REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy można zwolnić pracownika samorządowego mianowanego

Jarosław Żarowski

REKLAMA

Samorządowi pracownicy mianowani korzystają ze szczególnej ochrony stosunku pracy. Trudniej jest ich zwolnić niż osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę.

Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (dalej: ustawa o pracownikach samorządowych), która obowiązuje od początku 2009 r., nie przewiduje mianowania jako podstawy nawiązania stosunku pracy w samorządach. Przed 2009 rokiem, zgodnie z wówczas obowiązującą ustawą z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (dalej: stara ustawa o pracownikach samorządowych), pracownicy samorządowi byli zatrudniani na podstawie mianowania na stanowiskach określonych w statucie gminy lub związku międzygminnego.

REKLAMA

Z początkiem 2012 r. stosunki pracy pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie mianowania zostaną przekształcone w stosunki pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.

Stosunek pracy pracownika samorządowego mianowanego może zostać rozwiązany:

● z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia,

● bez wypowiedzenia (czyli natychmiast),

Dalszy ciąg materiału pod wideo

● za porozumieniem stron.

Rozwiązanie z okresem wypowiedzenia

Rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem samorządowym mianowanym z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia może nastąpić w przypadku:

● likwidacji lub reorganizacji jednostki, w której pracuje, jeżeli nie jest możliwe przeniesienie go na inne stanowisko,

● niezawinionej utraty uprawnień do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku,

● stwierdzenia przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych trwałej niezdolności do pracy na zajmowanym stanowisku, jeżeli nie jest możliwe przeniesienie go na inne stanowisko,

● nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury,

● utraty nieposzlakowanej opinii,

● złożenia wypowiedzenia przez pracownika

– art. 55 ust. 1 i 10 ustawy o pracownikach samorządowych.

Przejawem wzmocnionej ochrony stosunku pracy pracowników samorządowych mianowanych jest przede wszystkim to, że (inaczej niż w przypadku zatrudnionych na podstawie umowy o pracę) katalog przyczyn, które umożliwiają rozwiązanie stosunku pracy z zachowaniem okresu wypowiedzenia, został określony wyczerpująco. Kolejna różnica jest taka, że okres wypowiedzenia stosunku pracy pracownika samorządowego mianowanego wynosi zawsze 3 miesiące.

Niezawiniona utrata uprawnień do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku może nastąpić przede wszystkim wtedy, gdy pracownik utraci niezbędne uprawnienia z powodu stanu zdrowia.

Zwolnienie na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) jest dopuszczalne, jeżeli stwierdzono w nim:

● trwałą i całkowitą niezdolność do pracy lub

● trwałą i częściową niezdolność do pracy polegającą na niemożności wykonywania pracy takiego rodzaju, jaką dany pracownik wykonuje.

Z kolei rozwiązanie stosunku pracy z powodu nabycia prawa do renty może nastąpić, gdy rentę przyznano z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy.

Nie ma przepisów precyzujących pojęcie „nieposzlakowana opinia” ani też wyjaśniających, według jakich kryteriów, w jaki sposób stwierdzać, czy dany pracownik ją utracił. Przesłanka ta ma więc de facto charakter oceny. Utrata nieposzlakowanej opinii jest powodem umożliwiającym rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy z pracownikiem samorządowym mianowanym dopiero od 2009 roku. Stara ustawa o pracownikach samorządowych takiej możliwości nie dawała.

Rozwiązanie natychmiastowe z winy pracownika

Stosunek pracy pracownika samorządowego mianowanego może zostać rozwiązany bez wypowiedzenia z jego winy (tzw. zwolnienie dyscyplinarne) w przypadku:

● ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych,

● popełnienia przez pracownika w czasie trwania stosunku pracy przestępstwa uniemożliwiającego dalsze jego zatrudnienie, jeżeli jest ono oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,

● zawinionej utraty przez pracownika uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku

– art. 55 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych.

REKLAMA

Katalog przyczyn umożliwiających tzw. zwolnienie dyscyplinarne pracowników samorządowych mianowanych od 2009 roku jest taki sam, jak określony w ustawie z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.) dla pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

REKLAMA

Przepisy nie precyzują pojęcia „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych”. Pomocne mogą być w tym względzie liczne orzeczenia Sądu Najwyższego (dalej: SN), które zostały wydane w odniesieniu do zwolnień z tego powodu na podstawie k.p. (patrz: Z orzecznictwa).

