaczać, że niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, inne tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują zastosowanie, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły być wykorzystane.

Z zakwestionowanej przez organ nadzoru uchwały w sprawie określenia standardów urbanistycznych wprost wynika, że art. 19 ust. 3 specustawy mieszkaniowej został odpowiednio zastosowany w związku z brzmieniem art. 20 tejże ustawy poprzez uchwalenie standardów urbanistycznych dla wybranych rodzajów inwestycji towarzyszących. Miasto w swej skardze podkreśliło, że Wojewoda nie wykazał, aby w stanie faktycznym sprawy przepisy, do których odsyła art. 20 specustawy nie mogły znaleźć w ogóle zastosowania.

Przedstawiając powyższe zarzuty, Miasto wniosło o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w całości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej zarzuty naruszenia art. 91 ust. 1 usg w związku z art. 19 i 20 specustawy mieszkaniowej są zasadne.

Sąd wskazał, iż istotą sporu w sprawie, jest odpowiedź na pytanie, czy rada miasta, podejmując uchwałę w sprawie lokalnych standardów urbanistycznych na podstawie art. 19 i 20 specustawy mieszkaniowej, działała w granicach upoważnienia ustawowego, określając liczbę miejsc parkingowych niezbędnych dla obsługi realizowanych inwestycji towarzyszących oraz obowiązek zapewnienia im dostępu do sieci ciepłowniczej.

WSA zaznaczył, iż jedną z kompetencji podstawowych organu gminy, a jednocześnie kompetencją wyrażającą szczególny status gminy jako podstawowej jednostki samorządu terytorialnego jest działalność prawotwórcza. Stanowienie aktów prawa miejscowego jest bowiem jednym z przejawów zasady samodzielności gminy, mającej podstawy konstytucyjne. Następnie Sąd wskazując na hierarchię źródeł prawa, zaznaczył, iż akty prawa miejscowego zajmują w niej miejsce niższe niż ustawa, co stanowi naturalną konsekwencję prymatu ustawy w systemie źródeł prawa. Co istotne, Konstytucja RP wskazuje wprost, iż do podjęcia aktu prawa miejscowego konieczne jest upoważnienie ustawowe, co jest realizacją zasady praworządności.

Sąd odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy, wskazał iż uchwała o ustaleniu lokalnych standardów urbanistycznych, zgodnie z art. 19 ust 4 specustawy mieszkaniowej, stanowi akt prawa miejscowego. Podniósł dalej, że rada gminy na podstawie art. 19 ust. 2 specustawy mieszkaniowej określa lokalne standardy urbanistyczne m.in. w zakresie odległości inwestycji mieszkaniowej od przystanku komunikacyjnego, od szkoły podstawowej, od przedszkola oraz urządzonych terenów wypoczynku. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 3 specustawy rada gminy może zawrzeć w standardach także regulacje dotyczące określenia liczby miejsc parkingowych niezbędnych dla obsługi realizowanej inwestycji mieszkaniowej lub obowiązek zapewnienia dostępu do sieci ciepłowniczej na zasadach wynikających z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne [dalej także: Prawo energetyczne; Dz. U. z 2019 r. poz. 755 z późn. zm.]

Przechodząc do dalszej analizy prawnej, WSA wskazał iż stosownie do art. 20 specustawy mieszkaniowej „uchwałę o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej, na wniosek inwestora, podejmuje rada gminy. Wniosek o podjęcie uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej może odnosić się do całości lub części tej inwestycji. Przepisy art. 7-19 stosuje się odpowiednio”

Sąd uznał, iż ustawodawca jednoznacznie wskazał, że do inwestycji towarzyszących stosuje się odpowiednio art. 7- 19, a zatem także art. 19 ust. 3 i 4 specustawy mieszkaniowej. WSA wyjaśnił, że odpowiednie stosowanie przepisów oznacza stosowanie ich wprost (bez jakichkolwiek zmian), stosowanie ich z koniecznymi modyfikacjami, a także wyłączenie ich stosowania.

Sąd stwierdził, że odpowiednie stosowanie art. 19 ust. 3 i 4 specustawy mieszkaniowej do inwestycji towarzyszących oznacza, że rada gminy została ustawowo upoważniona do uchwalania standardów urbanistycznych dla inwestycji towarzyszących, w tym do określania liczby miejsc parkingowych niezbędnych dla obsługi inwestycji towarzyszących oraz obowiązku zapewnienia dostępu do sieci ciepłowniczej na zasadach wynikających z przepisów ustawy Prawa energetycznego. Rada gminy jest jednak zobowiązana uwzględnić charakter inwestycji towarzyszącej, z uwagi na fakt, iż nie każda inwestycja towarzysząca będzie wymagała określenia liczby miejsc parkingowych.

Zdaniem Sądu za ww. wykładnią art. 19 i 20 specustawy mieszkaniowej przemawia uzasadnienie do projektu tej ustawy. WSA wskazał mianowicie, iż ratio legis przepisów art. 19 i 20 specustawy mieszkaniowej sprowadza się do tego, że „gmina będzie mogła modyfikować konkretnie wskazane w ustawie standardy urbanistyczne, określając w drodze uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego, lokalne standardy urbanistyczne (art. 19). W lokalnych standardach urbanistycznych gmina będzie mogła określić również liczbę miejsc parkingowych niezbędnych dla obsługi realizowanej inwestycji mieszkaniowej i towarzyszącej oraz obowiązek zapewnienia dostępu do sieci ciepłowniczej”.

Sąd stwierdził także, że za omawianą wykładnią przepisów specustawy przemawiają względy praktyczne – jako że w dużych aglomeracjach miejskich liczba samochodów przejawia tendencje wzrostową, przez co nie traci na aktualności problem zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc parkingowych dla różnego rodzaju inwestycji.

WSA w Warszawie uznał także, iż w § 2 zakwestionowanej przez Wojewodę uchwały nie określono miejsc parkingowych w sposób dowolny, a wręcz przeciwnie Rada wskazała rodzaje inwestycji towarzyszących, dla których konieczne jest zapewnienie odpowiedniej liczby miejsc parkingowych i jednocześnie ustaliła wskaźniki miejsc parkingowych według lokalizacji inwestycji towarzyszącej w obszarach miasta wskazanych w załączniku graficznym do uchwały, dzieląc obszar miasta na strefę śródmieścia funkcjonalnego, strefę miejską i strefę przedmieść.

Z uwagi na fakt, iż w rozstrzygnięciu nadzorczym nie wykazano jakoby ustalona w uchwale liczba miejsc parkingowych dla inwestycji towarzyszących nie spełniała ustawowego warunku niezbędności ograniczeń praw i wolności inwestorów, należy zdaniem WSA stwierdzić, że rada gminy nie naruszała przepisów art. 19 ust. 3 i 4 w związku z art. 20 zdanie trzecie specustawy mieszkaniowej.

W związku z powyższym Sąd orzekł, iż Rada Miasta st. W. nie wyszła poza granice upoważnienia ustawowego, a tym samym zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze zostało wydane z naruszeniem art. 91 ust. 1 usg w związku z art. 19 i 20 specustawy mieszkaniowej.

Anna Kudra

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, doktorant WPiA UAM, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem prawa samorządowego

Martyna Krystman

asystent w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, interesuje się prawem administracyjnym

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.