REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dlaczego prąd jest tak drogi?

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Dlaczego prąd jest tak drogi?
Dlaczego prąd jest tak drogi?

REKLAMA

REKLAMA

Rozporządzenie dotyczące rynku bilansującego, ustawa o limitach cen prądu dla konsumentów, samorządów czy sektora MŚP nie zatrzymały wzrostu cen energii. Wczoraj weszły w życie przepisy znoszące obligo giełdowe, czyli obowiązek korzystania z pośrednictwa Towarowej Giełdy Energii (TGE).

Dlaczego prąd jest tak drogi?

Grzegorz Onichimowski, były szef TGE, ekspert Instytutu Obywatelskiego, zwraca uwagę, że w momencie gdy Sejm przyjmował istotne dla rynku regulacje, cena kontraktu bazowego na 2023 r. wynosiła ok. 1 tys. zł za MWh. - Dziś jest to 1430 zł za 1 MWh. Liczne samorządy nie dostają żadnych ofert sprzedaży energii - podkreśla.

REKLAMA

REKLAMA

Forum Energii obliczyło, że w porównaniu z 2022 r. małe firmy muszą się liczyć ze wzrostem cen o 21 proc. (pod warunkiem że uda im się kupić po preferencyjnej stawce), samorządy o 58 proc., a duże firmy o 85 proc. - Te wyliczenia wydają się bardzo ostrożne, zważywszy, że wspomniana cena giełdowa jest dziś trzy razy wyższa niż w grudniu 2021 r. na rok 2022. A sąsiedzi - Niemcy i Czesi - znacznie prostszymi środkami zabezpieczają swoim firmom ceny konkurencyjne w stosunku do naszych - podkreśla Onichimowski.

Ma pretensje, że podczas procedowania pakietu, którego celem miało być powstrzymanie wzrostów cen energii na 2023 r. dla firm i samorządów, rząd był nieugięty i nie słuchał uwag ekspertów.

REKLAMA

Czy mamy do czynienia z fiaskiem rządowych nadziei, że rozporządzenie dotyczące rynku bilansującego obniży ceny energii? - Patrząc na notowania rynku terminowego energii elektrycznej w ramach TGE - można odnieść takie wrażenie - mówi Krzysztof Mazurski, dyrektor w Energy Solution, spółce zajmującej się działalnością doradczą dla odbiorców energii elektrycznej i gazu. Zwraca uwagę na znikomą płynność i ceny przekraczające w kontraktach przyszłorocznych 1500 zł/MWh, podczas gdy na rynku spotowym i bilansującym w listopadzie było to średnio 812 zł/MWh i 770 zł/MWh.

Piotr Wołejko z Federacji Przedsiębiorców Polskich mówi o poważnym ryzyku znaczącego wzrostu cen energii dla podmiotów nieobjętych żadnymi mechanizmami wsparcia bądź ochrony, m.in. dla dużych firm. - Niektóre mogą tego wzrostu nie wytrzymać, a dla wszystkich kluczowe będzie oszczędzanie energii i, na ile to możliwe, optymalizacja procesów. W dłuższej perspektywie ratunkiem są inwestycje w OZE i linie bezpośrednie, konieczne jest też zliberalizowanie zasady 10H, która blokuje rozwój lądowych farm wiatrowych - wymienia ekspert FPP.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Krzysztof Mazurski zaznacza, że duże firmy muszą próbować prowadzić politykę zabezpieczenia ceny energii na podstawie niepłynnych i skokowo zmieniających się notowań kontraktów terminowych. - Nie jest to zadanie łatwe. Jeśli chodzi o ich pozycję konkurencyjną, to mamy do czynienia z sytuacją, gdzie średnie podmioty z tej samej branży zapłacą za energię elektryczną maksymalnie 785 zł/MWh (limit z ustawy), a duże, biorąc pod uwagę dzisiejsze wyceny, dostają oferty na 1500 zł/MWh lub więcej - tłumaczy.

Prąd mógłby być tańszy

Sytuacja ta wpływa na konkurencyjność polskiej gospodarki. - Na rynku terminowym w postaci kontraktu rocznego dalej istnieje znacząca różnica między wycenami w Polsce a w krajach ościennych. Jest ona korzystna dla polskich podmiotów, ale ostatnio mocno się zawęża. Rynek spotowy w listopadzie był bardzo wyrównany dla takich krajów jak Polska, Niemcy i Czechy - mówi Krzysztof Mazurski.

