Kategorie

Czy nieruchomości letniskowe są obowiązkowo objęte odbiorem odpadów przez gminę?

Czy nieruchomości letniskowe są obowiązkowo objęte odbiorem odpadów przez gminę?/ Fot. Fotolia
Fotolia
Zdaniem Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe obligatoryjnie objęte są zorganizowanym przez gminę systemem odbioru odpadów komunalnych.

Kontrowersyjne orzeczenia

Reklama

Regionalna Izba Obrachunkowa w Warszawie uznała, że „gminy są zobligowane do objęcia systemem gospodarowania odpadami komunalnymi wszystkich właścicieli nieruchomości. Z fakultatywności przystąpienia do tego systemu mogą skorzystać właściciele nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, z wyłączeniem właścicieli nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, w przypadku których, do obliczania opłat stosuje się ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uchwalone przez radę gminy w oparciu o cyt. art. 6j ust. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.” (Uchwała Nr 1.8.2020 oraz Nr 1.9.2020 z dnia 8 stycznia 2020 roku oraz ).

Reklama

Zdaniem RIO „obowiązek odbierania odpadów w zakresie określonym w art. 6j ust. 3b [od właścicieli nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe] ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika wprost z jej brzmienia” ( Uchwała Nr 1.18.2020 z dnia 8 stycznia 2020 roku).

W ocenie RIO wynika to z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zgodnie z którym gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Argumentem w tym zakresie ma być także art. 6c ust. 2c, który stanowi, że przystąpienie właściciela nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, z wyłączeniem właściciela nieruchomości, o której mowa w art. 6j ust. 3b, do zorganizowanego przez gminę systemu gospodarowania odpadami komunalnymi jest dobrowolne i następuje na podstawie zgody właściciela nieruchomości wyrażonej w formie pisemnej. Powyższa teza wynikać ma także z art. art. 6j ust. 3b zgodnie z którym w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie wyższą niż 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzanego na 1 osobę ogółem - za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Czy RIO ma rację?

Stanowisko RIO w Warszawie należy ocenić jednoznacznie negatywnie. Pozostaje ono w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi przepisami oraz celem ustawy.

Zarówno przed ostatnią nowelizacją ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak i po niej, gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Stanowiący o tym art. 3 ust. 2 pkt 3 nie uległ zmianie. Z przepisu tego nie wynika jednakże, że gmina zobowiązana jest odbierać odpady komunalne od właścicieli wszystkich nieruchomości na terenie gminy. Nie można bowiem postanowić znaku równości pomiędzy objęciem wszystkich właścicieli nieruchomości systemem gospodarowania odpadami komunalnymi a objęciem ich zorganizowanym przez gminę systemem odbioru odpadów komunalnych.

RIO w Warszawie w swoich orzeczeniach całkowicie pominęło art. 6 c ust. 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Drugi z nich stanowi natomiast, że rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Uchwała w tym zakresie może dotyczyć wszystkich właścicieli nieruchomości lub właścicieli określonych nieruchomości, w szczególności nieruchomości na których jest prowadzony określony rodzaj działalności.

Z przepisów tych wynika zatem, iż to rada gminy decyduje o rozszerzeniu zorganizowanego przez gminę systemu odbioru odpadów komunalnych o właścicieli nieruchomości niezamieszkanych. Decyzja w tym zakresie może dotyczyć wszystkich lub wybranych kategorii nieruchomości niezamieszkanych.

Do kategorii nieruchomości niezamieszkanych bez wątpienia należy zaliczyć co do zasady nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Należy w tym zakresie w pełni podzielić stanowisko Ministerstwa Środowiska zgodnie z którym „zasadniczo nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, nie są wykorzystywane do zamieszkiwania, tylko w celu czasowego przebywania w związku z wypoczynkiem. Dlatego też są zaliczane do kategorii nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają na nich odpady komunalne. Istotne jest tu nie przeznaczenie nieruchomości (np. w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego), tylko faktyczne funkcje, jakie pełnią, faktyczny sposób ich wykorzystania. Jeżeli nieruchomości te są wykorzystywane w celu zamieszkiwania – wówczas podpadają pod kategorię nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w stosunku do których gmina jest obowiązana zorganizować odbieranie odpadów komunalnych. W takim też przypadku właściciel nieruchomości jest obowiązany ponosić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi wg stawek określonych dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a nie stawkę ryczałtową. Istotny dla powstania tego obowiązku jest bowiem stan faktycznego zamieszkiwania.”

