Jak trzeba wnioskować o komunalne mieszkanie?

• Samorządy mają dużą autonomię w ustalaniu zasad najmu swoich „M”
• Niebawem lokal komunalny będzie wynajmowany tylko na 5 - 10 lat?

Z myślą o takich lokatorach, portal RynekPierwotny.pl przygotował informacje dotyczące wnioskowania o mieszkanie komunalne. Przy okazji warto przedstawić planowane zmiany w zasadach przydziału mieszkań należących do miasta.

Samorządy mają dużą autonomię w ustalaniu zasad najmu swoich „M”

Ogólne zasady wynajmu mieszkań należących do gminnego zasobu, zostały określone przez ustawę z dnia 21 czerwca 2001 r. (potocznie zwaną „ustawą o ochronie lokatorów”). Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że obowiązujące przepisy przyznają samorządom dużą autonomię w sprawach dotyczących zarządzania ich mieszkaniami. Ustawa o ochronie lokatorów, w kwestiach dotyczących kryteriów wynajmu mieszkań komunalnych, odsyła do uchwał rady gminy. Lektura odpowiednich gminnych uchwał to czynność, którą zaleca się każdej osobie zainteresowanej wynajmem mieszkania komunalnego. Taki mieszkaniec gminy może również zasięgnąć informacji od urzędników zajmujących się polityką mieszkaniową.

Jak tłumaczy ekspert portalu RynekPierwotny.pl kryteria kwalifikacji przyszłych lokatorów mieszkań komunalnych, mogą dość znacząco różnić się w przypadku poszczególnych gmin. Warto jednak zwrócić uwagę, że prawo do ubiegania się o najem lokum z gminnego zasobu, powinien mieć każdy mieszkaniec gminy posiadający niskie dochody i niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Taki wniosek wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, wydanego 2 czerwca 2011 r. (sygn. akt. II SA/Go 239/11). Wspomniany wyrok wskazuje również, że gmina nie powinna wprowadzać kryteriów różnicujących szansę na lokal dla osób w podobnej sytuacji materialnej oraz mieszkaniowej.

Za przykład wymagań wobec przyszłych najemców lokali komunalnych, mogą posłużyć zasady obecnie obowiązujące na terenie Warszawy. Stołeczne miasto wynajmuje mieszkania ze swojego zasobu osobom, które:

• są bezdomne
• posiadają dla siebie mniej niż 6 mkw. powierzchni mieszkania
• zamieszkują w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi

Zdaniem Andrzeja Prajsnara, eksperta portalu RynekPierwotny.pl osoby spełniające przynajmniej jeden z powyższych warunków, muszą dodatkowo posiadać średni miesięczny dochód na członka gospodarstwa domowego nieprzekraczający maksymalnego poziomu (160% najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym lub 220% najniższej emerytury w przypadku gospodarstwa jednoosobowego). Na preferencyjne zasady najmu (z pominięciem standardowych wymagań), mogą liczyć między innymi ciężko chorzy lub niepełnosprawni warszawiacy. Mieszkaniec Warszawy wnioskujący o mieszkanie komunalne, oprócz wypełnionego wniosku i dokumentów poświadczających dochód, będzie musiał dostarczyć między innymi oświadczenie o posiadanych tytułach prawnych do lokalu. Najważniejszym elementem dokumentacji pozostaje jednak wniosek, w którym trzeba podać szczegółowe informacje dotyczące stanu obecnego lokum i posiadanego majątku.

Niebawem lokal komunalny będzie wynajmowany tylko na 5 - 10 lat?

Osoby zainteresowane wynajmem mieszkań komunalnych powinny wiedzieć, że rząd planuje rewolucję dotyczącą zasad przydzielania takich lokali. Szczegółowe informacje o planach polityków, znajdziemy w rządowym projekcie oznaczonym sygnaturą UD99. Ten projekt przewiduje między innymi następujące modyfikacje zasad wynajmu mieszkań komunalnych:

• umożliwienie zawierania nowych umów najmu mieszkań komunalnych tylko na czas określony (od 5 lat do 10 lat) 
• zmuszenie gmin do sprawdzania (nie częściej niż raz na 30 miesięcy), czy lokatorzy mieszkań komunalnych nadal spełniają kryteria dochodowe
• wprowadzenie zakazu wynajmowania mieszkań komunalnych osobom posiadającym tytuł prawny do lokum w tej samej albo sąsiedniej miejscowości
• ustalenie wyższych (nawet rynkowych) stawek najmu dla osób, które nie spełniają albo przestały spełniać kryteria dochodowe

Powyższe zasady mają dotyczyć umów najmu mieszkań komunalnych zawieranych po roku od wprowadzenia nowych przepisów. Warto zwrócić uwagę, że nowe regulacje będą dotyczyły wszystkich gmin (pomimo ich autonomii w zakresie zarządzania zasobami mieszkaniowymi).

Nowe regulacje mają m.in. utrudnić zajmowanie mieszkań komunalnych przez osoby, które mogłyby zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe w inny sposób. Wciąż nie wiadomo, kiedy propozycja zaostrzenia zasad wynajmu mieszkań komunalnych będzie rozpatrywana przez Sejm. Na dzień 20 listopad 2017 roku, odpowiedni projekt ustawy nie zyskał jeszcze ostatecznej aprobaty rządu.

Autor: Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl