Kategorie

Zmiany w zatrudnianiu nauczycieli z końcem roku szkolnego

Jarosław Żarowski
Koniec roku szkolnego to czas likwidacji niektórych szkół lub ograniczania liczby klas w innych. Powstaje więc konieczność redukcji zatrudnienia nauczycieli. W takich sytuacjach nauczycieli można zwolnić z pracy, przenieść lub ograniczyć liczbę ich zajęć.

Istnieje kilka sytuacji, które powodują, że dyrektor szkoły zobligowany jest do zwolnienia nauczyciela. Dyrektor szkoły w przypadku:

● całkowitej likwidacji szkoły – rozwiązuje z nauczycielem stosunek pracy,

● częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć – rozwiązuje z nim stosunek pracy lub, na wniosek nauczyciela, przenosi go w stan nieczynny

– (art. 20 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela; dalej: Karta Nauczyciela).

Zwolnienie z pracy

Rozwiązanie stosunku pracy z wymienionych wcześniej przyczyn następuje z końcem roku szkolnego po uprzednim trzymiesięcznym wypowiedzeniu (art. 20 ust. 3 Karty Nauczyciela). Od tych zasad są wyjątki:

Reklama

● okres wypowiedzenia może być skrócony do miesiąca – nauczycielowi przysługuje wówczas odszkodowanie za pozostałą część okresu wypowiedzenia w wysokości wynagrodzenia liczonego jak za urlop wypoczynkowy, zaś okres, za który należy się odszkodowanie, wlicza się do okresu zatrudnienia, jeżeli nauczyciel pozostawał w tym czasie bez pracy,

● stosunek pracy nie musi być rozwiązany z końcem roku szkolnego – w przypadku nauczycieli szkół, w których w organizacji pracy nie przewidziano ferii szkolnych, nauczycieli placówek kształcenia ustawicznego oraz nauczycieli szkół, w których zakończenie cyklu kształcenia następuje w trakcie roku szkolnego.

Rok szkolny we wszystkich szkołach kończy się 31 sierpnia (art. 63 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty). Nauczyciele powinni więc otrzymać wypowiedzenia do końca maja.

Reklama

O zamiarze wypowiedzenia nauczycielowi stosunku pracy z powodu częściowej likwidacji szkoły, zmian organizacyjnych lub zmian planu nauczania, dyrektor szkoły ma obowiązek zawiadomić reprezentującą nauczyciela zakładową (międzyzakładową) organizację związkową. W terminie siedmiu dni od otrzymania zawiadomienia może ona zgłosić na piśmie dyrektorowi umotywowane zastrzeżenia. Jeżeli takie zastrzeżenia zostaną zgłoszone, dyrektor szkoły powinien je rozpatrzyć przed podjęciem decyzji w sprawie wypowiedzenia, ale nie jest nimi związany.

Nauczycielowi, z którym rozwiązano stosunek pracy z przyczyn określonych w art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, przysługuje odprawa. Zatrudnionemu na podstawie mianowania należy się w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Natomiast zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę odprawa przysługuje w następującej wysokości, uzależnionej od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy:

● jednomiesięcznego wynagrodzenia – dla zatrudnionych krócej niż 2 lata,

● dwumiesięcznego wynagrodzenia – dla zatrudnionych od 2 do 8 lat,

● trzymiesięcznego wynagrodzenia – dla zatrudnionych ponad 8 lat.

Czytaj także: Zasady zatrudniania nauczycieli w szkołach i placówkach oświatowych>>

Przeniesienie w stan nieczynny

Wypowiedzenie jest bezskuteczne w przypadku złożenia przez nauczyciela, w terminie do 30 dni od doręczenia wypowiedzenia stosunku pracy z przyczyn określonych w art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela (częściowej likwidacji szkoły, zmian organizacyjnych lub zmian planu nauczania), pisemnego wniosku o przeniesienie w stan nieczynny. Z upływem sześciomiesięcznego okresu pozostawania w stanie nieczynnym stosunek pracy wygasa (art. 20 ust. 5c Karty Nauczyciela).

Przeniesienie w stan nieczynny następuje więc na wniosek nauczyciela, który dyrektor szkoły jest zobowiązany uwzględnić, jeżeli zostały spełnione powyższe przesłanki do jego złożenia.

Nauczyciel, będąc w stanie nieczynnym, zachowuje prawo do wynagrodzenia zasadniczego oraz do innych świadczeń pracowniczych do czasu wygaśnięcia stosunku pracy.

