Informacja publiczna

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lutego 2026 r. (III OSK 1257/25) orzekł, że informacje dotyczące spisu wyborców stanowią informację publiczną. Oznacza to, że organy gmin nie mogą odmówić ich udostępnienia, powołując się wyłącznie na ochronę danych osobowych. Wyrok budzi pytania o granicę między jawnością życia publicznego a prawem do prywatności wyborców.

Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Od decyzji wydawanych w sprawach zainicjowanych wnioskiem o dostęp do informacji publicznej przysługuje odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ rozpatrujący taki zwyczajny środek odwoławczy jest jednak ograniczony (w porównaniu z innymi postępowaniami administracyjnymi) w możliwych do zastosowania rozstrzygnięciach. Wynika to ze specyfiki postępowania dostępowego.

Radny ma takie samo prawo do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jak każdy inny obywatel. Innymi słowy, uprawnienia radnych o dostępie do informacji związanych z działalnością gminy nie wyłączają możliwości korzystania przez nich z ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek zwrócił się do premiera Mateusza Morawieckiego o informacje dotyczące zasad prowadzenia jawnego rejestru umów, który będzie obowiązkowy w administracji publicznej od lipca br.

Umowa o pracę - informacja publiczna. Treść umowy o pracę osoby pełniącej funkcję publiczną stanowi informację publiczną. Z takiej umowy mogą wynikać kwestie dotyczące dysponowania majątkiem publicznym oraz zasady działania danej jednostki, a te podlegają upublicznieniu. Nie oznacza to jednak wyłączenia ochrony prywatności. Organ zobowiązany jest do ustalenia, czy informacja nie narusza godności i intymności osoby, której dotyczy. Takie stanowisko wynika z orzeczenia NSA.

Jakie działania powinien podjąć organ będący adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jeśli po wezwaniu wnioskodawcy do wykazania istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego przesądzającego o konieczności udostępnienia informacji publicznej wnioskodawca cofnął swój pierwotny wniosek?

Żądanie udostępnienia kserokopii wniosków o zasiedzenie nie podlega realizacji w reżimie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udostępnieniu podlega jakkolwiek wyciąg działek, które były przedmiotem wniosków o zasiedzenie składanych przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Żądanie oczywiście niejasne, niezrozumiałe nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a brak wyraźnej podstawy prawnej do uzupełniania wniosku powoduje, że podmiot powinien ograniczyć się do poinformowania, że wniosek nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej – stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim.

Wszystko co jest związane ze sprawowaniem władzy i mieści się w pojęciu spraw publicznych jest informacją publiczną w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z wyłączeniem tajemnic prawnie chronionych, organ ma obowiązek udzielić pełnej i kompleksowej odpowiedzi na żądane we wniosku informacje – również w zakresie składanych przez mieszkańców uwag, wniosków i ankiet.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Kierownik Zakładu Gospodarki Komunalnej nie jest organem władzy publicznej, gdyż w zakresie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest on jedynie podmiotem reprezentującym podmiot zobowiązany tj. jednostkę organizacyjną gminy.

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2019r. (IV SAB/Wr 194/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Związku Zawodowego Pracowników Urzędu Miejskiego W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W świetle art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej[1] [dalej: udip], dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15. Przepis art. 15 ust. 1 udip stanowi z kolei, iż jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom.

Czy zakład transportu miejskiego ma obowiązek udostępnienia wzoru legitymacji kontrolera biletów na wniosek stowarzyszenia? Organizacja złożyła wniosek w trybie dostępu do informacji publicznej. Czy takie udostępnienie może stanowić naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa?

Wniosek podmiotu publicznego o dofinansowanie realizowanego projektu stanowi wyraz działalności tego podmiotu związany z realizacją zadań publicznych. Dlatego należy uznać go za dokument zawierający informację publiczną.

Trwają prace nad ustawą o jawności życia publicznego. Czu ustawa zmieni obowiązujące w Polsce prawo antykorupcyjne?

Przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej może być informacja, której przygotowanie będzie wymagało podjęcia działań intelektualnych oraz zaangażowania znacznego nakładu czasu i pracy. Udostępnienie takiej informacji uwarunkowane jest jednak wykazaniem przez wnioskodawcę, że za tym udostępnieniem przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny. W przeciwnym wypadku dysponent informacji powinien wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia.

Dane o wynagrodzeniach urzędników gminy nie zawsze są informacją publiczną - tak brzmi orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2013 r. Udostępnienie tych danych zależy od tego czy dany urzędnik jest osobą pełniącą funkcje publiczne czy też nie.

Wszystkie dokumenty udostępniane przez organy sektora publicznego mogą być ponownie wykorzystywane do dowolnych celów komercyjnych lub niekomercyjnych, chyba że są zabezpieczone prawami własności intelektualnej osób trzecich. Zasada ta została uwzględniona w nowej ustawie o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego.

Prawo do ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego ma umożliwić przedsiębiorcom wykorzystywanie pozyskanych informacji i danych do tworzenia nowych produktów i usług, np. aplikacji na smartfony i komputery. Do projektu ustawy wprowadzono pojęcia: „informacja sektora publicznego” i „ponowne wykorzystywanie” takiej informacji. Informacja sektora publicznego – to każda treść lub jej część – niezależnie od sposobu utrwalenia (postać papierowa, elektroniczna, dźwiękowa, wizualna, audiowizualna) – będąca w posiadaniu podmiotów, które ją udostępniają lub przekazują do ponownego wykorzystywania.

Stowarzyszenie na Rzecz Leczenia Niepłodności i Wspierania Adopcji „Nasz Bocian” występowało do resortu zdrowia o dane dotyczące skuteczności stosowania metody in vitro w poszczególnych ośrodkach realizujących program. Ostatecznie dane otrzymało, ale nie takie o jakie się zwracało. WSA wskazał, że żądana przez Stowarzyszenie informacja nosi charakter informacji publicznej.

Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.