Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Miasta partnerskie - dlaczego warto współpracować

Miasta partnerskie - dlaczego warto współpracować./ fot. Fotolia
Miasta partnerskie - dlaczego warto współpracować./ fot. Fotolia
Fotolia
W każdym europejskim kraju są gminy przyjaźniące się z zagranicznymi partnerami. Przodują tu Niemcy i Francja. Tam miasta bliźniacze mają na swoim koncie najwięcej wdrożonych projektów. Biorąc pod uwagę ich liczbę, na uwagę w tej statystyce zasługuje czwarta pozycja gmin polskich. Samodzielność w kontaktach międzynarodowych gwarantuje ustawa o samorządzie gminnym.

Z 940 miast w Polsce (stan na 1 stycznia 2019 r.) blisko 200 nawiązało bliższe kontakty z miejscowościami na świecie - w Europie i w kraju. Są rekordziści - Kraków ma 22 miasta partnerskie, Łódź i Gdańsk - po 20. Są i minimaliści poprzestający, jak np. Niemcza czy Ostróda, na jednym partnerstwie.

Do tego trzeba doliczyć regionalną współpracę zagraniczną. Przykładem jest województwo kujawsko-pomorskie, które podpisało umowy z 16 prowincjami, m.in. we Włoszech, w Kazachstanie, Chinach, Rosji i we Francji.

Miasta partnerskie - program współpracy między miastami w różnych krajach, ukierunkowany na wymianę kulturalną, gospodarczą i informacyjną. W Europie nazwa ta jest tożsama z terminami: miasta bliźniacze, miasta przyjacielskie bądź zaprzyjaźnione. Poza Europą - zwłaszcza w krajach anglosaskich - używane są nazwy miasta siostrzane lub bliźniacze, a w krajach socjalistycznych - miasta braterskie.

Europa to ponad 20 tys. partnerstw między różnymi jednostkami samorządu. Z czego ponad 4 tys. jest udziałem polskich regionów, miast, gmin i powiatów. Mamy wysoką pozycję w tym rankingu. Samorządowcy chwalą sobie zagraniczną przyjaźń. Zdarza się też, że są podzieleni w ocenie tego, czy korzyści są współmierne do poniesionych kosztów - nie mówiąc o tym, że spora część umów pozostaje tylko "na papierze".

Unia Europejska premiuje partnerstwa miast nagrodami: "Dyplom Europejski", "Medal Europejski", "Flaga Honorowa" oraz "Nagroda Europejska". Wyróżnienia są przyznane w przytoczonej kolejności i np. dopiero posiadacz "Dyplomu Europejskiego" może się ubiegać o "Medal Europejski" itd.

Partnerstwo w Europie i w Polsce

Tradycja partnerstwa nie jest nowa. Sięga aż IX wieku. Pierwsza wzmianka opisuje niemiecki Padeborn i francuski Le Mans. W powojennej Europie, jako pierwsze umowę bliźniaczą podpisały w 1947 roku miasta Ludwigsburg i Montbelliard. W ślad za tym wydarzeniem powołano w 1951 roku Radę Gmin Europy - organizację promującą i ułatwiającą współpracę między jednostkami samorządu terytorialnego z różnych krajów europejskich.

Do Polski - wówczas kraju "za żelazną kurtyną" - partnerstwo dotarło pod koniec lat 50. XX w. Miasta Hautmont (Francja) i Kalisz podpisały w 1958 roku "Kartę Przyjaźni". Trzy lata później Rybnik sprzymierzył się z Saint-Vallier. Od tego czasu Francuzi mają w śląskim grodzie oddanego przyjaciela. Nieprzypadkowo w 2011 roku polskiemu miastu powierzono organizację Europejskiego Kongresu Obywatelstwa i Miast Bliźniaczych. Dziś nieco humorystycznie brzmi, że jednym z pierwszych owoców partnerstwa było ściągnięcie z Burgundii do Rybnika pomysłu na ronda i przyjazne dla kierowców uliczne kratki ściekowe.

