Kategorie

Compliance: Sygnaliści – obecna praktyka w Polsce na przykładzie z życia

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Compliance: Sygnaliści – obecna praktyka w Polsce na przykładzie z życia./ Fot. Fotolia
Dlaczego twierdzę, że wdrożenie w Polsce Dyrektywy Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii będzie musiało oznaczać rewolucyjną zmianę kultury w Polsce?

Dlatego, że niestety Polska rzeczywistość non-stop pokazuje jak nie traktować Sygnalistów i jak nie prowadzić działań następczych.

Pozwolę sobie pokrótce omówić kazus (przypadek) sprzed paru dni.

W dniu 6 listopada 2019 r. w TVN 24 pojawił się materiał „Kobiety oskarżają dyrektora znanego teatru o mobbing i molestowanie”. Z materiału wynika (w dużym uproszczeniu) następujący stan faktyczny:

  1. pismem z dnia 25 października 2019 r. grupa pracowniczek Teatru zawiadomiła prezydenta miasta K., któremu podlega Teatr, o tym, że Dyrektor Teatru, od wielu lat, wykorzystując swoją pozycję pracodawcy wielokrotnie przekraczał granice nietykalności osobistej i godności  pracownic (molestował i mobbingował). Zawiadomienie zaniosła jedna z pracownic/sygnalistek, będąca jednocześnie m.in. radną Dzielnicy w mieście K.,
  2. w dniu 29 października 2019 r. doszło do spotkania sygnalistek z prezydentem miasta K. w jego gabinecie. Sygnalistki, miały być zapewniane przez Prezydenta, że Dyrektor zostanie poproszony o rezygnację. Sygnalistki były proszone o nienagłaśnianie sprawy w mediach. Z kolei sygnalistki prosiły o nieujawnianie ich danych Dyrektorowi,
  3. Prezydent Miasta K. spotkał się z Dyrektor Teatru. Przedstawił mu zarzuty i poprosił by się do nich ustosunkował. Ponadto pomimo próśb pracownic, ujawnił ich dane Dyrektorowi,
  4. w następnym dniu Dyrektor zaczął zapraszać sygnalistki na rozmowy. Z relacji wynika, że przeprosił pracownice, tłumaczył, że był tylko serdeczny ale nie zamierza zmieniać swego zachowania. Jednej z pracownic zapowiedział, że zaprosi ją do grona, które będzie tworzyć antymobbingowe procedury. Do opracowania przedmiotowych procedur, które miały uzupełnić Kodeks Etyki Teatru, miał go zobowiązać Prezydent, po to by „żadna ze spraw z listu nie miała możliwości się powtórzyć”,
  5. Prezydent Miasta K. zdecydował o zawiadomieniu prokuratury i przekazaniu prokuraturze pisma, które otrzymał od pracownic teatru. W dniu 5 listopada 2019 r. do prokuratury rejonowej dotarło zawiadomienie z urzędu Miasta. Sprawa została przejęta przez prokuraturę okręgową i śledczy rozpoczęli czynności sprawdzające,
  6. Pełnomocnik Dyrektora, oświadczył prasie, że zarzuty są bezpodstawne i wezwał do „do powstrzymania się od jakiejkolwiek publikacji, które naruszą lub zagrożą Jego dobrom osobistym w postaci dobrego imienia do czasu wyjaśnienia sprawy przez Prezydenta miasta K., w przeciwnym razie będziemy zmuszeni podjąć stosowne kroki na drodze sądowej"
  7. w dniu 4 listopada 2019 r. sygnalistki skierowały do Prezydenta kolejne pismo o treści „Zwracamy się z pytaniem, jak długo będziemy bały się przyjść do pracy. Będziemy wdzięczne za szybką informację od Pana Prezydenta, co mamy robić, żeby nie czuć się dyskryminowane i poniżane, co wpływa negatywnie na nasz stan psychiczny, utrudniając nam funkcjonowanie w życiu i pracy”.
  8. Sygnalistek jest bodajże osiem.