Michał Hetmański, szef Fundacji Instrat, uważa, że satysfakcja z tego, że na europejskiej mapie cen energii elektrycznej Polska nie wypada tak źle, jest nieuzasadniona. - Na koniec dnia liczy się efektywna cena nie tylko z giełdy i na rachunku od dostawcy, ale w całej gospodarce energetycznej firmy. Firmy niemieckie mogą mieć dzięki bardziej korzystnym regulacjom w zakresie budowy własnych źródeł wytwórczych i zakupów bezpośrednich lepszą pozycję niż ich polscy konkurenci - argumentuje.

Nasi rozmówcy są zgodni w krytycznej ocenie zniesienia obliga giełdowego. Ustawa w tej sprawie weszła w życie wczoraj, a niebawem ma ruszyć własna giełda PGE. Zdaniem eksperta Energy Solution po zniesieniu obowiązku giełdowego i postanowieniach ustawy o zamrożeniu cen sygnał cenowy płynący z terminowej części polskiego rynku hurtowego nie jest tak obiektywny i wiarygodny jak przez ostatnie lata.

Michał Hetmański podkreśla, że w efekcie konsumenci energii zostają pozbawieni wyboru pomiędzy najlepszymi ofertami w ramach jednej krajowej platformy dla wszystkich i zakupu energii w ramach tych indeksów odpowiadających im potrzebom. - Część z nich skorzysta na cenach maksymalnych, ale nie wszyscy, np. duże przedsiębiorstwa. Wprowadzony system podatku czy domiaru ma ograniczyć marże, ale nie same ceny energii, które nadal mogą być wysokie - tłumaczy.

Rekomenduje zwalczenie problemu u źródła. - Na rynku węgla energetycznego, którego ceny poszybowały w ostatnich miesiącach do góry. Opracowaliśmy propozycję reformy i stworzenia bardziej dynamicznego wskaźnika ceny węgla z polskich kopalń. Pogłębiona i aktualna informacja o jego cenie zakupu przez elektrownie sprawi, że jego wycena będzie bardziej wiarygodnie odzwierciedlać jego koszty wydobycia i uzasadnioną marżę kopalni. W efekcie cena energii elektrycznej (nadal ograniczona maksymalną marżą wytwórcy) mogłaby być niższa - opisuje Hetmański.

Konkurencja na rynku energii została ograniczona?

Jak pisaliśmy na początku października, Energy Solution złożyło do Urzędu Regulacji Energetyki i Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomienie o podejrzeniu stosowania praktyk ograniczających konkurencję przez PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna oraz Eneę Wytwarzanie sp. z o.o.

Do dziś sprawa ta nie doczekała się jednak rozstrzygnięcia. Jak informuje nas UOKiK, prezes urzędu monitoruje rynek energii pod kątem praktyk ograniczających konkurencję, np. zmów cenowych lub nadużywania pozycji dominującej przez przedsiębiorcę.

„W październiku i listopadzie Prezes Urzędu zwrócił się do największych przedsiębiorstw energetycznych o przekazanie aktualnych informacji na temat przyczyn zaobserwowanego wzrostu cen oraz stosownych materiałów źródłowych odnoszących się do tych okoliczności. Otrzymane informacje są obecnie analizowane” - przekazały nam służby prasowe UOKiK.

Z kolei URE, w odpowiedzi dla nas, zaznacza, że w związku z obserwowanym od początku tego roku ekstremalnym wzrostem cen energii na TGE, 30 czerwca prezes URE zarządził przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. To postępowanie nadal jest w toku. - Takie postępowanie może trwać do sześciu miesięcy. Zakończymy je więc na pewno do końca roku - zapowiada rzeczniczka URE Agnieszka Głośniewska. ©℗

ROZMOWA - Tracimy rentowność i możliwość konkurowania z producentami z Turcji czy Chin

Grzegorz Gul dyrektor finansowy, członek zarządu Superior Industries Production Poland sp. z o.o., producenta felg samochodowych / CanZan/Materiały prasowe

Duże firmy, takie jak wasza, będąca amerykańską inwestycją w Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej, nie są objęte limitami cen energii. Jak wpływają na was wysokie ceny prądu?

Przestajemy być rentowni. Nie tylko nie będziemy w stanie osiągać zysków, ale nawet będziemy generować straty. Zagrożona jest stabilność biznesu, zdolność finansowania inwestycji i bieżącej działalności.

