Compliance – przepis na sukces – piąty składnik – KULTURA ORGANIZACYJNA

Według mnie, w przepisie na sukces jest pięć składników.

Pierwszy z nich to jest PRZYWÓDZTWO omówiłem w artykule Compliance: Przywództwo - rola i odpowiedzialność organu nadzoru i najwyższego kierownictwa.

Drugi z nich to jest PRACOWNIKÓW omówiłem w artykule Compliance: Pracownicy, w tym kierownictwo średniego i niższego szczebla – czyli najważniejsi są ludzie

Trzeci z nich to jest OFICERA COMPLIANCE omówiłem w artykule Compliance – przepis na sukces – trzeci składnik – oficer Compliance

Czwartym z nich to jest KOMUNIKCJĘ omówiłem w artykule Compliance – przepis na sukces – czwarty składnik – Komunikacja   

Zobacz: Pracownicy

Piątym składnikiem jest KULTURA ORGANIZACYJNA.

Wdrożenie systemu Compliance oznacza zmianę kultury organizacyjnej danego podmiotu. Jak napisał Peter Drucker: „Kultura zjada strategię na śniadanie”. Oznacza to, że aby wdrożenie system Compliance było udane musi się on stać integralną częścią kultury organizacyjnej. W każdym innym przypadku wdrożenie systemu Compliance zakończy się porażką.

Co to jest Kultura organizacyjna? Najkrótsza odpowiedź brzmi: Kultura organizacyjna to realny system wartości, zbiór norm społecznych, w tym wymogów zachowania łączących wszystkich pracowników danego podmiotu.

Co oznacza, że Compliance ma być integralną częścią kultury organizacyjnej?

1. System Compliance musi przenikać i obejmować całą organizacją. Każdy, od szeregowego pracownika, przez kierownictwo średniego szczebla po najwyższe kierownictwo ma mieć świadomość, że ma obowiązek być Compliance (dlatego Komunikacja jest jednym ze składników na sukces). Każdy w organizacji musi być odpowiedzialnym za system Compliance. 
2. Bycie Compliance, tj. bycie zgodnym z prawem i zasadami etyki obowiązującymi w spółce musi być REALNIE obowiązującą wartością w Spółce, na której straży stoją wszyscy pracownicy. Zawsze, każde zachowanie incompliance musi się spotkać z niezwłoczną reakcją. 
3. System Compliance to tylko część układanki. Wdrożenie systemy Compliance wymaga odpowiednich (mniejszych lub większych) zmian praktycznie we wszystkich procesach Spółki. Ponadto trzeba jeszcze pamiętać, że system Compliance to tylko jeden z wielu systemów, często organizacje muszą też wdrożyć np.. o: system kontroli, system audytu, w tym audytu śledczego, system antyfraudowy, system zarządzania ryzykiem, ład korporacyjny, AML itd. itp. Te wszystkie systemu i procesy muszą tworzyć harmonijną i funkcjonalną całość.

W związku z powyższym według mnie są trzy poziomy wdrożenia Systemy Compliance.

Pierwszy poziom to formalne wdrożenie systemu Compliance. Tworzymy Politykę, procedury i pozostałą dokumentację, powołujemy oficera Compliance, ale wartości Compliance nie stają się integralną częścią kultury organizacji, oficer Compliance nie ma wystarczających zasobów, ma zbyt słabe umocowanie itp. itd. Formalnie system jest ale nie ma prawa działać, bo nie stał się integralną częścią kultury organizacyjnej.

Drugi poziom to realne wdrożenie systemu i zaszczepienie Kultury Compliance w Kulturze organizacyjnej ale nie podjęcie dalszych kroków. Niestety poza powołaniem oficera Compliance, odpowiednim go umocowanie i zapewnieniem mu zasobów, utworzeniem Polityki i procedur, przeszkoleniem pracowników itd. systemem zarządzania Compliance trzeba cały czas zarządzać i go udoskonalać. Jeżeli nie podejmiemy dalszych kroków, to pomimo udanego wdrożenia, system Compliance nie stanie są stałym elementem Kultury organizacyjnej i wcześniej lub później zdegraduje się do poziomu pierwszego.

Trzeci poziom to realne wdrożenie a następnie zarządzanie systemem Compliance. System Compliance powinien funkcjonować w cyklu Deminga.

Cykl Deminga polega na tym, że najpierw planujemy, potem wykonujemy, potem sprawdzamy czy działa, potem poprawiamy i od nowa. Taki niekończący się cykl doskonalenia się systemu jest niezbędny. Podmioty i organizacje funkcjonują bowiem w otoczeniu które się charakteryzuje:

1. zmiennością,
2. niepewnością,
3. złożonością,
4. niejednoznacznością.

Dlatego:

1. możemy tylko dążyć do tego by system Compliance był jak najlepszy,
2. system Compliance adekwatny do obecnych ryzyk najpewniej nie będzie adekwatny w przyszłości.

Na zakończenie zacytuję pewne zdanie usłyszane na jednej z konferencji: „Nie ma firm, które nie mają problemów Compliance, są tylko takie które o tym nie wiedzą.”.