Sąd Najwyższy w wyroku z 7 kwietnia 1999 r. (sygn. akt I PKN 668/98) uznał, że popełnienie przez pracownika przestępstwa może uniemożliwiać jego dalsze zatrudnianie na zajmowanym stanowisku także wówczas, gdy nie było dokonane na szkodę pracodawcy, jeżeli rodzaj przestępstwa ma związek z charakterem zatrudnienia pracownika. Wyrok ten zapadł w sprawie osoby, która w związku z wypełnianiem obowiązków pracowniczych miała dostęp do dokumentów tożsamości innych osób i przywłaszczyła taki dokument, a następnie się nim legitymowała. Wyjaśniając, kiedy uznać przestępstwo za oczywiste, SN w wyroku z 31 stycznia 1977 r. (sygn. akt I PRN 141/76) wskazał, że można to uczynić, jeżeli nienasuwający wątpliwości stan faktyczny pozwala na pewne stwierdzenie, iż pracownik dopuścił się czynu zagrożonego sankcją karną przez ustawę. Nie można natomiast uznać oczywistości przestępstwa pracownika, jeżeli brak jest pewności, czy przestępstwo w ogóle zostało popełnione albo kto dopuścił się czynu przestępnego.

Utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku może być podstawą rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia wówczas, gdy pracownik zostanie pozbawiony tych uprawnień z własnej winy, wskutek naruszenia obowiązków pracowniczych, dopuszczenia się wykroczenia lub przestępstwa. Decyduje w tym wypadku nie sam czyn zawiniony przez pracownika, lecz stwierdzenie jego skutków w sferze uprawnień zawodowych (wyrok SN z 26 października 1984 r., sygn. akt I PRN 142/84). Ocena pracodawcy, że strażnik miejski nie ma nienagannej opinii, nie oznacza zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, uzasadniającej rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia (wyrok SN z 11 stycznia 2006 r., sygn. akt II PK 122/05).

Rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem samorządowym mianowanym bez wypowiedzenia z jego winy nie może nastąpić po upływie miesiąca od uzyskania wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie stosunku pracy (art. 55 ust. 7 ustawy o pracownikach samorządowych).

Czytaj także: Jak obliczyć odprawy dla pracowników samorządowych>>

Inne przypadki ustania zatrudnienia

Rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem samorządowym mianowanym bez wypowiedzenia (natychmiast) może też nastąpić z tzw. przyczyn przez niego niezawinionych. Jest to dopuszczalne w przypadku usprawiedliwionej nieobecności w pracy z:

● powodu choroby – trwającej dłużej niż rok,

● innej przyczyny – trwającej dłużej niż miesiąc

– art. 55 ust. 8 ustawy o pracownikach samorządowych.

Stosunek pracy z pracownikiem samorządowym zatrudnionym na podstawie mianowania ulega z mocy prawa rozwiązaniu bez wypowiedzenia w przypadku utraty obywatelstwa polskiego (art. 55 ust. 6 ustawy o pracownikach samorządowych).

Stosunek pracy pracownika samorządowego mianowanego wygasa w przypadku prawomocnego:

● orzeczenia utraty praw publicznych,

● skazania za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe

– art. 55 ust. 12 ustawy o pracownikach samorządowych.

Wygaśnięcie stosunku pracy jest podobne do rozwiązania z mocy prawa. Następuje z chwilą, gdy zaszło zdarzenie, które – zgodnie z przepisami – powoduje ustanie w ten sposób zatrudnienia. Wygaśnięcie stosunku pracy następuje niezależnie od tego, czy taka jest wola pracodawcy, czy pracownika.

Stosunek pracy z pracownikiem samorządowym zatrudnionym na podstawie mianowania może być też rozwiązany w drodze porozumienia stron (art. 55 ust. 11 o pracownikach samorządowych). Przepisy nie określają powodów, z jakich może to nastąpić, ani terminu zakończenia zatrudnienia. Czy więc dojdzie do ustania zatrudnienia w drodze porozumienia stron, a jeśli tak – w jakim terminie, zależy wyłącznie od uzgodnień między pracodawcą i pracownikiem.