Bydgoszcz i Reggio Emilio we Włoszech współpracują ze sobą od 1962 roku, a Zielona Góra i niemieckie Cottbus od 1970 roku.

Joanna Szewczyk w publikacji "Zagraniczne związki partnerskie polskich samorządów miast powiatów i województw" (Prace Geograficzne, zeszyt 117, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, Kraków 2007) podała, że w pierwszych powojennych dziesięcioleciach "oficjalna współpraca była bardziej polityczną manifestacją, niż rzeczywistym partnerskim związkiem. Jednak w większości przypadków związki te przetrwały okres indoktrynacji i stały się poważnym argumentem na rzecz rozszerzenia Unii Europejskiej".

Upadły te partnerstwa, w których rzekoma współpraca ograniczała się wyłącznie do wyjazdów notabli, radnych i urzędników. Ten model był i jest z góry skazany na porażkę. Świadczy o źle pojętej idei kontaktów między gminami.

Okres zimnej wojny nie sprzyjał rzucaniu pomostów między wschodem i zachodem kontynentu. W tamtych latach najczęściej funkcjonowały związki partnerskie gmin polskich z miastami leżącymi po wschodniej stronie granicy - bardziej podporządkowane władzy niż autentycznej woli społeczeństwa. Tam, gdzie nowe doświadczenia były silniejsze od partyjnego reżimu, partnerstwa przetrwały próbę czasu i są dziś przykładem autentycznej i szczerej przyjaźni między ludźmi. Znakomicie potwierdzają to np. pary Włocławek i Mohylew na Białorusi oraz Chojnice i ukraiński Korsuń Szewczenkowski.

Gdańsk był pierwszym polskim miastem, które podczas apogeum zimnej wojny - w 1976 roku - zdecydowało się na niemieckiego partnera - Bremę. Dwa lata później Toruń wybrał Getyngę. Ciekawostką jest, że to mieszkańcom niemieckich miast częściej zależało na kontaktach z polskimi niż odwrotnie. Postawy Niemców należy upatrywać nie tylko w chęci wyzbycia się uprzedzeń i stereotypów. Powojenne wysiedlenia z Polski za Odrę rozdzieliły wiele rodzin. Tak było m.in. w Emsdetten. Tam naciski środowisk polonijnych spowodowały, że samorząd za miasto partnerskie wybrał Chojnice i tę propozycję Polakom przedstawił.

Zaczyna się od kultury

Program miast partnerskich (zwany też twinningiem) ma charakter dynamiczny. Dzieli się na tradycyjny i nowoczesny. Pierwszy wywodzi się z przekonania o konieczności kontaktów. Przekłada się na sport, kulturę czy wymianę uczniów. Jego uczestnikami są na ogół ludzie młodzi. Przykładem jest wieloletnia współpraca I Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku z Kalmar International School CIS w Kalmarze. Od 2004 roku organizowany jest cieszący się dużą popularnością "Jarmark Wileński" w Gdańsku. W Bremie i Nicei obchodzone są "Dni Gdańska".

- Celem wizyty pary księżnej Kate i księcia Williama było ocieplenie wśród Polaków wizerunku Wielkiej Brytanii w obliczu Brexitu - informuje Maria Murawska, specjalista-koordynator ds. Nowej Hanzy w Kancelarii Prezydenta Gdańska. - I to parze książęcej się udało. Ale i Gdańsk na tym skorzystał - miasto zaprezentowało się jako ciekawy punkt na turystycznej mapie Europy i Światowa Stolica Bursztynu. Jesteśmy ze sobą nie tylko w momentach radosnych, ale wspieramy się w chwilach trudnych - w okresie strajków i narodzin Solidarności i później, gdy paliła się stocznia i gdy miasto nawiedziła powódź. Kilkunastu poparzonych stoczniowców operował dr Hans Paschmayer, ordynator Kliniki Rolanda w Bremie.

