REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rewitalizacja obszarów o charakterze wiejskim

Dagmara Kafar
Wieś, rewitalizacja
Wieś, rewitalizacja
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Ustawa o rewitalizacji określa zasady przygotowania i przeprowadzenia procesu wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych. Choć wstępna faza prac legislacyjnych wskazywała, że adresatem nowych przepisów będą raczej obszary miejskie, to uchwalone zasady są uniwersalne i skierowane do wszystkich jednostek samorządu terytorialnego. Przecież na terenach wiejskich, choć może w mniejszej koncentracji, również występują negatywne zjawiska społeczne, gospodarcze, środowiskowe, przestrzenno-funkcjonalne oraz techniczne.

Szacuje się, że ok. 20% powierzchni dużych miast można zaliczyć do obszarów zdegradowanych. Podobne zjawiska kryzysowe dotyczą terenów wiejskich, jako efekt chaosu ruralistycznego i architektonicznego, utraty kontekstu kulturowego oraz tradycji miejsca. Skala i intensywność negatywnych zjawisk oczywiście będą mniejsze, lecz nie powinno to zniechęcać władz lokalnych do podjęcia działań rewitalizacyjnych.

REKLAMA

Analiza i diagnoza

Na każdym etapie działań rewitalizacyjnych powinny być prowadzone analizy w celu:

1) wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji,

2) sporządzenia lub zmiany gminnego programu rewitalizacji,

3) oceny aktualności i stopnia realizacji gminnego programu rewitalizacji.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Polecany produkt: Rodzina 500+ (PDF)

REKLAMA

Przepisy ustawy rewitalizacyjnej nie limitują w żaden sposób obszarów, dla których takie analizy w celu opracowania diagnozy stanu można czy też należy dokonywać. Jedynym warunkiem jest wykorzystanie obiektywnych, weryfikowalnych mierników i metod badawczych dostosowanych do lokalnych uwarunkowań (art. 4 ustawy z 9 października 2015 r. o rewitalizacji; dalej: u.r.).

Gmina, wykonując analizy, powinna zadbać o zapewnienie merytorycznego wsparcia naukowego, najlepiej spośród lokalnie działających badaczy zjawisk społecznych, przestrzennych czy gospodarczych. Takie osoby mogłyby również zasilić skład Komitetu Rewitalizacyjnego, traktowanego jako forum współpracy i dialogu interesariuszy rewitalizacji oraz władz lokalnych, ale również jako organ opiniodawczy i doradczy wójta (art. 7 u.r.). O ile zdiagnozowanie degradacji technicznej czy gospodarczej nie stanowi większego problemu, o tyle opracowanie diagnozy stanu zjawisk społecznych, ich delimitacja i porównanie w czasie i przestrzeni może stanowić większe wyzwanie. Znajomość metod badawczych wykorzystywanych w naukach społecznych oraz umiejętność ich doboru jest bardzo ważna.

Rewitalizacja to przywracanie do życia obszarów wyrzuconych z jakiegoś powodu na margines funkcjonującej w sąsiedztwie jednostki osadniczej.

Obszar zdegradowany to obszar znajdujący się w stanie kryzysowym z powodu koncentracji negatywnych zjawisk społecznych, takich jak: bezrobocie, ubóstwo, przestępczość, niski poziom edukacji, niski poziom kapitału społecznego, niewystarczający poziom uczestnictwa w życiu publicznym oraz występowania co najmniej jednego negatywnego zjawiska gospodarczego, środowiskowego, przestrzenno-funkcjonalnego lub technicznego (art. 9 u.r.). Kolejność diagnozowanych negatywnych zjawisk nie jest przypadkowa. Działania dotyczące lokalnych społeczności są bowiem najważniejsze i od ich powodzenia zależy powodzenie rewitalizacji. W niemal każdej, nawet wiejskiej, jednostce administracyjnej, możliwe jest zdiagnozowanie występowania obszaru zdegradowanego. Punktem odniesienia mogą być wskaźniki charakteryzujące całą gminę, powiat, województwo lub kraj. Ustawodawca pozostawił dużą swobodę w doborze weryfikowalnych mierników i metod badawczych. Władze lokalne powinny więc tak je dobrać, aby dostarczyć argumentów potwierdzających potrzebę podjęcia działań rewitalizacyjnych oraz umożliwić porównanie stanu osiągniętego po ich zakończeniu.

Polecamy serwis: Rozwój i promocja


REKLAMA

Obszar rewitalizacji to obszar o szczególnej koncentracji wymienionych niekorzystnych zjawisk, na którym ze względu na istotne znaczenie dla rozwoju lokalnego gmina zamierza prowadzić działania rewitalizacyjne (art. 10 u.r.). Obszar ten może dotyczyć maksymalnie 20% powierzchni gminy oraz 30% liczby jej mieszkańców (art. 10 ust. 2 u.r.).