Na podstawie powyższego stanu faktycznego (załóżmy, że tak było) można by napisać pracę doktorską „jak nie  prowadzić działań następczych”. Z uwagi na formę artykułu chciałbym tylko podzielić się z Państwem garstką swoich spostrzeżeń. Zastrzegam, że nie oceniam ani ewentualnej winy Dyrektora, ewentualnej winy Prezydenta, ani prawdziwości stanu faktycznego – zakładam, że wygląda on tak jak napisałem powyżej.

Biorąc pod uwagę powyższe założenia, można z wysokim prawdopodobieństwem, założyć, że:

  1. w Teatrze mimo, że funkcjonował Kodeks Etyki to nie był on częścią Kultury tej organizacji. Możemy sobie zapisać w organizacji najbardziej szczytne zasady. Jeżeli jednak Kodeks Etyki nie stanie się częścią DNA organizacji, nie będzie obowiązywał wszystkich od najniższego po najwyższy szczebel to jest on nic niewartym kawałkiem papieru. Aby dać pozytywny przykład niedawno odwołano Prezesa McDonalds za złamanie Kodeksu Etycznego korporacji. I to nie za dyskryminację, czy molestowanie ale za romans w pracy.
  2. w Teatrze i w mieście, brak jest (lub nie funkcjonują) kanały zgłaszania nieprawidłowości i procedury podejmowania działań następczych. Moje wątpliwości budzi też prawidłowość nadzoru przez Miasta nad podległymi podmiotami. Z mojego doświadczenia wynika, że nie surowość kary ale jej nieuchronność najlepiej powstrzymuje przestępców. I nic tak szybko i nieuchronnie nie pozwala nam wykryć naruszeń prawa jak dobrze funkcjonujący system zgłaszania nieprawidłowości.
  3. Prezydent miasta K. podejmując działania następcze popełnił cały szereg błędów:
  1. poza wysłuchaniem sygnalistek i podejrzanego Dyrektora  nie podjął żadnych działań w celu oceny prawdziwości zarzutów zawartych w zgłoszeniu, nie wszczął np. dochodzenia wewnętrznego. Prezydent złożył tylko zawiadomienie do Prokuratury. Tym samym na samym wstępie pozbawił się sam możliwości choćby częściowego zarządzania kryzysem. Oczywiście o podejrzeniach popełnienia przestępstwa należy zawiadamiać. Ale wtedy jak mamy uzasadnione i sprawdzone podejrzenia a nie na tzw. „wszelki wypadek”.
  2. nie podjął żadnych działań w celu zaradzenia ewentualnym następnym naruszeniom (nakazanie napisania podejrzanemu o mobbing i molestowanie Dyrektorowi procedury antymobbingowej to trochę jak kazać podejrzanemu o podpalania napisanie procedury przeciwpożarowej), ani nie podjął żadnych działań zapobiegających odwetowi wobec sygnalistek np. nie zawiesił Dyrektora,
  3. ujawnił tożsamość Sygnalistek pomimo braku ich zgody. Powiem więcej pomimo ich sprzeciwu w tym zakresie. Czym naruszył ewidentnie obowiązek zachowania poufności. Dla mnie to jeden z największych błędów jakie można popełnić.
  1. powyższe błędy Prezydenta Miasta doprowadziły do:
  1. ujawnienia publicznego,
  2. narażenia sygnalistek na działania odwetowe,
  3. zwiększenia kryzysu i utraty choćby cząstkowej kontroli nad nim,
  4. zwiększenia strat wizerunkowych miasta i Teatru,
  5. zwiększeniu ryzyka poniesienia innych szkód i strat przez Miasto i Teatr,
  6. utrudnienia wdrożenia prawidłowego systemu zgłaszania naruszeń (który sygnalista zaufa teraz Miastu, że nie zdradzi jego tożsamości),
  7. itd.

Oczywiście może się okazać, że w rzeczywistości wszystko wyglądało inaczej. Ale na razie, z wysokim prawdopodobieństwem, wygląda tak jak opisałem powyżej. Jak napisał jeden z moich kolegów, notabene też specjalista od Compliance: „ten kazus trafi do podręczników o Sygnalistach”.

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    20 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?