Agata Packet-Mikler z magistratu w Zakopanem mówi, że stolica Tatr …ma osiem miast partnerskich, z którymi w większości utrzymuje bliskie relacje. Od trzech dziesięcioleci z Siegen w Niemczech wymieniamy grupy młodzieżowe dzięki projektowi Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży, w którym wzięło udział już ponad 600 uczniów z obu miast. W 2014 roku podczas jubileuszu 25-lecia współpracy, w Zakopanem gościliśmy unikatową wystawę 81 grafik z warsztatu urodzonego w Siegen Petera Paula Rubensa.

Getynga jest w Toruniu najbardziej rozpoznawalnym miastem partnerskim. Ulla Borchard - dziś na emeryturze, wieloletnia kierownik biura ds. turystki i kontaktów międzynarodowych - na łamach "Göttinger Tageblat" wspomina, że rozmowy o umowie partnerskiej trwały sześć lat od 1972 roku. Polskie władze np. nie godziły się na wymianę grup młodzieży, bo bały się wpływów Zachodu. W końcu pakt zawarto, a zakaz sprytnie omijano, włączając młodych ludzi do grup muzycznych wizytujących Getyngę. Wymownym i uroczym symbolem przyjaźni miast jest małżeństwo Jolanty Lewandowskiej (radnej gminy Toruń 1994-2002) z getyńskim profesorem, Wernerem Ulrichem.

Podczas ubiegłorocznych uroczystości 40-lecia kontaktów nadburmistrz Getyngi Rolf Georg Kohler, powiedział: - Przed laty szukaliśmy partnerstwa, znaleźliśmy przyjaciół. Wtedy, gdy nikt nie wierzył w partnerską wymianę miast między Polską a Niemcami, w sensie przenośnym przekroczyliśmy granicę. Przyjaźń między naszymi miastami przyczynia się do kulturowej wymiany, ale także do wzajemnego poznawania się. Uczy nas zważać na to, co nas łączy, a nie na to, co nas dzieli.

Wyjątkową pozycję w świecie kultury ma ustanowiona w 1996 roku literacka Nagroda Miast Partnerskich Torunia i Getyngi im. Samuela Bogumiła Lindego, "przyznawana autorom, których słowo tworzy ideały i wartości, łącząc ludzi, społeczeństwa i narody we wspólnej rozmowie". Do tej pory uhonorowano prawie 50 twórców. Są wśród nich: Karl Dedecius, Ryszard Kapuściński, Sławomir Mrożek, Christa Wolf, Wisława Szymborska, Günter Grass, Tankred Dorst, Siegfried Lenz, Marcel Reich-Ranicki i Zbigniew Herbert.

Zobacz: Kultura

Lepsza jakość życia

Twinning nowoczesny skupia się bardzo często na rozwijaniu współpracy gospodarczej, przy czym przejście od formy tradycyjnej do nowoczesnej jest bardzo płynne. Wszystko zaczyna się przecież od spotkań, wyjazdów, wymiany młodzieży, zawodów sportowych. W każdym przypadku partnerstwa przejście od złożenia symbolicznego podpisu na umowie i uściśnięcia rąk do rozpoczęcia współpracy gospodarczej jest podobne.

Bydgoszcz wystartowała w 2005 roku od przyjęcia zaproszenia miejscowego Muzeum im. Leona Wyczółkowskiego do Związku Muzeów Międzynarodowych w liczącym prawie 5 mln mieszkańców Ningbo, w chińskiej prowincji Zheijang. W 2018 roku wiceprezydent Maria Wasiak na Międzynarodowej Konferencji Miast Partnerskich przyjęła nagrodę dla Bydgoszczy za wzorową współpracę z chińskim partnerem. Decyzję uzasadniono licznymi wizytami studyjnymi bydgoszczan w Ningbo. Umożliwiły one wymianę doświadczeń z gospodarki komunalnej, transportu publicznego i edukacji. Wzajemne korzyści przyniosły Chińczykom i Polakom projekty dotyczące wspierania przedsiębiorczości przez samorządy lokalne.