Wyznaczenie w drodze uchwały obu rodzajów obszarów na podstawie wcześniej przeprowadzonych analiz rozpoczyna proces rewitalizacji. Zapis art. 6 ust. 10 u.r. wskazuje, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których obszar rewitalizacji będzie terenem niezamieszkanym. Wskazuje on bowiem na konieczność przeprowadzenia konsultacji społecznych na obszarze rewitalizacji lub, jeśli jest to niemożliwe – w jego najbliższym sąsiedztwie. Niezamieszkane tereny poprzemysłowe (poportowe, powydobywcze), powojskowe czy pokolejowe mogą wejść w skład obszaru rewitalizacji, o ile występują na nich negatywne zjawiska gospodarcze, środowiskowe, przestrzenno-funkcjonalne, techniczne, a działania na nich podjęte zapobiegną negatywnym zjawiskom społecznym występującym i zdiagnozowanym na obszarze zdegradowanym (art.10 ust. 3 u.r.).

Zobacz również: Wniosek o pozwolenie na budowę 2016 – nowy wzór

Moim zdaniem, przytoczone zapisy ustawowe nie zamykają drogi do objęcia działaniami rewitalizacyjnymi obszarów niezamieszkanych innych niż poprzemysłowe, powojskowe czy pokolejowe.

Gminny program rewitalizacji

Kolejnym etapem działań rewitalizacyjnych powinno być sporządzenie gminnego programu rewitalizacji (GPR), który nie ma rangi aktu prawa miejscowego, ale powoduje konieczność dokonania zmian studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a za jego pośrednictwem ma wpływ na miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. GPR wymusza również dokonanie zmian w wieloletniej prognozie finansowej gminy. W dokumencie tym powinny znaleźć miejsce opisy poszczególnych działań władz lokalnych o charakterze społecznym, ale również gospodarczym, środowiskowym, przestrzenno-funkcjonalnym i technicznym, mających na celu zrewitalizowanie uprzednio zdiagnozowanych i wyodrębnionych obszarów.

Posiadanie GPR (art. 14 i następne u.r.) jest, według wytycznych wielu instytucji zarządzających, środkami unijnymi, warunkiem koniecznym skutecznego aplikowania o dofinansowanie ze źródeł zewnętrznych. Przepisy u.r. nie określają tej zasady w tak kategoryczny sposób. Należy więc ją traktować jako wytyczną szczegółową wobec ramowych opracowanych przez ministerstwo.

Strefa i plan rewitalizacji

Uchwalenie specjalnej strefy rewitalizacji (art. 25 i następne u.r.) czy miejscowego planu rewitalizacji (art. 37f ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) jest działaniem fakultatywnym. Oba akty prawa miejscowego mają charakter unormowań specjalnych, a konieczność ich sporządzenia powinna wynikać z GPR. Podejmowanie działań na obszarach wiejskich, gdzie koncentracja negatywnych zjawisk jest relatywnie mniejsza, raczej rzadko będzie wymagać uchwalania tych przepisów szczególnych, ułatwiających lub umożliwiających dokonanie procesów rewitalizacyjnych.

Dwie instytucje zarządzające środkami unijnymi, świętokrzyski i opolski urząd marszałkowski, ogłosiły nabory na dofinansowanie sporządzenia lub zmiany czy też aktualizacji gminnych programów rewitalizacji. Można z nich wywnioskować, w jaki sposób rozmieszczone zostaną akcenty w ocenie planowanych działań rewitalizacyjnych podczas kwalifikacji zadań do dofinansowań z funduszy zewnętrznych. Skierowane są one do wszystkich rodzajów jednostek gminnych: miejskich, wiejskich oraz miejsko-wiejskich. Następnych ogłoszeń o naborach należy spodziewać się w najbliższych tygodniach. Wielką niewiadomą pozostaje nadal możliwość skutecznej konkurencji w pozyskiwaniu dofinansowania procesów rewitalizacyjnych z funduszy zewnętrznych przez wszystkie jednostki samorządu terytorialnego i o charakterze miejskim, i wiejskim. Dobór zadań, narzędzi, użyta argumentacja będą mieć więc znaczenie kluczowe.