Z orzecznictwa

W pojęciu „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych” mieszczą się trzy elementy. Są to:

1) bezprawność zachowania pracownika (naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego),

2) naruszenie albo zagrożenie interesów pracodawcy, a także

3) zawinienie obejmujące zarówno winę umyślną, jak i rażące niedbalstwo.

Uzasadnioną przyczyną rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych nie musi być jedynie zawinione uchybienie pracownicze wywołujące istotną szkodę majątkową w mieniu pracodawcy. Taką przyczyną może być także zawinione działanie pracownika powodujące zagrożenie interesów pracodawcy.

Wyrok SN z 9 lipca 2009 r., sygn. akt II PK 46/09

Pracownik narusza podstawowe obowiązki pracownicze, gdy bez zgody pracodawcy w godzinach przeznaczonych na pracę wykonuje inne czynności. Jeżeli działanie takie nie jest sporadyczne, może stanowić ciężkie naruszenie tych obowiązków.

Wyrok SN z 5 czerwca 2007 r., sygn. akt I PK 5/07

Zachowanie pracownika na stanowisku kierowniczym polegające na ubliżaniu współpracownikom może być zakwalifikowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

Wyrok SN z 29 czerwca 2005 r., sygn. akt I PK 290/04

Z orzecznictwa

Utworzenie jednostki budżetowej gminy przejmującej zadania i mienie dotychczasowych jednostek organizacyjnych urzędu gminy, połączone z przejściem do tej jednostki pracowników na podstawie art. 231 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, jest reorganizacją urzędu uzasadniającą rozwiązanie stosunku pracy z pracownikami samorządowymi mianowanymi.

Wyrok SN z 17 lutego 2005 r., sygn. akt II PK 210/04

PRZYKŁAD

Pracownik samorządowy mianowany chce wręczyć pracodawcy wypowiedzenie stosunku pracy, nie podając jego przyczyny. Czy może tak postąpić i czy takie wypowiedzenie będzie zgodne z prawem?

Tak. Pracownik samorządowy zatrudniony na podstawie mianowania może rozwiązać stosunek pracy z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Pracownik (inaczej niż pracodawca) ma prawo to uczynić z jakiegokolwiek powodu i nie musi podawać przyczyny wypowiedzenia.

Czytaj także: Czy negatywną ocenę pracownika samorządowego można zaskarżyć do sądu>>

PRZYKŁAD

Pracownik samorządowy mianowany usiłował ukraść komputer z instytucji, w której pracuje. Został zatrzymany przez pracownika ochrony przy wynoszeniu komputera z budynku, w którym jest siedziba tej instytucji. Prokurator postawił mu zarzut kradzieży, postępowanie w sprawie trwa. Czy w takiej sytuacji pracodawca powinien od razu go zwolnić, czy poczekać na wyrok sądu?

Pracodawca może (ale nie musi) zwolnić dyscyplinarnie takiego pracownika. Jeżeli pracodawca nie dokona tzw. zwolnienia dyscyplinarnego, to stosunek pracy wygaśnie, gdy w sprawie zapadnie prawomocny wyrok skazujący.

Podstawy prawne

•  Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458; zm. Dz.U. z 2009 r. nr 157, poz. 1241)

•  Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227; zm. Dz.U. z 2010 r. nr 40, poz. 224)

•  Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 219, poz. 1704)

•  Ustawa z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1593; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. nr 170, poz. 1218) – nieobowiązująca

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Ustawa o dostępności w produktach i usługach od 28 czerwca 2025 roku

    Ustawa o zapewnieniu dostępności w produktach i usługach dla osób z niepełnosprawnościami i ze szczególnymi potrzebami ma wejść w życie dnia 28 czerwca 2025 roku. O jakie produkty i usługi chodzi ustawodawcy wdrażającemu unijną dyrektywę zwaną "Europejskim Aktem o Dostępności” (EAA)?

