REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dokumenty w aktach postępowania administracyjnego a informacja publiczna

Dokumenty, informacja publiczna/ Fot. Fotolia
Dokumenty, informacja publiczna/ Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Akta postępowania administracyjnego zawierają różne dokumenty służące organowi administracji publicznej do wydania rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. Generalny dostęp do tych dokumentów mają strony postępowania, zaś inne osoby do części ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów mogą uzyskać wgląd w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

REKLAMA

Określenie granic przedmiotowych dostępu do informacji publicznej, czyli ustalenie, o jakie dokumenty obywatele i inne podmioty mogą pytać organy władzy publicznej, stanowi w praktyce kwestię najbardziej sporną przy realizacji ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: u.d.i.p.). Wątpliwości mogą wynikać z pewnej niespójności definicji konstytucyjnej i ustawowej informacji publicznej. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r., informacją publiczną jest przede wszystkim informacja o działalności organów władzy publicznej. Niewątpliwie wydawanie rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych, z którym wiąże się prowadzenie postępowania administracyjnego i gromadzenie potrzebnych dokumentów, stanowi formę działalności organu administracyjnego. Definicja ustawowa zawarta w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. kładzie jednak nacisk nie na samą działalność organu, lecz na rodzaj informacji, wskazując, że informacją publiczną jest informacja o sprawach publicznych.

REKLAMA

W art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawarty został przykładowy katalog informacji mających charakter publiczny. Do informacji tej zaliczono, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, treść i postać aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Nie wskazano natomiast jako źródła informacji publicznej aktu postępowania administracyjnego czy poszczególnych dokumentów znajdujących się w aktach. Nie oznacza to jednak wyłączenia powyższych dokumentów z udostępnienia, ponieważ katalog w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. ma wyłącznie charakter przykładowy.

Zobacz również: Udzielanie informacji publicznych prasie - podmioty zobowiązane

Reguła interpretacyjna

Urzędnik rozpatrujący wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez udostępnienie konkretnych dokumentów z akt postępowania administracyjnego powinien pamiętać o wypracowanej w orzecznictwie regule interpretacyjnej. Na tę regułę wskazał m.in. NSA w wyroku z 10 stycznia 2014 r. (sygn. akt I OSK 2213/13), wskazując, że w demokratycznym państwie prawnym jawność działania organów państwa ma charakter uprzywilejowany i w związku z tym wszelkie wątpliwości co do udostępnienia informacji publicznej powinny działać na korzyść dostępu. W tym ujęciu informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych. WSA w Białymstoku w wyroku z 3 czerwca 2014 r. (sygn. akt II SAB/Bk 22/14) podkreślił, że informacją publiczną jest treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczący organu bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Są nią zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, a nawet te, które tylko w części dotyczą organu, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.

Akta postępowania administracyjnego

REKLAMA

Nieograniczony dostęp do akt postępowania mają, zgodnie z art. 73 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), wyłącznie strony postępowania. Uprawnienie to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania. Zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 7 marca 2014 r. (sygn. akt II SA/Kr 49/14), dostęp innych niż strony podmiotów do akt postępowania, w tym dostęp w trybie u.d.i.p., ma charakter limitowany. NSA w wyroku z 28 października 2009 r. (sygn. akt I OSK 545/09) zwrócił uwagę, że strona postępowania nie może korzystać z uprawnień wynikających z u.d.i.p., bowiem przysługują jej uprawnienia z art. 73 § 1 k.p.a.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Choć aktualne orzecznictwo jest zgodne, że akta sprawy jako całość nie stanowią informacji publicznej, to pojawiają się odosobnione orzeczenia, np. wyrok NSA z 1 grudnia 2011 r. (sygn. akt I OSK 1621/11), akcentujące, że w praktyce wszelkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, nawet dokumenty prywatne, powinny podlegać udostępnieniu.