Poznań, który ma 15 miast i hrabstw bliźniaczych, zawiera dodatkowo z zagranicznymi miastami porozumienia na dłużej lub krócej (niekoniecznie sformalizowane podpisaniem umowy partnerskiej), pod warunkiem że doprowadzą one do poprawy funkcjonowania stolicy Wielkopolski. Samorząd chce poprawić jakość życia mieszkańców, a usprawnienie organizmu Poznania widzi w zrównoważonym, efektywnym i ekologicznym transporcie. Samorządowcy rozważają sięgnięcie po doświadczenia z Kopenhagi, która dysponuje modelowym systemem komunikacyjnym i polityką transportową. Portal poznań.pl podaje, że program miast bliźniaczych "jest nie tyle celem samym w sobie, co narzędziem rozwoju", a korzyści z niego płynące są nie do przecenienia. Przykładem jest m.in. przebudowa dużego miejskiego skrzyżowania i synchronizacja świateł - efekt wspólnego zaangażowania kilku miast partnerskich.

Kierunek rozwoju partnerstwa

Dotychczasowe kontakty bliźniacze przekonują, że tam, gdzie są dobre chęci, samorządy nauczyły się, jak wykorzystać zagraniczne szanse. Coraz częściej regułą staje się traktowanie partnerstwa, jako ważnej działalności gminy. Zwiększa się lista układów zawieranych z miastami leżącymi najbliżej polskiej granicy. Przemawiają za tym względy logistyczne i finansowe oraz bliskość kulturowa.

Zmienia się też nastawienie do bliźniaczych kontaktów. Na początku partnerskiej drogi polskich samorządów sięgano przede wszystkim po partnerów z Zachodu, licząc na pomoc materialną oraz na przeniesienie na rodzimy grunt doświadczeń w gospodarce komunalnej, zarządzaniu gminą i rozwoju demokracji lokalnej. Dziś mapa się poszerza i nierzadko polskie gminy są nauczycielami - zwłaszcza w odniesieniu do gmin bliźniaczych za wschodnią granicą.