    Ekoschematy 2024 - rozporządzenie wprowadza zmiany od 15 marca

    Ekoschematy 2024 - oświadczenie zastąpi zdjęcia geotagowane. Jest projekt rozporządzenia dotyczącego zmian w dopłatach dla rolników w ramach ekoschematów. Zmiany wejdą w życie 15 marca 2024 roku.

    Co to jest transport sanitarny? Dla kogo jest bezpłatny?

    Pacjent, który nie może się samodzielnie poruszać, a chce udać się do przychodni lub szpitala, może skorzystać z transportu sanitarnego. Jak to się odbywa?

    Podwyżki o 30%-33% z kłopotem dla nauczycieli. Samorządy chcą pieniędzy na dodatki. MEN wyda interpretację?

    Samorządowcy pytają ministerstwo edukacji o zasady wypłaty wyrównań dla nauczycieli. Czy min. edukacji Barbara Nowacka wyjaśni zasady postępowania?

    REKLAMA

    Wywiad Ukrainy: Rosja nasila operację dezinformacyjną Majdan-3; punkt kulminacyjny w marcu-maju 2024 roku

    Rosja nasila operację informacyjną Majdan-3 w celu wywołania konfliktów wewnętrznych w Ukrainie oraz krajach ją popierających, by następnie uderzyć i pokonać wojska ukraińskie na wschodzie – ostrzegł prezydencki komitet ds. wywiadu w Kijowie.

    Znasz portal Diety NFZ? Korzysta z niego już prawie 870 tys. osób

    Portal diety.nfz.gov.pl to baza bezpłatnych przepisów na zdrowe i proste w przygotowaniu dania do samodzielnego przygotowania. Narodowy Fundusz Zdrowia podał, że z planów żywieniowych korzysta już blisko 870 tys. osób. 

    Min. rolnictwa Cz. Siekierski: Różne, nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu muszą zostać wycofane

    Minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski w dniu 27 lutego 2024 r. w czasie posiedzenia unijnej Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH), powiedział: – Różne, nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu muszą zostać wycofane. Komisja Europejska musi zrozumieć protestujących rolników. Rolnicy mówią: nic o nas, bez nas. List przewodniczącego Norberta Linsa pokazuje, że Parlament Europejski też oczekuje szybkich działań.

    Doradca Prezydenta RP: kontrolę nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE

    Profesor Andrzej Waśko, doradca prezydenta RP, przewodniczący Rady ds. Rodziny, Edukacji i Wychowania, odnosząc się do "Europejskiego obszaru edukacji" podkreślił, że polityka oświatowa, która dotąd była powierzona kompetencji rządów krajowych, stanie się częścią polityki unijnej. Zwrócił uwagę, że kontrole nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE.

    REKLAMA

    Min. Siekierski: KE narzuciła nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu; musimy zrozumieć protesty rolników. 27 lutego posiedzenie unijnej rady ministrów w Brukseli. 29 lutego rozmowy z rolnikami w Ministerstwie

    Komisja Europejska narzuciła zbyt duże, nieracjonalne, kosztowne wymogi Zielonego Ładu, które miały służyć środowisku, przeciwdziałać zmianom klimatu, a w rzeczywistości doprowadziły do bankructwa wielu gospodarstw - oświadczył w 26 lutego 2024 r. na konferencji prasowej w Brukseli minister rolnictwa RP Czesław Siekierski. Wcześniej tego samego dnia, jeszcze będąc w Polsce w czasie konferencji prasowej kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, minister Siekierski powiedział: Musimy zrozumieć protesty rolników i o to będę zabiegał na jutrzejszym posiedzeniu unijnej rady ministrów w Brukseli.

    KPO 2024. Polska nie dostanie wszystkich pieniędzy? Ekspert: 43 inwestycje i ich refinansowanie zagrożone. Konieczna rewizja polskiego KPO

    Zdaniem Łukasza Kościjańczuka, eksperta firmy doradczej CRIDO, ok. 43 inwestycji w ramach Krajowego Planu Odbudowy (z 56 zaplanowanych) może nie zostać zrealizowanych do 31 sierpnia 2026 r, co oznacza, że Polska nie otrzyma refinansowania z UE. Dlatego niezbędna jest rewizja KPO, która - jak oszacował ekspert - może objąć nawet połowę planowanych przedsięwzięć.

    REKLAMA