Przy braku przewidywalnych cen prądu i gazu działanie przedsiębiorstwa tak energochłonnego, jak nasze, nie ma sensu. Jeśli nie przerzucimy części kosztów na klientów, a mamy umowy długoterminowe - z reguły na 3-5 lat - stracimy rentowność.

Warto dodać, że Superior Industries Production Poland sp. z o.o. to jeden z największych pracodawców w województwie podkarpackim, który w samej Stalowej woli zatrudnia ok. 2700 osób.

Jak sobie radzicie?

Jesteśmy skazani na łaskę klientów i próbujemy renegocjować kontrakty, ale jest to bardzo trudne, bo nasi główni odbiorcy to wielkie koncerny branży motoryzacyjnej. 80 proc. naszej sprzedaży trafia bezpośrednio do producentów aut osobowych. Dla gigantów nasza pozycja nie jest na tyle strategiczna, aby ulegać w negocjacjach. Ponadto rynek felg aluminiowych zmaga się od lat z problemem nadpodaży. Konkurencję w Europie Zachodniej zwiększają producenci z Chin i Turcji. Straciliśmy już jednego bardzo ważnego i dużego odbiorcę. Produkcja dla tego partnera stała się nierentowna i musieliśmy wypowiedzieć umowę, ale nie możemy przecież wypowiedzieć wszystkich kontraktów.

Jesteście w sporze prawnym ze spółką córką PGE, firmą Enesta. Skąd wziął się problem?

Umowa z Enestą jest jasna - my z wyprzedzeniem kupujemy u nich energię elektryczną i gaz, a oni - także z wyprzedzeniem - kupują ją w formie kontraktów długoterminowych, i wszyscy w teorii powinni być zabezpieczeni. Jednak, mimo podpisanych z nami umów, Enesta nie zabezpieczyła sobie odpowiednich wolumenów na dostawę gazu i prądu dla naszej spółki. Ogromny wzrost cen na bieżącym rynku energii spowodował, że Enesta generowała straty na kontrakcie z nami. Próbując uniknąć odpowiedzialności, wypowiedziała nam umowę. Sąd uznał jednak, że wypowiedzenie to nastąpiło niezgodnie z prawem. Enesta nie dotrzymała warunków umowy, a teraz próbuje uciec w postępowanie sanacyjne.

Nie ma alternatywy dla tego dostawcy? Czy jest w Polsce konkurencja w dostawach energii dla przemysłu?

My kupujemy energię elektryczną i gaz na towarowej giełdzie energii, oczywiście za pośrednictwem podmiotu uprawnionego do obrotu energią, którym w naszym przypadku jest Enesta. Zgodnie z obwiązującymi przepisami nie możemy tego robić samodzielnie. Moglibyśmy co prawda dokonywać transakcji za pośrednictwem innych podmiotów, takich jak: PGE, PGNiG czy Enea, nie zmienia to jednak faktu, że nie determinują one ostatecznej ceny nabywanych mediów. Nie mówiłbym tu zatem o konkurencji, bo owszem marże sprzedażowe są różne, ale nie one są głównym powodem zmian cen.

Widzicie symptomy monopolizacji rynku?

Co do zasady do obrotu energią w Polsce uprawnionych jest wiele podmiotów. Widać co prawda, że dominującą pozycję zdobyło kilka wiodących przedsiębiorstw, ale nie możemy tu mówić o monopolizacji. W naszym przypadku monopol wiąże się raczej z systemem dystrybucyjnym. Enesta jest właścicielem sieci dystrybucyjnej zarówno gazu, jak i energii.

Jak to wpływa na konkurencyjność naszych firm czy gospodarki, np. w porównaniu z Czechami lub Niemcami?

W Europie Zachodniej ceny energii są porównywalne. Polska, Czechy i Niemcy mierzą się z analogicznymi kłopotami. Największym problemem w branży jest Turcja, która kupuje gaz dużo taniej niż Europa Zachodnia. Turcja to też duży producent felg aluminiowych. Podobnie ma się sytuacja z chińskimi dostawcami mającymi tańsze źródła energii.