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności (PDF)
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności (PDF)
Tylko teraz
29,00 zł
39,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Bon edukacyjny 500 zł w gminach
    Wadowice wypłacają uczniom po 500 zł na potrzeby edukacyjne.
    DGP: Profesor złapany na plagiacie straci tytuł [zmiany w prawie]
    Profesorowie, którzy dopuścili się plagiatu, nie mogą już spać spokojnie. Parlament kończy prace nad ustawą, która wprowadzi możliwość odebrania tytułu naukowego za naruszenie praw autorskich.
    Zmiany w przepisach o służbie wojskowej kobiet w 2023 r. [rozporządzenie o kwalifikacji wojskowej]
    Ministerstwo Obrony Narodowej planuje zmiany w przepisach o kwalifikacji wojskowej kobiet. Prace nad rozporządzeniem w tej sprawie mają zakończyć się do końca 2022 roku.
    Co się zmieni w szkole w 2023 r.? Nowelizacja Prawa oświatowego
    Lex Czarnek 2.0. kompleksowo reguluje zasady działania w szkole organizacji pozaszkolnych.
    Jak złożyć wniosek o dodatek elektryczny przez ePUAP? [Krok po kroku]
    Jak złożyć wniosek o dodatek elektryczny przez ePUAP? [Krok po kroku]
    BGK: wzrost premii termomodernizacyjnej i remontowej od 1 grudnia 2022 r. Premia MZG.
    Od czwartku, 1 grudnia wzrasta wysokość premii termomodernizacyjnej i remontowej udzielanej przez Bank Gospodarstwa Krajowego na poprawę efektywności energetycznej budynków.
    Nowelizacja Prawa oświatowego a nauczanie domowe
    Nowelizacja ustawy Prawo oświatowe nie likwiduje możliwości przechodzenia uczniów na nauczanie domowe, lecz doprecyzowuje przepisy – mówił w czwartek w Sejmie wiceminister edukacji i nauki Dariusz Piontkowski, zauważając, że wokół noweli narosło wiele nieprawdziwych informacji.
    Ministerstwo Klimatu: Instrukcja wypełniania wniosku o dodatek elektryczny [aktywny wzór od 1 grudnia 2022 r.]
    Ministerstwo Klimatu przygotowało instrukcja wypełniania wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego [aktywny wzór od 1 grudnia 2022 r.].
    Ifosfamid - skutki chemioterapii mogą odczuwać wnuki [Badania]
    Ifosfamid, powszechnie stosowany w leczeniu chorób nowotworowych może szkodzić nie tylko pacjentom, którzy dzięki niemu przeżyli, ale także ich dzieciom i wnukom – informuje pismo „iScience”.
    Prof. Czupryniak: mini-kompendium o cukrzycy [wywiad]
    Podczas pandemii zmniejszyła się nasza aktywność fizyczna, wiele osób przytyło. A kiedy się tyje, to jest duża szansa rozwoju cukrzycy typu 2. W Polsce liczba osób leczonych z powodu cukrzycy i realizujących recepty wynosi ponad 2,5 mln – powiedział PAP prof. Leszek Czupryniak, kierownik Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
    R.Fogiel: 2,7 mld zł w 2023 r. na telewizję publiczną to realizacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego [35% waloryzacja]
    Przyjęta przez sejmową komisję finansów poprawka zwiększająca dofinansowanie dla telewizji publicznej do 2,7 mld zł wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2009 roku, w którym uznano, że jeśli są zwolnienia z abonamentu, to należy je wyrównać - powiedział poseł PiS Radosław Fogiel.
    Komunikat MKiŚ: Pompy ciepła i instalacje fotowoltaiczne a dodatek elektryczny [1 grudnia 2022 r.]
    Od czwartku, 1 grudnia br. do 1 lutego 2023 r. można składać wnioski o dodatek elektryczny - przypomina Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Dodatek w wysokości 1000 zł lub 1500 zł ma przysługiwać gospodarstwom domowym zużywającym prąd do ogrzewania, będzie on wypłacany do 31 marca 2023 r.
    Kalkulator: Od 1 grudnia 2022 r. obowiązek oszczędzania prądu w JST [zasady]
    Jak urzędy oszczędzają prąd? Wykręcone żarówki, zabrane czajniki, odkurzanie raz w tygodniu, windy tylko dla petentów.
    Czy wniosek o refundację VAT od gazu będzie można złożyć przez Internet? Co z PIT? [prace w Sejmie]
