Kategorie

Język migowy w urzędach w 2012 r.

Magdalena Szochner-Siemińska
12 września 2011 r. Prezydent podpisał ustawę o języku migowym i innych środkach komunikowania się, która narzuca umożliwienie osobom głuchoniemym komunikacji z organami administracji publicznej poprzez zapewnienie tłumacza migowego. Urzędy mają tylko kilka miesięcy na przystosowanie placówek do nowych regulacji.
Reklama

Dane wskazują wyraźnie na ograniczone możliwości komunikacyjne osób niesłyszących i słabosłyszących ze względu na nikłą znajomość języka migowego przez osoby słyszące, m.in. przez osoby zatrudnione na stanowiskach urzędniczych. Ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (dalej: ustawa o języku migowym) ma bardzo duże znaczenie również dla podniesienia świadomości komunikacji z osobami głuchoniemymi lub niedosłyszącymi. Bez zastosowania i wcielenia w życie odpowiednich rozwiązań osoby mające trudności w porozumiewaniu się nie będą w stanie przezwyciężyć istniejących barier w funkcjonowaniu w społeczeństwie. Obecność języka migowego we wszelkich instytucjach publicznych umożliwi im natomiast samodzielne załatwianie bieżących spraw, a tym samym ułatwi integrację.

Sytuacja osób niepełnosprawnych była już przedmiotem uregulowań na poziomie prawa międzynarodowego, m.in. w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Również w prawie polskim istniało wiele fragmentarycznych regulacji dotyczących sytuacji osób niepełnosprawnych w zakresie narządu słuchu. Brak było jednak kompleksowych rozwiązań. Konieczna była zatem regulacja, która wspierałaby komunikowanie się osoby niepełnosprawnej w sposób najbardziej jej odpowiadający, tj. za pomocą polskiego języka migowego (dalej: PJM), systemu językowo-migowego (dalej: SJM), systemu komunikowania się osób głuchoniewidomych (dalej: SKOGN) lub innych środków wspierania komunikowania się.

Zakres ustawy

Ustawa o języku migowym określa zatem prawo osób uprawnionych do skorzystania z pomocy osoby przybranej przez siebie w kontaktach z instytucjami publicznymi, służbami ratowniczo-interwencyjnymi i zakładami opieki zdrowotnej w dowolnie wybranym czasie. Ponadto reguluje sposób obsługi osób uprawnionych w kontaktach z instytucjami publicznymi poprzez możliwość skorzystania z usług tłumacza PJM, SJM, SKOGN bądź z usług pracownika posługującego się PJM lub SJM, przy czym osoby uprawnione powinny mieć prawo wyboru formy komunikowania się.

Ze względu na społeczny aspekt omawianej regulacji w pracach nad ustawą szczególne znaczenie miał udział czynnika społecznego, tj. organizacji wspierających osoby głuchonieme, słabosłyszące, a także głuchoniewidome.

Ustawa wskazuje na instytucje publiczne, na których ciąży obowiązek zapewnienia osobom niesłyszącym komunikowania się w wybrany przez nie sposób.

Są to przede wszystkim organy administracji publicznej, jednostki systemu pogotowia ratunkowego, podmioty lecznicze, jednostki policji, jednostki Państwowej Straży Pożarnej, jednostki straży gminnych oraz jednostki ochotniczych straży działających na danym obszarze.

Osoby uprawnione

W myśl ustawy o języku migowym osobami uprawnionymi są osoby doświadczające trwale lub okresowo trudności w komunikowaniu się.

Rozumienie to wskazuje, że osoba słabosłysząca może posiadać np. orzeczenie o niepełnosprawności z uwagi na niewydolność układu krążenia bądź nie posiadać go, natomiast potrzebuje pomocy ze względu na słaby słuch. Taka sytuacja może występować w przypadku osób starszych, w stosunku do których utrata słuchu następuje często w związku z osiągnięciem określonego wieku i jest skutkiem wielu innych chorób.

Kategoria osób uprawnionych została zatem potraktowania szeroko i nie ograniczono jej wyłącznie do osób legitymujących się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Czytaj także: Zatrudnienie niepełnosprawnych w służbie cywilnej – ustawa opublikowana>>

Udział osoby przybranej

Reklama

Nowością jest reprezentowanie osoby głuchej lub słabo słyszącej przez osobę przybraną. Ma to szczególne znaczenie dla sytuacji osób uprawnionych, gdyż osoba przybrana jest wybrana bezpośrednio przez uprawnionego w celu ułatwienia porozumienia i pomocy w załatwieniu spraw w organach administracji publicznej, jednostkach systemu (tj. jednostkach Państwowego Ratownictwa Medycznego), podmiotach leczniczych, jednostkach policji, Państwowej Straży Pożarnej i straży gminnych oraz jednostkach ochotniczych straży pożarnej.

Prawo do skorzystania z pomocy osoby przybranej w komunikowaniu się może być ograniczone wyłącznie ze względu na ochronę informacji niejawnych, w stosunku do których dostęp przysługuje wyłącznie osobie uprawnionej, a nie osobie przybranej.