Biznes, szczególnie ten duży, próbuje minimalizować ryzyko działalności i eliminować zaburzenia. Zaskakujące działania Enesty, które w niedalekiej przyszłości zmuszą nas do zakupu energii po wielokrotnie wyższych cenach niż zawarte w naszych umowach długoterminowych, są bardzo złym sygnałem dla wszystkich inwestorów w strefie, szczególnie dla tych, którzy rozważają inwestowanie w Stalowej Woli. ©℗

Prąd wciąż drożeje. Firmy i samorządy w kłopotach

Sonia Sobczyk-Grygiel

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Te województwa otrzymają milionowe dofinansowania dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów

    W województwie świętokrzyskim samorządy mogą otrzymać ponad 52 mln na opiekę dla osób niesamodzielnych. W małopolskim blisko 21 mln zł na wsparcie opiekunów osób niepełnosprawnych. Co trzeba zrobić? 

    Z jakimi objawami jechać na SOR, a kiedy skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej?

    Pacjenci często zastanawiają się, z jakimi objawami mogą jechać na SOR, a kiedy zgłosić się na NiŚOZ. W artykule postaramy się rozwiać te wątpliwości. 

    Rok 2023 był rekordowy pod względem skali strat gospodarczych spowodowanych przez katastrofy naturalne

    W 2023 r. 398 globalnych katastrof naturalnych wyrządziło szkody w wysokości 380 mld dolarów. Najbardziej kosztowne okazały się silne trzęsienia ziemi i gwałtowne burze. Ubiegły rok był najgorętszym rokiem w historii z „bezprecedensowymi anomaliami cieplnymi” i rekordowymi wartościami odnotowanymi w 24 krajach i terytoriach. 

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa. "Czy można rolnikom zapewnić opłacalne ceny, czy Krajowa Grupa Spożywcza będzie pomagała w stabilizacji rynków rolnych" - to pytania, na które ma odpowiedzieć dzisiejsze posiedzenie Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich - poinformował jej przewodniczący Jan Krzysztof Ardanowski.

    REKLAMA

    Zmiany w KRS 2024 - rząd Tuska przyjął projekt nowelizacji

    Na posiedzeniu 20 lutego 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (KRS), przygot4owany przez Ministra Sprawiedliwości. 

    Podwyżki dla nauczycieli w 2024 roku - rozporządzenie podpisane

    W dniu 20 lutego 2024 r. Minister Edukacji oraz Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podpisały rozporządzenie określające minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Wynagrodzenie nauczycieli początkujących rośnie o 33%, a w przypadku nauczycieli mianowanych i dyplomowanych wzrost wynosi 30%. Podpisane rozporządzenie skierowano do publikacji w Dzienniku Ustaw. Wzrost wynagrodzeń jest możliwy z powodu zwiększenia subwencji oświatowej.

    Ile jest osób w kryzysie bezdomności w Polsce? W nocy z 28 na 29 odbędzie się liczenie

    Ile jest w Polsce osób w kryzysie bezdomności? Dokładne szacunki nie są znane. Ostatnie badanie miało miejsce w 2019 r. W tym roku, w nocy z 28 na 29 lutego w całej Polsce zostanie przeprowadzone liczenie osób w kryzysie bezdomności. 

    Podwyżki w budżetówce 2024. Komu +10%,+20% a nawet +47%? Wyższe kwoty wynagrodzenia zasadniczego w kategoriach zaszeregowania [projekt rozporządzenia]

    W dniu 20 lutego 2024 r. został opublikowany projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniający rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w niektórych państwowych jednostkach budżetowych. Jakie podwyżki wynikają z tego projektu? O ile wzrosną wynagrodzenia?

    REKLAMA

    Protest rolników. Warszawa będzie zablokowana 27 lutego, tzw. "Gwiaździsty marsz na Warszawę"

    Protest rolników. Warszawa będzie zablokowana w dniu 27 lutego 2024 roku, odbędzie się tzw. "Gwiaździsty marsz na Warszawę". Tak zapowiadają strajkujący rolnicy, którzy chcą m.in. żeby rząd zadeklarował wycofanie się z Zielonego Ładu.

    Badania naukowe: Nadmiar białka w diecie szkodzi tętnicom. To wyższe ryzyko miażdżycy

    Spożywanie zbyt dużych ilości białka zwiększa ryzyko miażdżycy. Winę za to ponosi aminokwas leucyna – informuje pismo “Nature Metabolism”. Odkryty przez naukowców z University of Pittsburgh School of Medicine mechanizm molekularny sprawia, że nadmierna ilość białka w diecie może zwiększać ryzyko miażdżycy.

    REKLAMA