Setki ton piasku i milionowe koszty. Samorządy liczą rachunek po zimie 2026

• Budżety miast odczuwają skutki wymagającej zimy
• Piasek z ulic generuje kolejne obowiązki i koszty

Tegoroczne pozimowe porządki pokazują, jak duży rachunek zostawia po sobie „prawdziwa zima”. W Warszawie doczyszczenie po sezonie dotyczy około 1500 km dróg i odbywa się głównie nocą, bo wymaga wielokrotnych przejazdów zamiatarek i zmywarek oraz użycia dużych ilości wody. Na torowiskach ekipy pracują w bardzo krótkich oknach technicznych, gdy ruch tramwajowy się nie odbywa.

– W praktyce pozimowe sprzątanie nie jest dodatkiem do „akcji zima”, tylko jej faktycznym i kosztowym domknięciem. Dla samorządu to ma znaczenie także prawne, bo zakres tych prac powinien wynikać z zawartych umów na utrzymanie dróg i przestrzeni publicznej. Jeżeli kontrakty są zbyt ogólne albo nie przewidują większej skali prac po ciężkiej zimie, miasto może stanąć przed koniecznością szybkiego aneksowania umów lub uruchamiania dodatkowych postępowań – przekazał mec. Bartłomiej Tkaczyk, partner w kancelarii LEGALLY.SMART.

Budżety miast odczuwają skutki wymagającej zimy

Problemem nie jest wyłącznie sama skala zanieczyszczeń, ale też tempo, w jakim miasta muszą reagować. W Gdańsku zakres wiosennych porządków obejmuje około 960 km dróg, około 80 km dróg rowerowych i blisko 700 tys. mkw. chodników, a tylko w pierwszej dobie zebrano ponad 83 tony mieszanki piasku i zanieczyszczeń. To pokazuje, że po trudnej zimie sprzątanie staje się jedną z większych operacji komunalnych początku roku. W praktyce oznacza to wydatki liczone często w milionach złotych w skali dużych miast, które muszą być ponoszone w krótkim czasie po zakończeniu sezonu zimowego.

– Samorządy zwykle planują wydatki na zimowe utrzymanie miasta, ale po ostrzejszym sezonie rośnie ryzyko, że zabraknie elastyczności po stronie budżetu i wykonawstwa. Z prawnego punktu widzenia istotne jest nie tylko zabezpieczenie środków, lecz także prawidłowe zakwalifikowanie wydatków, rozliczenie usług dodatkowych i dochowanie zasad zmiany umów publicznych. To właśnie na tym etapie najczęściej pojawiają się napięcia między zamawiającym a wykonawcą – wskazał mec. Tkaczyk.

Piasek z ulic generuje kolejne obowiązki i koszty

Pozimowy piasek nie zawsze nadaje się do prostego ponownego użycia. Część materiału może zostać przesiana i wykorzystana technicznie, ale znaczna część jest zanieczyszczona solą, błotem, odpadami i substancjami spływającymi z jezdni, dlatego trafia do dalszego zagospodarowania. W Gdańsku cały zebrany materiał kierowany jest do Zakładu Utylizacyjnego. To dodatkowy, często pomijany koszt systemu utrzymania miasta, który nie jest widoczny na etapie zimowego posypywania dróg.

– Kluczowe staje się dziś nie tylko samo zebranie materiału, ale też jego prawidłowe zagospodarowanie. Dla samorządu to obszar, w którym przecinają się przepisy dotyczące utrzymania czystości, gospodarki odpadami i odpowiedzialności za sposób dalszego przetworzenia zebranej masy. Im gorzej opisany ten proces w dokumentacji i umowach, tym większe ryzyko sporów, wzrostu kosztów albo zarzutów dotyczących niegospodarności – dodał ekspert.

Eksperci zwracają uwagę, że sezon 2026 może skłonić miasta do dokładniejszego planowania nie tylko zimowego odśnieżania, ale całego cyklu utrzymania ulic - od posypywania po wywóz i zagospodarowanie pozimowych zanieczyszczeń. Coraz wyraźniej widać, że walka ze śliskością nie kończy się zimą – jej finałem jest dopiero usunięcie setek ton piachu z ulic.