Udział tłumacza języka migowego

Instytucje publiczne zobowiązane są również do udzielenia wsparcia w komunikowaniu się, co de facto oznacza obowiązek zapewnienia udziału tłumacza migowego w kontaktach osoby głuchej lub słabo słyszącej z instytucjami publicznymi.

Instytucje publiczne zobowiązane są zatem do zapewnienia usług tłumacza języka migowego lub przeszkolonego pracownika. Osoba niesłysząca zobowiązana jest jednak do zgłoszenia chęci skorzystania z usługi tłumacza co najmniej na trzy dni robocze wcześniej, z wyłączeniem sytuacji nagłych. Jest to czas niezbędny dla instytucji, w którym to np. urząd gminy powinien zwrócić się do wojewody odpowiedzialnego za prowadzenie rejestru tłumaczy na danym terenie z prośbą o wyznaczenie właściwej osoby. Wojewoda natomiast dokonuje wyboru tłumacza, który odpowiada zgłoszeniu osoby uprawnionej poprzez wskazanie kolejnego tłumacza w porządku alfabetycznym. Osoba uprawniona nie ma zatem wpływu na wybór tłumacza, który będzie uczestniczył w kontaktach z instytucją publiczną.

Rejestr tłumaczy języka migowego

Ustawa o języku migowym nakłada na wojewodę obowiązek prowadzenia rejestru tłumaczy świadczących usługi na obszarze danego województwa. Należy zwrócić uwagę, że wojewoda jest zobowiązany do utworzenia rejestrów PJM, SJM i SKOGN.

Wojewoda prowadzi rejestr tłumaczy w formie elektronicznej z uwzględnieniem podziału danych w nim zawartych na rodzaj świadczonych usług, w szczególności na zakres wykonywanych tłumaczeń.

Marta Lempart z Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym wskazuje, że – nie uwzględniono postulatów organizacji społecznych w zakresie zapewnienia możliwości wyboru tłumacza osobom niesłyszącym. Wybór tłumacza został przekazany w ręce urzędników, podczas gdy niesłyszący mógłby wybrać osobę, którą darzy zaufaniem i na którą może liczyć w sytuacji kontaktu z instytucją publiczną.

Czytaj także: Cena za język migowy w urzędach>>

Dofinansowanie szkoleń języka migowego

Ustawa o języku migowym wprowadza możliwość dofinansowania kosztów szkolenia języka migowego dla osób uprawnionych, członków rodziny oraz innych osób mających stały lub bezpośredni kontakt z osobami niesłyszącymi.

Na poziomie centralnym przewidziano powołanie Polskiej Rady Języka Migowego jako organu doradczego ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

Organ ten składa się z 15 członków, w tym z pełnomocnika rządu do spraw osób niepełnosprawnych, przy czym członkiem Rady może zostać wyłącznie osoba znająca język migowy lub zawodowo zajmująca się tą problematyką, z wyłączeniem przedstawicieli poszczególnych ministerstw.

Ustawa o języku migowym wchodzi w życie 1 kwietnia 2012 r., z wyjątkiem art. 7 i art. 8, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

DANE DOTYCZĄCE OSÓB NIESŁYSZĄCYCH

Osoby niepełnosprawne z powodu narządu słuchu, tj. niesłyszące, niedosłyszące, stanowią 8,3% ogółu wszystkich osób niepełnosprawnych (dane GUS z 2004 r.). Według danych Polskiego Związku Głuchych około 40 tys. osób głuchych używa różnych form języka werbalnego w komunikowaniu się. Osoby te napotykają jednak trudną do przezwyciężenia barierę w postaci braku odpowiedzi na stosowany przez nich język migowy. Z danych Polskiego Związku Głuchych z 2009 roku wynika bowiem, że w Polsce jest 25 870 osób niesłyszących oraz 33 073 osób słabosłyszących. Liczba słyszących uczestników szkoleń systemu językowo-migowego wynosi jednak tylko 2786 osób, natomiast polskiego języka migowego zaledwie 145 osób.

ŚRODKI KOMUNIKOWANIA SIĘ

Polski język migowy (PJM) – naturalny wizualno-przestrzenny język komunikowania się osób uprawnionych.

System językowo-migowy (SJM) – podstawowy środek komunikowania się osób uprawnionych, w którym znaki migowe wspierają wypowiedź dźwiękowo-artykulacyjną.

Sposób komunikowania się osób głuchoniewidomych (SKOGN) – podstawowy środek komunikowania się osób uprawnionych, w którym sposób przekazu komunikatu dostosowany jest do potrzeb wynikających z łącznego występowania dysfunkcji wzroku i słuchu.

Podstawa prawna

Ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (Dz.U. Nr 209, Poz. 1243)

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r.

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r. Czym jest deklaracja źródeł ciepła? Kogo dotyczy deklaracja? Jak można złożyć deklarację? Jakie są obowiązki gmin związane z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków?

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych. Jak będą funkcjonować?

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Ponad miliard złotych zostanie przeznaczonych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz) 2.0 na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce.

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?