Dyrektor szkoły ma obowiązek przywrócić do pracy w pierwszej kolejności nauczyciela pozostającego w stanie nieczynnym w razie powstania możliwości podjęcia przez niego pracy:

● w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony lub na okres, na który została zawarta z nim umowa,

● w tej samej szkole,

● na tym samym lub innym stanowisku,

● pod warunkiem posiadania przez nauczyciela wymaganych kwalifikacji.

Odmowa podjęcia pracy przez nauczyciela w takiej sytuacji powoduje natychmiastowe wygaśnięcie stosunku pracy.

W wypadkach podyktowanych koniecznością realizacji programu nauczania w tej samej lub w innej szkole albo zapewnienia opieki w placówce opiekuńczo-wychowawczej nauczyciel pozostający w stanie nieczynnym może, na swój wniosek lub na wniosek dyrektora szkoły, podjąć pracę zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami w niepełnym lub w pełnym wymiarze zajęć, na okres nie dłuższy niż okres stanu nieczynnego. Z tytułu takiej pracy nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie, niezależnie od wynagrodzenia za pozostawanie w stanie nieczynnym.

Dodatkowa praca i ograniczenie zatrudnienia

Organ prowadzący szkołę może nałożyć na nauczyciela obowiązek podjęcia pracy w celu uzupełnienia tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych (tzw. pensum) w wymiarze nie większym niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć:

● w innej szkole lub szkołach,

● na tym samym lub, za jego zgodą, na innym stanowisku (art. 22 ust. 1 Karty Nauczyciela).

Jeżeli nauczyciel nie wyrazi takiej zgody, będzie miał niepełne pensum i otrzymywał wynagrodzenie tylko za realizowaną część obowiązkowego wymiaru zajęć.

Ograniczanie zatrudnienia nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania do niepełnego pensum, ale nie niższego niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć i proporcjonalne zmniejszenie wynagrodzenia, może być też stosowane w wypadku, gdy:

● z przyczyn, o których mowa w art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, nie ma możliwości zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć oraz

● nie istnieją warunki do uzupełnienia tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć w innej szkole (art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela).

Potrzebna jest do tego zgoda nauczyciela. Brak zgody nauczyciela umożliwia jednak wypowiedzenie stosunku pracy (z prawem do przejścia w stan nieczynny).

Należy wskazać, że art. 22 Karty Nauczyciela wprowadza wyjątki od zasady, że stosunek pracy na podstawie mianowania może być nawiązany z nauczycielem tylko wtedy, gdy istnieją warunki do zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć.

Przeniesienie do innej pracy

Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może być przeniesiony na własną prośbę lub z urzędu za jego zgodą na inne stanowisko w tej samej lub innej szkole, w tej samej lub innej miejscowości, na takie same lub inne stanowisko (art. 18 ust. 1 Karty Nauczyciela). Przeniesienia dokonuje dyrektor szkoły, do której nauczyciel ma być przeniesiony, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego tę szkołę i za zgodą dyrektora szkoły, w której nauczyciel jest zatrudniony.

Przeniesienie nauczyciela z urzędu do innej miejscowości może nastąpić pod warunkiem zapewnienia mu w nowym miejscu pracy odpowiedniego do jego stanu rodzinnego mieszkania oraz miejsca pracy dla współmałżonka, jeśli on też jest nauczycielem. Nauczycielowi przeniesionemu do pracy w innej miejscowości przysługuje zwrot kosztów przeniesienia według zasad określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 kwietnia 2002 r. w sprawie wysokości i warunków wypłacania świadczeń urzędnikom państwowym przeniesionym do pracy w innej miejscowości.

Przeniesienia nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania bez jego zgody może dokonać organ prowadzący, na okres nie dłuższy niż trzy lata, w razie konieczności zapewnienia szkole obsady na stanowisku nauczyciela z wymaganymi kwalifikacjami odpowiadającymi potrzebom programowym szkoły (art. 19 ust. 1 Karty Nauczyciela). Dotyczy to jednak wyłącznie sytuacji, gdy skierowanie nauczyciela do pracy w innej szkole następuje ze względu na potrzebę obsady w tej szkole stanowisk nauczycielskich. Artykuł 19 ust. 1 Karty Nauczyciela nie dotyczy natomiast sytuacji, w której występuje brak możliwości zatrudnienia nauczyciela w dotychczasowej szkole (wyrok SN z 7 stycznia 1997 r., sygn. akt I PKN 54/96).

Bez wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy lub płacy można im powierzyć inną pracę niż określona w umowie o pracę na zasadach określonych w art. 42 § 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Takie powierzenie może jednak nastąpić na okres nieprzekraczający trzech miesięcy w roku kalendarzowym.