Dokumenty stanowiące element rozstrzygnięcia

W niektórych postępowaniach administracyjnych dokumenty prywatne dostarczone przez stronę postępowania stają się elementem decyzji administracyjnej. Przykładem takiego dokumentu jest projekt budowlany, który stanowi załącznik do wniosku o zatwierdzenie projektu i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. WSA we Wrocławiu w wyroku z 16 września 2014 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 116/14) podkreślił, że w wyniku wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany staje się on integralną częścią rozstrzygnięcia administracyjnego. Dlatego, zgodnie z wyrokiem WSA we Wrocławiu z 31 stycznia 2014 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 198/13), projekt budowlany podlegający zatwierdzeniu w drodze decyzji właściwego organu stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Podobnie należy ocenić, że informację publiczną stanowi treść wszelkich dokumentów podlegających zatwierdzeniu w postępowaniu administracyjnym.

Dokumenty wytworzone przez organ

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, udostępnieniu podlegają wszelkie dokumenty wytworzone przez organ administracji publicznej w toku lub na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego. Przykładem takiego dokumentu może być analiza urbanistyczno-architektoniczna opracowywana przed wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.

WAŻNE

Organ administracyjny może w wyniku prowadzenia postępowania administracyjnego pozyskać dokument wytworzony przez inny organ administracji publicznej. Treść takiego dokumentu stanowi informację publiczną, a ponieważ ustawodawca powiązał obowiązek udostępnienia informacji z faktem jej posiadania, to organ nie może odmówić udostępnienia dokumentu, który posiada, i wskazać wnioskodawcy na konieczność zwrócenia się do organu, który dokument wytworzył.

Dokumentem podlegającym udostępnieniu, zgodnie z wyrokiem NSA z 21 lipca 2015 r. (sygn. akt I OSK 1607/14), będzie m.in. opinia prawna sporządzona przez zatrudnionego w urzędzie radcę prawnego w związku z konkretnym postępowaniem administracyjnym. Opinia taka nie może być traktowana jako dokument wewnętrzny, jeżeli została wytworzona na potrzeby sprawy publicznej.

Dokumenty wytworzone przez podmioty prywatne

W toku postępowania w aktach sprawy gromadzone są dokumenty pochodzące przede wszystkim od wnioskodawcy, ale również od pozostałych stron postępowania. NSA w wyroku z 11 maja 2006 r. (sygn. akt II OSK 812/05) wyraził pogląd, że dokumenty prywatne jako takie nie stanowią informacji publicznej. WSA w wyroku z 4 czerwca 2012 r. (sygn. akt II SAB/Wa 102/12) podkreślił, że korespondencja kierowana do organu wszczynająca postępowanie administracyjne współtworzy wespół z innymi dokumentami całość akt postępowania.

Jednak sam fakt, że dokument prywatny trafia do organu i służy realizacji powierzonych mu zadań bądź poinformowania organu o danej sytuacji nie oznacza przez to, że nabiera on cech dokumentu urzędowego. Z drugiej strony, należy zgodzić się z wyrokiem NSA z 29 lutego 2012 r. (sygn. akt I OSK 2215/11), że informacja publiczna obejmuje szerszy zakres pojęciowy niż dokumenty urzędowe.

Ochrona prawnoautorska

Niektóre dokumenty, które znajdą się w aktach sprawy, mogą stanowić jednocześnie utwór w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: prawo autorskie). Dlatego między ochroną prawnoautorską a społecznym prawem do informacji publicznej może dochodzić do konfliktu. W pewnych przypadkach procedury dostępu do informacji publicznej mogą zostać wykorzystane w celu pozyskania przez wnioskodawcę kopii utworu przedłożonego do akt postępowania administracyjnego. Częściowo wątpliwości co do możliwości udostępnienia informacji rozwiewa art. 4 pkt 1 prawa autorskiego, który wyłącza ochronę prawnoautorską dokumentów urzędowych. Niewątpliwie zatem nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego znajdujące się w aktach sprawy dokumenty wytworzone przez organy administracji publicznej. Dlatego, zgodnie z wyrokiem WSA w Poznaniu z 24 lipca 2014 r. (sygn. akt II SAB/Po 54/14), podlegają udostępnieniu w trybie informacji publicznej i nie podlegają ochronie prawa autorskiego m.in. wyceny rzeczoznawców majątkowych dotyczące gospodarowania nieruchomościami publicznymi.

Podobnie orzecznictwo traktuje operaty szacunkowe nieruchomości. Większe wątpliwości może natomiast budzić zakres ochrony prawnoautorskiej dokumentów, które zostały przedłożone w toku postępowania przez strony tego postępowania.