DAGMARA KAFAR

specjalistka w zakresie prawa budowlanego oraz planowania i zagospodarowania przestrzennego

PODSTAWY PRAWNE

● art. 4, art. 6 ust. 10, art. 7, art. 9, art. 10, art. 14, art. 25 ustawy z 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U. z 2015 r. poz. 1777)

● art. 37f ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r. poz. 199, ost. zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 1890)

Polecamy serwis: Gospodarka przestrzenna

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    33,5 mld euro na inwestycje w polskich regionach w latach 2021–2027. Trwa Europejski Kongres Samorządów (komunikat MFiPR)

    Samorządy mają do dyspozycji na lata 2021–2027 kwotę 33,5 mld euro, co jest olbrzymim wsparciem inwestycji w polskich regionach. Trwa spotkanie przedstawicieli samorządów z udziałem wiceministra Protasa.

    W powietrzu nad Rzymem krążą... narkotyki

    W powietrzu nad Wiecznym Miastem krąży już nie tylko smog. Eksperci włoskiego Komitetu Badań Naukowych stwierdzili duże stężenie kokainy i innych narkotyków. W ciągu dekady zawartość wzrosła aż o 60 procent!

    Jakie są zasady refundacji leków? Kto może wypisać receptę?

    Koszty leczenia bywają naprawdę wysokie. Wiedzą o tym zwłaszcza pacjenci cierpiący na choroby przewlekłe i wymagający stałego przyjmowania leków. Zmniejszenie kosztów kuracji, miedzy innymi poprzez refundację leków, to jedno z kluczowych zadań ministra zdrowia. Kiedy możliwa jest refundacja leków?

    Podwyżki dla strażaków PSP 2024 - przeciętnie więcej o 1472 zł miesięcznie. Nowa tabela grup uposażenia zasadniczego. Zmiany w tabelach zaszeregowania [projekt rozporządzenia]

    Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotował projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Celem nowego rozporządzenia jest osiągnięcie oczekiwanego wzrostu uposażenia strażaków PSP o 20%. Wzrost kwoty bazowej o 20% w 2024 r. powoduje, że przeciętne miesięczne uposażenie strażaka PSP wraz z nagrodą roczną wzrasta o 1472 zł.

    REKLAMA

    Podwyżki w Policji 2024. Nowa tabela dodatku za stopień. [projekt rozporządzenia] Przeciętne miesięczne uposażenie (z nagrodą roczną) wzrasta o 1472 zł od 1 stycznia

    Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotował projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Celem nowego rozporządzenia jest osiągnięcie oczekiwanego wzrostu uposażenia policjantów o 20% tj. o 1.359 zł od 1 stycznia 2024 r. w zakresie wzrostu uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym, poprzez ustanowienie nowych stawek dodatku za stopień.  Wzrost kwoty bazowej o 20% w 2024 r. powoduje, że przeciętne miesięczne uposażenie policjanta wraz z nagrodą roczną wzrasta o 1.472 zł.

    Wybory samorządowe. 4 marca 2024 r. ostatnim dniem na zgłaszanie list kandydatów na radnych

    W tegorocznych wyborach samorządowych komitety wyborcze mogą zgłaszać listy kandydatów na radnych tylko do godz. 16 w poniedziałek.

    Helikopter z odbiornikiem pasywnym szukają surowców krytycznych na Suwalszczyźnie. Co to są surowce krytyczne?

    Od 1 marca 2024 r. na terenie kilku gmin na Suwalszczyźnie rozpoczęły się poszukiwania złóż surowców krytycznych ze skał magmowych. Badania z wykorzystaniem helikoptera potrwają około dwóch tygodni – poinformował PAP Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy.

    Są już wypłaty podwyżek 30-33% dla nauczycieli - informuje Lublin, Kalisz, Rzeszów, Biała Podlaska, Brwinów, Hrubieszów. Samorządy nie czekały do końca kwietnia

    Rozpoczęła się długo wyczekiwana wypłata podwyżek dla nauczycieli. 1 marca wyższe wynagrodzenie otrzymali nauczyciele z Lublina i Koszalina. Również mniejsze gminy uruchamiają wyższe przelewy.

    REKLAMA

    Stopnie alarmowe na terenie całego kraju. Premier Donald Tusk podpisał zarządzenia

    Premier Donald Tusk podpisał zarządzenia wprowadzające stopnie alarmowe - 2. stopnia BRAVO i 2. stopnia BRAVO-CRP na terenie całego kraju oraz 2. stopnia BRAVO wobec polskiej infrastruktury energetycznej, mieszczącej się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

    Pobyt w szpitalu - jak się przygotować?

    Pobyt w szpitalu często wiąże się ze stresem. Czasem zmniejszyć go może odpowiednie przygotowanie i wiedza o tym, co jest potrzebne do przyjęcia do szpitala. Podpowiadamy w artykule. 

    REKLAMA