PRZYKŁAD

Nauczyciel zatrudniony w niepełnym wymiarze zajęć (12 godzin tygodniowo przy 18-godzinnym pensum) otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę z powodu zmniejszenia liczby klas w szkole. Czy może przejść w stan nieczynny?

Nie. Do zwolnienia nauczyciela zatrudnionego w niepełnym wymiarze godzin z powodu częściowej likwidacji szkoły, zmian organizacyjnych czy zmian planu nauczania nie ma zastosowania art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela. Wniosek taki wypływa z wykładni językowej tego przepisu, chodzi w nim o takie zmiany w działalności szkoły, które uniemożliwiają „dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć” (wyrok SN z 16 maja 2006 r., sygn. akt I PK 213/05). W stan nieczynny nauczyciel może zaś przejść tylko wtedy, gdy podstawą wypowiedzenia stosunku pracy jest art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela.

Czytaj także: Zmiany w planie rozwoju nauczyciela-stażysty>>

Z orzecznictwa

Częściowa likwidacja szkoły, zmiany organizacyjne i zmiany planu nauczania uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela tylko wówczas, gdy zadania szkoły wykonywane przez nauczyciela nie podlegają przekazaniu innej placówce oświatowej. Miałoby to miejsce np. wtedy, gdy zmniejsza się liczba dzieci zamieszkujących dany rejon szkolny albo gdy nastąpiło zaniechanie kształcenia w określonym kierunku lub na określonym poziomie. Jeżeli natomiast zadanie polegające na kształceniu i wychowaniu dzieci zamieszkujących na danym terenie przekazywane jest do innej placówki, mamy do czynienia z przejściem zakładu pracy na innego pracodawcę.

Wyrok SN z 2 marca 2005 r., sygn. akt I PK 271/04

Brak jest przesłanek rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym w trybie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, jeżeli pozostali nauczyciele tej samej specjalności mają w planie organizacyjnym szkoły przydzieloną taką liczbę godzin ponadwymiarowych, że możliwe byłoby zatrudnianie zwolnionego nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć.

Wyrok SN z 9 grudnia 1998 r., sygn. akt I PKN 492/98

Z orzecznictwa

Przeniesienie mianowanego nauczyciela w ramach tej samej placówki (szkoły, przedszkola), nawet jeżeli łączy się ze zmianą miejsca wykonywania pracy (ale bez zmiany stanowiska), nie podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 18 ust. 1 Karta Nauczyciela i może nastąpić bez zgody nauczyciela, chyba że w akcie mianowania jego miejsce pracy zostało wyraźnie powiązane z wykonywaniem czynności w określonej jednostce organizacyjnej placówki (szkoły, przedszkola) lub z określoną miejscowością.

Przepis art. 18 ust. 1 Karty Nauczyciela dotyczy przeniesienia na inne stanowisko w tej samej szkole, dotyczy przeniesienia do innej szkoły, w granicach tej samej miejscowości, oraz przeniesienia do innej szkoły w innej miejscowości, przy czym w obu ostatnich przypadkach przeniesienie może nastąpić na to samo lub inne stanowisko.

Wyrok SN z 27 maja 1999 r., sygn. akt I PKN 82/99

Podstawy prawne

•  Ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. nr 237, poz. 1654)

•  Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 148, poz. 991)

•  Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 219, poz. 1706)

•  Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. nr 63, poz. 322)

•  Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 kwietnia 2002 r. w sprawie wysokości i warunków wypłacania świadczeń urzędnikom państwowym przeniesionym do pracy w innej miejscowości (Dz.U. nr 66, poz. 597)

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    4 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wytyczne dla szkół od 1 września 2021 r. [MEiN, MZ, GIS]

    Wytyczne dla szkół od 1 września 2021 r. - jakie są rekomendacje MEiN, MZ, GIS dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych?

    Oszustwa metodą "na loterię" - ostrzeżenie NFZ

    Loteria szczepionkowa staje się okazją do zarobku dla oszustów. NFZ ostrzega przed oszustwami metodą "na loterię". Na czym polegają?

    Dobry Start - pieniądze wypłacane przez ZUS

    ZUS wypłaca już pieniądze w ramach programu Dobry Start. Kto najszybciej otrzymał świadczenie? Jaki błąd uniemożliwia przelanie pieniędzy?

    Dodatek specjalny za część miesiąca

    Dodatek specjalny za część miesiąca koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej - jak obliczyć w przypadku absencji z innego powodu niż choroba?

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?