Skoro to treść i wykorzystanie dokumentu przesądza o zakwalifikowaniu go jako nośnika informacji publicznej, to ewentualna odmowa udostępnienia mogłaby zostać oparta wyłącznie na przesłankach wskazanych w art. 5 u.d.i.p. WSA we Wrocławiu w wyroku z 8 maja 2015 r. (sygn. akt IV SA/Wr 39/15) podkreślił jednak, że ochrona prawnoautorska dokumentu nie mieści się w zakresie żadnej z przesłanek uzasadniających wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Forma rozstrzygnięcia

Jeżeli organ uzna, że znajdujący się w aktach postępowania dokument stanowi nośnik informacji publicznej, to powinien udostępnić taki dokument w drodze tzw. czynności materialno-technicznej. W przypadku zaś uznania, że wnioskowany dokument nie posiada waloru informacji publicznej, zgodnie z wyrokiem NSA z 16 czerwca 2015 r. (sygn. akt I OSK 1421/14), należy pisemnie powiadomić o tym wnioskodawcę. W szczególności nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji, ponieważ taka decyzja zarezerwowana jest dla przypadków, gdy wnioskowana informacja jest informacją publiczną, ale zaistniały wskazane w art. 5 u.d.i.p. przesłanki negatywne uniemożliwiające jej udostępnienie.

Z orzecznictwa

Przy kwalifikowaniu danej informacji jako informacji publicznej nie wystarczy kierować się jedynie tym, kto wytworzył daną informację i jaką ma formę czy postać. Istotne jest bowiem przede wszystkim to, co dana informacja zawiera, a więc czy dotyczy sprawy publicznej.

Wyrok NSA z 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2888/12

NSA w wyroku z 5 marca 2013 r. (sygn. akt I OSK 2889/12) podkreślił, że ustawa nie reguluje kwestii ogólnej dostępności pełnych akt sprawy, a akta postępowania w całości nie powinny być udostępniane. Akta postępowania nie mogą być traktowane jako tzw. dokument urzędowy. WSA w Rzeszowie w wyroku z 17 stycznia 2012 r. (sygn. akt II SA/Rz 1157/11) orzekł, że wyłącznie niektóre dokumenty znajdujące się w aktach sprawy mogą podlegać udostępnieniu jako zawierające informację publiczną.

Z orzecznictwa

Niektóre dokumenty poprzez przedłożenie do organu władzy tracą walor dokumentu prywatnego i ulegają przekształceniu w źródło informacji publicznej.

Wyrok WSA w Łodzi z 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 88/14

Z orzecznictwa

Konieczną i wystarczającą przesłanką udostępnienia dokumentu jest stwierdzenie, że jest on nośnikiem informacji publicznej. Zatem kwestia praw autorskich do dokumentu, pod warunkiem że zawiera on informację publiczną, pozostaje bez znaczenia dla możliwości jego udostępnienia.

Wyrok WSA we Wrocławiu z 16 września 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 116/14

KAZIMIERZ PAWLIK

Autor jest radcą prawnym, specjalizuje się w prawie administracyjnym

PODSTAWY PRAWNE

● art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. nr 114, poz. 946)

● art. 1 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 1, ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 782; ost. zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 1662)

● art. 73 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 267; ost. zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 1274)

Polecamy serwis: Prawo administracyjne

Autopromocja
Radca prawny, adiunkt na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie , dawniej pracownik administracji publicznej, obecnie prowadzi w Krakowie i w Radomiu własną kancelarię radcowską zajmującą się reprezentacją w postępowaniach administracyjnych. Specjalizuje się w zagadnieniach dostępu do informacji publicznej (z tego zakresu obroniona praca doktorska w 2016 r.), planowaniu przestrzennym i prawie budowlanym. Współautor książki Dyplom z Internetu (2015 r.) oraz komentarza do Ustawy o samorządzie gminnym (2015 r.) i autor przeszło trzystu artykułów, głównie z zakresu prawa samorządowego, publikowanych m.in. w „Gazecie Samorządu i Administracji”, „Wspólnocie Mieszkaniowej”, „Inwestorze”, „Sekretarzu i Organizacji Urzędu” oraz „Skarbniku i Finansach Publicznych” czy „Inwestycjach Sektora Publicznego”.

