Kategorie

Mobbing - zachowania pracodawcy

Dariusz Makulec
Jakie zachowania pracodawcy wskazują na mobbing?
Jakie zachowania pracodawcy wskazują na mobbing?
ShutterStock
Mobbing może obejmować wiele różnorakich zachowań pracodawcy. Sąd Najwyższy wskazuje, iż przy ocenie, czy określone zachowanie można uznać za przejaw mobbingu, niezbędne jest stworzenie obiektywnego wzorca ofiary rozsądnej, co pozwoli wyeliminować przypadki wynikające z nadmiernej wrażliwości pracownika.

Mobbing pracownika

Zgodnie z treścią art. 943 § 3 kp pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Reklama

W zakresie określenia elementów, które będą decydowały o określeniu wysokości kwoty zadośćuczynienia należnej pracownikowi zasadnym jest posiłkowanie się bogatym orzecznictwem Sądu Najwyższego zarówno powstałym na tle orzekania w sprawach o mobbing, jak również w sprawach cywilnych. Na wysokość tej kwoty będą wpływać takie elementy jak intensywność i nasilenie cierpień, rodzaj podejmowanych działań, czas ich trwania i częstotliwość, długotrwałość choroby i rozmiar krzywdy, postawę sprawcy, sytuacji majątkowa osoby mobbingowanej czy też następstwa i ich konsekwencje dla osoby mobbingowanej.

Reklama

Kolejną kwestią wywołującą wątpliwości praktyczne jest ocena konkretnych czynności podejmowanych przez pracodawcę wobec pracownika. Wątpliwości te stanowiły przedmiot orzecznictwa sądowego „Zakaz wynikający z art. 94[3] k.p. obejmuje nie tylko działania bezpośrednio przez prawo zabronione, lecz także te, które mieszczą się w granicach uprawnień pracodawcy, jako strony stosunku pracy, np. prawa wydawania poleceń, o ile pracodawca lub osoby go reprezentujące nadużywają przysługujących im uprawnień (w tym, w celu prześladowania pracowników)”- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2007 r. III APa 50/2007 czy „Wydawanie przez pracodawcę zgodnych z prawem poleceń dotyczących pracy co do zasady nie stanowi naruszenia godności (dóbr osobistych) pracownika, nierównego traktowania lub dyskryminacji, czy mobbingu w rozumieniu art. 94[3] § 2 k.p.” - Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2007 r. III APa 5/2007.

Inną kwestią praktyczną jest kwestia krytyki pracownika. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. III APa 170/2005 stwierdził że, nawet niesprawiedliwa, lecz incydentalna krytyka pracownika przez pracodawcę nie może być kwalifikowana jako mobbing. Jednocześnie należy podnieść, iż wielokrotnie w ramach stosunku pracy mogą pojawiać rozbieżności o różnym rozdźwięku pomiędzy pracownikami czy pracownikami a przełożonymi w zakresie np. podejmowanych działań czy rozwiązań. W tym zakresie należy podnieść, iż nie będziemy w zasadzie mogli powiedzieć, że wobec pracownika stosowany jest mobbing jeżeli dane stanowisko pracownika jest przedmiotem dyskusji, a pracownik ma możliwość prezentowania swoich racji i przedstawiania kontrargumentów. Nie wykluczając jednoznacznie wcześniej sytuacji jako element mobbingu (jak wskazano powyżej każda sprawa i sytuacja wymaga indywidualnego rozpatrzenia) za taki element będziemy zazwyczaj uważać sytuację jeśli pracownik nie będzie miał prawa zająć swojego stanowiska, przedstawienia swojego poglądu czy głos będzie mu odbierany, w szczególności gdy taka sytuacja ma miejsce w obecności szerszego grona współpracowników.

Zobacz również: Mobbing pracownika

Kolejnym istotnym orzeczeniem w zakresie określenia istnienia mobbingu jest wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22 września 2005 r. III APa 60/2005, w którym Sąd Apelacyjny wskazał, że przy ocenie, czy określone zachowanie można uznać za przejaw mobbingu, niezbędne jest stworzenie obiektywnego wzorca ofiary rozsądnej, co pozwoli wyeliminować przypadki wynikające z nadmiernej wrażliwości pracownika.

Bardzo ważną z punktu wiedzenia dochodzenia roszczeń w związku mobbingiem i niejednokrotnie niestety często pozostającą poza wiedzą pracownika okolicznością jest istnienie po jego stronie ciężaru dowodu zgodnie z treścią art. 6 kc i 232 kpc. Przedmiotowe obliguje pracownika do udowodnienia wystąpienia wszystkich łącznie przesłanek mobbingu ze strony pracodawcy. Zasadnym jest zgromadzenie materiału dowodowego, który oczywiście w każdej ze spraw może być różnorodny, np. w postaci prowadzenia zapisów określonych działań, które zdaniem pracownika stanowią mobbing w postaci dat tych działań, rodzaju działań, osób obecnych, prowadzenia rozmów ze współpracownikami, zwracanie uwagi innych współpracowników na takie działania, skierowanie pisma czy e-maila do pracodawcy, gromadzenie dokumentacji medycznej.

Pracodawca wobec obowiązku przeciwdziałania mobbingowi powinien podejmować działania w postaci m.in. przygotowania rozwiązań antymobinngowych w postaci procedury antymobinnogwej, wykonywanie ankiety, organizacji szkoleń.

Należy również wskazać, iż oprócz odpowiedzialności określonej w kodeksie pracy za mobbing pracodawca może podnosić odpowiedzialność karną określoną w kodeksie karnym jeśli swoim zachowaniem wypełnił znamiona czynu zabronionego.

Często w praktyce pojawiają się również pytania dotyczące przysługujących pracownikowi roszczeń w przypadku gdy zachowanie osoby mobbingującej nie wypełnia przesłanek mobbingu, a także czy osoba którą łączy z przedsiębiorcą umowa cywilnoprawna może dochodzić i na jakiej podstawie prawnej roszczeń wobec mobbingującego.

W obydwu z tych przypadków podstawę prawną takich roszczeń będą stanowić przepisy dotyczące ochrony dóbr osobistych określone w art. 23, art. 24 kc i art. 448 kc oraz naprawienie szkody art. 415 kc i art. 444 kc, której nie można wykluczyć w przypadku mobbingu.

Podstawa prawna:
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1998 r. Nr 21 poz. 94, z późn. zm.) (stan prawny na dzień 30 listopada 2013 r.).
2. Ustawa z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny ( Dz.U.1964.16.93 z późn. zm.) (stan prawny na dzień 30 listopada 2013 r.).

Polecamy serwis: Pracownicy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Sprawozdawczość w zakresie operacji finansowych. Objaśnienia. Wzory. Przykłady
Sprawozdawczość w zakresie operacji finansowych. Objaśnienia. Wzory. Przykłady
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    3 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Dobry Start - pieniądze wypłacane przez ZUS

    ZUS wypłaca już pieniądze w ramach programu Dobry Start. Kto najszybciej otrzymał świadczenie? Jaki błąd uniemożliwia przelanie pieniędzy?

    Dodatek specjalny za część miesiąca

    Dodatek specjalny za część miesiąca koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej - jak obliczyć w przypadku absencji z innego powodu niż choroba?

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?