Zmiana wprowadzona na skutek nowelizacji z dnia 19 lipca 2019 roku polega na tym, że zasadniczo przystąpienie właściciela nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy do zorganizowanego przez gminę systemu gospodarowania odpadami komunalnymi jest dobrowolne i następuje na podstawie zgody właściciela nieruchomości wyrażonej w formie pisemnej. Oznacza to, iż samo podjęcie przez radę gminy uchwały, o której mowa w art. 6c ust. 2, jest niewystarczające do objęcia nieruchomości niezamieszkanych gminny systemem odbioru odpadów komunalnych. Prócz uchwały potrzebna jest dodatkowo zgoda właściciela nieruchomości.

Wyjątek w powyższym zakresie dotyczy właścicieli nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe oraz właścicieli nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. W obu tych przypadkach nie stosuje się przepisów o dobrowolności właściciela nieruchomości oraz konieczności uzyskania przez gminę pisemnej zgody właścicieli tych nieruchomości na objęcie gminnym systemem odbioru odpadów komunalnych. Innymi słowy podjęcie przez radę gminy uchwały, o której mowa w art. 6c ust. 2, jest dla właścicieli tych nieruchomości (podobnie jak przed nowelizacją) bezwzględnie wiążąca. Nie zmienia to jednak reguły podstawowej, że o objęciu właścicieli tych nieruchomości gminnym system odbioru decyduje rada gminy.

Dopiero zatem po podjęciu przez radę gminy stosowanej uchwały aktualizuje się po jej stronie obowiązek ustalenia rocznej opłaty ryczałtowej uiszczanej przez właścicieli nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

System gospodarowania czy systemy?

Źródłem nieporozumień w tym zakresie może być niekonsekwentne posługiwanie się przez ustawodawcę zwrotem „gminny system gospodarowania odpadami komunalnymi”. Zwrot ten występuje w znowelizowanej ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w dwóch różnych ujęcia – szerokim i wąskim. W przypadku art. 3 ust. 2 pkt 3 posłużono się szerokim ujęciem tego systemu obejmującym zarówno właścicieli nieruchomości, od których gmina zobowiązana jest odbierać odpady komunalne w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak i tych, którzy nie są zobowiązani do uiszczania tej opłaty, lecz samodzielnie muszą podpisywać umowy na odbiór odpadów komunalnych. Zadania gminy w stosunku do tej drugiej kategorii właścicieli nieruchomości związane są z uchwaleniem regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminach, ustaleniem maksymalnych stawek opłat ponoszonych za odbiór odpadów, kontrolą posiadania umów itp. Do szerokiego ujęcia systemu odnosi się także nowy przepis sankcyjny – art. 9z ust. 1a. W pozostałych przepisach ustawodawca odnosi system gospodarowania odpadami komunalnymi do systemu obejmującego właścicieli nieruchomości zobowiązanych do uiszczania na rzecz gminy opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi.

Wewnętrzna sprzeczność w wykładni RIO

Należy dodatkowo wskazać, iż wykładnia prezentowana przez RIO jest wewnętrznie sprzeczna. Skoro bowiem – zdaniem RIO –gminny system gospodarowania odpadami komunalnymi obejmuje wszystkich właścicieli nieruchomości, to właściciele nieruchomości niezamieszkanych nie mogą być poza nim. Tymczasem ustawa wyraźnie stanowi, że przystąpienie właścicieli nieruchomości niezamieszkanych do zorganizowanego przez gminę systemu jest dobrowolne. Pierwotnie zatem właściciele tych nieruchomości są poza systemem. Aby teza RIO w tym zakresie mogła być prawidłowa przepis musiałby przewidywać dobrowolność z występowania przez właścicieli nieruchomości z systemu, z czym nie mamy do czynienia.

Podsumowanie

Przyjęta przez RIO w Warszawie wykładnia nakazująca obligatoryjnie obejmować nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe jest błędna i nie znajduje podstaw w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Należy mieć nadzieję, że RIO jak najszybciej zmieni swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie.

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    16 cze 2021
    Zakres dat:

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?