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Nowe kursy samoobrony "Bezpieczny Warszawiak" i "Bezpieczna Warszawianka". Miejsce, terminy

26 czerwca będzie można zapisać się na kursy samoobrony "Bezpieczna Warszawianka” i "Bezpieczny Warszawiak”. Zajęcia będą odbywać się w lipcu. Są organizowane przez Straż Miejską.

FORUM LIDERÓW PPP 2024. Rozwój rynku PPP w Polsce wymaga aktywnego wsparcia nowego rządu

W Warszawie odbyła się IX edycja konferencji Forum Liderów PPP, poświęcona infrastrukturze krytycznej oraz korzyściom wynikającym z zastosowania formuły partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) w kontekście jakości inwestycji, jej odporności oraz zarządzania kryzysowego. Eksperci zaprezentowali niezbędne rodzaje partnerstwa, potencjalne współprace, mapowanie interesariuszy, podział ryzyk, elementy zapewniające odporność inwestycji, warunki umów i efektywne zarządzanie projektami. 

Amerykanie, Niemcy i Francuzi będą produkować amunicję na Ukrainie. Podpisano już umowy z ukraińskim rządem

Koncern zbrojeniowy ze Stanów Zjednoczonych Northrop Grumman zacznie produkcję amunicji na Ukrainie. Taką informacje przekazał ukraiński portal Militarnyj. To pierwsza taka umowa między ukraińskim rządem a amerykańską firmą produkującą broń.

Za małe podwyżki dla policjantów? Będzie jednak więcej na kontach niż 4,1%? Przecież w policji już dziś jest 15 000 wakatów

Już dziś jest w Policji 15 000 wakatów. Co się stanie z zainteresowaniem pracą policjanta w przypadku podniesienia mundurowym pensji w 2025 r. tylko o 4,1%. Tyle deklaruje rząd premiera D. Tuska dla całej budżetówki w 2025 r.

REKLAMA

Czy nauczycielka teraz może przejść na emeryturę z ZUS już po ukończeniu 55. roku życia, na czym polega wcześniejsza emerytura dla nauczycieli

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne choć formalnie emeryturą nie jest, w rzeczywistości pełni rolę wcześniejszej emerytury dla nauczycieli. Czy jednak wszyscy zatrudnieni w tym zawodzie mogą z takiego świadczenia z ZUS skorzystać, zy tylko gdy stracą pracę?

Od 1 września 2025 r. zmiany w szkołach. Jedna godzina tygodniowo religii. Czy coś jeszcze się zmieni?

Ministra edukacji Barbara Nowacka ogłosiła, że od 1 września 2025 roku w polskich szkołach zostanie wprowadzona jedna godzina lekcji religii. To oznacza, że uczniowie będą mieli możliwość uczestniczenia w zajęciach religijnych raz w tygodniu.

Podwyżki wynagrodzeń nawet o 1000 zł dla pracowników samorządowych. Padł apel ZMP

 Związek Miast Polskich wyraził negatywną opinię o projekcie nowelizacji rozporządzenia dotyczącego wynagradzania pracowników samorządowych. 

Nauczyciele wciąż bez wynagrodzenia za opiekę nad uczniami. Od dziś wnioski. Wzór wniosku [Podróże z klasą]

Pomimo apeli ZNP nauczyciele wciąż bez wynagrodzenia za opiekę nad uczniami w czasie wycieczek szkolnych. Dziś rusza przyjmowanie wniosków do najnowszego programu dofinansowania wycieczek szkolnych (2-5 dni) [Podróże z klasą].

REKLAMA

Zmiany w podstawie programowej. Nowa lista lektur bez Rymkiewicza i Dukaja

Minister Edukacji, Barbara Nowacka, ogłosiła, że do końca czerwca zostanie opublikowana podstawa programowa z listą lektur.

W szkołach będzie jedna godzina lekcji religii. Będzie nowe rozporządzenie MEN

Barbara Nowacka, minister edukacji, poinformowała, że od 1 września 2025 r. w szkołach będzie jedna godzina lekcji religii. Lekcje będą mogły być prowadzone w grupach międzyklasowych.

REKLAMA