Od 6 września zmiany w godzinach czarnkowych i nadgodzinach nauczycieli [nowelizacja Karty Nauczyciela]

We wtorek, 6 września wchodzi w życie ustawa o zmianie ustawy Karta nauczyciela i niektórych innych ustaw. Nowela zmienia oprócz Karty m.in. Prawo oświatowe. 

Aktualizacja artykułu: Z informacji min. P. Czarnka z czwartku wynika, że większe pieniądze otrzymają w 2024 r. nie tylko nauczyciele, ale i uczniowie. Będzie to bon turystyczny, o czym w poniższym artykule:

P. Czarnek: 5 mln uczniów otrzyma bony turystyczne warte 150 mln zł [Uczeń plus]

Jakie zmiany w przepisach wchodzą w życie 6 września 2023 r?

Od 6 września jednostki samorządu terytorialnego mogą, po uzyskaniu opinii kuratora oświaty, tworzyć dodatkowe lokalizacje prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych (na poziomie liceum, technikum lub branżowej szkoły I stopnia). 

To wyjątkowe rozwiązanie, tylko na rok szkolny 2023/2024, które ma pomóc rozładować kumulację 1,5 rocznika w szkołach ponadpodstawowych. Żeby skorzystać z tej możliwości, konieczna jest uchwała radnych.

Również od środy obowiązują przepisy, w myśl których w tym roku szkolnym nauczycielowi w szkole ponadpodstawowej mogą być przydzielone, za jego zgodą, godziny ponadwymiarowe w wymiarze wyższym niż określony w art. 35 ust. 1 Karty nauczyciela. To z kolei z myślą o zapewnieniu kadry nauczycielskiej dla zwiększonej liczby uczniów.

Zmiany dotyczą też tzw. godzin czarnkowych, czyli godzin dostępności nauczyciela w szkole. Obecnie była to jedna godzina tygodniowo, a w przypadku nauczyciela zatrudnionego w wymiarze niższym niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć – jedna godzina w ciągu dwóch tygodni. Wchodząca w życie nowelizacja zmienia sytuację nauczycieli zatrudnionych w niskim wymiarze.

Do Karty nauczyciela dodany został przepis:
„2g. W przypadku nauczyciela, który w ramach stosunku pracy prowadzi:
1) zajęcia dydaktyczne, wychowawcze lub opiekuńcze bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich
rzecz w wymiarze niższym niż 6 godzin tygodniowo lub
2) wyłącznie zajęcia w formach pozaszkolnych lub zajęcia w szkole dla dorosłych, branżowej szkole II stopnia lub szkole policealnej, bez względu na wymiar zatrudnienia
– wymiar dostępności nauczyciela w szkole, o której mowa w ust. 2f, ustala dyrektor szkoły odpowiednio do potrzeb, z tym że wymiar ten nie może być wyższy od wymiaru określonego w ust. 2f, a dostępność nauczyciela w szkole oraz inne zajęcia i czynności realizowane przez niego w ramach stosunku pracy nie mogą przekroczyć maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy obowiązującego tego nauczyciela.”; 

Ponadto nowelizacja doprecyzowuje, za jaki jest dokonywana ocena pracy nauczyciela mianowanego, który zamierza ubiegać się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego. Zgodnie z nowymi przepisami oceny tej dokonuje się za okres ostatnich 3 lat pracy przed dokonaniem tej oceny, z tym że do okresu tego nie wlicza się okresów usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela w pracy, trwających dłużej niż 3 miesiące.

Doprecyzowane zostały też kwestie możliwości odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela przez osobę nieposiadającą przygotowania pedagogicznego rozpoczynającą pracę w szkole. Nauczyciel początkujący zatrudniony w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami oraz nauczyciel zatrudniony w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć na podstawie art. 10 ust. 3 odbywają przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze 3 lat i 9 miesięcy albo  (2 lat i 9 miesięcy).

Zmieniają się też przepisy dotyczące powoływania zespołów przez jednostki samorządu terytorialnego. Połączenie w zespół lub włączenie do zespołu szkoły lub placówki niebędącej szkołą może nastąpić po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. 

Wzmocniony został nadzór nad szkołami i placówkami niepublicznymi. Teraz organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić osobie prowadzącej niepubliczną szkołę lub placówkę niezwłoczne umożliwienie wykonania czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego w szkole lub placówce. Wykonywanie w niepublicznej szkole lub placówce czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego powinno rozpocząć się nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania polecenia.

Jakie zmiany w przepisach wchodzą w 2024 r.?

Od 1 stycznia przyszłego roku zmodyfikowany będzie natomiast sposób naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych nauczycieli.

W myśl nowych przepisów: Dla nauczycieli będących emerytami lub rencistami oraz nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne dokonuje się odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości ustalonej jako iloczyn planowanej, przeciętnej w danym roku kalendarzowym liczby nauczycieli będących emerytami lub rencistami oraz nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, skorygowanej w końcu danego roku kalendarzowego do faktycznej, przeciętnej liczby tych nauczycieli i 42% kwoty bazowej, o której mowa w art. 30 ust. 3, obowiązującej w dniu 1 stycznia danego roku.

1 stycznia wejdą w życie również przepisy dotyczące środków na wypłatę odpraw dla nauczycieli przechodzących na emeryturę, o której mowa w art. 88a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Na ten cel samorządy dostaną do podziału maksymalnie 496, 2 mln zł.

Nowela zmienia także przepisy dotyczące nauczycielskim świadczeń kompensacyjnych, które są odpowiednikiem emerytur pomostowych dla nauczycieli. Przysługują nauczycielom pracującym w szkołach, przedszkolach, placówkach kształcenia ustawicznego, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, w młodzieżowych ośrodkach socjoterapii i w specjalnych ośrodkach wychowawczych. 

Nowelizacja daje prawo do świadczenia kompensacyjnego także nauczycielom zatrudnionym w publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Będzie to możliwe od 1 września 2024 r.