    Projektowane przepisy o zwrocie VAT od gazu nie przewidują możliwości składania wniosków do gmin przez Internet. W czasie prac w komisji sejmowej pojawiła się propozycja, aby dodać taką możliwość do ostatecznej wersji ustawy.
    Zwrot podatku VAT tylko dla ogrzewających gazem domy i mieszkania. Nie ma zwrotu za gaz do gotowania i podgrzewania wody
    Cena gazu w 2023 r. wzrośnie o podatek VAT (zwiększenie stawki do 23%). Rząd zapowiedział, że 300 000 rodzin otrzyma zwrot VAT od pieniędzy wydanych na gaz. Dotyczy to jednak tylko osób ogrzewających gazem domy i mieszkania.
    Jak otrzymać zwrot VAT od gazu? Kiedy wniosek? Do kogo? Jaka kwota zwrotu?
    Gaz musi być wykorzystywany do ogrzewania mieszkania/domu. Nie ma refundacji VAT ceny gazu wykorzystywanego w kuchni (go gotowania) i łazience (do podgrzewania wody).
    1500 zł dodatku elektrycznego po wykazaniu zużycia 5000 kWh+ w 2021 r. [aktywny wzór]
    Warunkiem otrzymania 1500 zł dodatku elektrycznego jest wykazanie zużycia prądu 5000 kWh+ w 2021 r.
    Czy użytkownicy liczników przedpłatowych mogą korzystać z taniego prądu 79 groszy/kWh?
    Użytkownicy liczników przedpłatowych spełniający przesłanki uznania za odbiorcę uprawnionego, mogą korzystać od 1 grudnia 2022 r. z taniego prądu według stawki 79 groszy/kWh.
    W urzędach zakaz ładowania komórek, wykręcone żarówki, zabrane czajniki i monitory, winda dla petentów, odkurzanie raz w tygodniu
    Zakaz ładowania telefonów komórkowych przez pracowników, zmniejszenie liczby lodówek i czajników elektrycznych i ograniczenie sprzątania urzędów po godzinach pracy – to tylko niektóre sposoby lokalnych włodarzy na zmniejszenie zużycia prądu, do którego zobowiązani są od jutra – podał w środę "DGP". O sposobach oszczędzania prądu informują też urzędnicy. Anonimowo.
    DGP: Niektóre dodatki węglowe będą wypłacone w styczniu 2023 r. [zmiana przepisów]
    Gminy będą miały dwa miesiące na przyznanie świadczenia w przypadku wniosków złożonych w listopadzie. Część osób może więc otrzymać dodatek węglowy w 2023 r.
    Prof. Czarnobilska: przez smog mamy problemy z leczeniem alergii i astmy
    Przez smog muszę intensyfikować leczenie alergiczne – mówi prof. Ewa Czarnobilska ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, dodając, że teraz przyjmuje o 50 proc. pacjentów więcej niż zwykle.
    Nie przegap terminu! Dodatek węglowy, do pelletu, gazu, oleju, drewna, na zakup węgla, „tani prąd”. Dokumenty tylko do 30 listopada 2022 r.
    W środę, 30 listopada br. mija termin złożenia oświadczenia uprawniającego do korzystania w 2023 r. z energii elektrycznej w cenie 785 zł za MWh. Dotyczy to np. samorządów, mniejszych firm. Mija też w środę termin składania przez odbiorców wrażliwych wniosków o dodatki na zakup opału.
    Czy oświadczenie o tanim prądzie można złożyć przez ePUAP [PGE]
    Oświadczenie odbiorcy uprawnionego można złożyć przez ePUAP np. w PGE. Trzeba zaadresować pismo na PGE OBRÓT SPÓŁKA AKCYJNA (35-959 RZESZÓW, WOJ. PODKARPACKIE postępując zgodnie z instrukcją przekazaną przez PGE.
    Tani prąd: Czy wynajmujący może udostępnić najemcy prąd za 79 groszy/kWh?
    Spółka z o.o. jest właścicielem galerii handlowej. Do galerii energia elektryczna dostarczana jest poprzez jedno przyłącze energetyczne. Umowa z dostawcą prądu jest na spółkę z o.o. Czy spółka z o.o. może złożyć oświadczenie odbiorcy uprawnionego? I udostępnić prąd najemcom według stawki 79 groszy kWh (refaktura)? Spółka z o.o. jest MŚP. Główny wpis do PKD, to: „68, 20, Z, WYNAJEM I ZARZĄDZANIE NIERUCHOMOŚCIAMI WŁASNYMI LUB DZIERŻAWIONYMI”.
    Farmaceuci wystawią skierowania na szczepienia przeciwko grypie
    Przygotujemy przepisy umożliwiające farmaceutom wystawianie skierowań na szczepienia przeciwko grypie – zadeklarował we wtorek szef MZ Adam Niedzielski. Dodał, że konieczna jest w tym celu zmiana legislacyjna, więc nie jest jasne, czy takie przepisy wejdą w życie w tym sezonie.