Kategorie

Zmiany w postępowaniu wyjaśniającym - nowelizacja Kpa

Zmiany w postępowaniu wyjaśniającym - nowelizacja Kpa./ fot. Fotolia
Nowe przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wchodzą w życie 1 czerwca 2017 r. Od dawna w postępowaniu administracyjnym nie było tak wielu zmian. Postępowanie wyjaśniające także ulegnie zmianie. Strona będzie miała prawo zażądać aby organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające.

Zgodnie z regulacjami obowiązującego kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 kpa). Organ odwoławczy ma także możliwość przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 136 § 1 kpa). 

Decyzja kasatoryjna to absolutny wyjątek…

Kolejną z istotnych zmian procedury administracyjnej wynikającą z ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, jest wprowadzenie do systemu prawnego rozwiązań, o których stanowi nowy art. 136 § 2, 3 i 4 kpa, a które w świetle przyjmowanych założeń zapewnić mają skrócenie czasu trwania procedur administracyjnych i ograniczenie liczby zapadających w sprawie rozstrzygnięć kasatoryjnych. W ramach przyjętych celów, wydawanie przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej w trybie art. 138 § 2 kpa stanowić ma absolutny wyjątek. Zgodnie z brzmieniem nowego art. 136 § 2 kpa, jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję.

Zobacz również: Prawo administracyjne

Reklama

Zasada powyższa znajdować będzie zastosowanie także wówczas, gdy wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy zawrze w odwołaniu tylko jedna ze stron, a pozostałe strony wyrażą na to niezbędną zgodę. W takim przypadku obowiązkiem organu I instancji (art. 131 kpa) będzie zawiadomienie pozostałych stron postępowania o wniesieniu odwołania zawierającego wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postepowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym dla merytorycznego załatwienia sprawy, ze wskazaniem, że w terminie 14 dni mogą wyrazić zgodę na żądany we wniosku zakres działania organu odwoławczego. Nadmienić trzeba w tym miejscu, że w przypadku braku zgody wszystkich stron postępowania, organ odwoławczy nie będzie zobligowany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istotnym do załatwienia sprawy (w trybie art. 136 § 2 i 3 kpa), lecz będzie mógł przeprowadzić postępowanie wyjaśniające tylko w zakresie, o którym mowa w art. 136 § 1 kpa, a więc poprzez ewentualne przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego (w celu merytorycznego rozpoznania sprawy), bądź zastosować art. 138 § 2 kpa i wydać w sprawie decyzję kasatoryjną.

Reklama

Z uzasadnienia do projektu nowelizacji wynika, że dzięki omawianym zmianom, strona zyskać ma większy wpływ na zakres, w jakim okoliczności jej sprawy zostaną rozpoznane merytorycznie, przy czym jak podkreśla się, wprowadzone rozwiązania nie stoją w opozycji do, wyrażającego zasadę dwuinstancyjności postępowania, art. 78 Konstytucji RP, którą w tym wypadku postrzegać należy jako uprawnienie strony do żądania dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy. Wprowadzenie powyższych rozwiązań  ma, zdaniem projektodawców, ograniczyć sytuacje, w których organy odwoławcze pomimo możliwości merytorycznego załatwienia sprawy, przekazują sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W świetle czynionych rozważań należy wskazać, iż w sytuacji ziszczenia się przesłanek z art. 136 § 2 i 3 kpa tj. powstania po stronie organu odwoławczego obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie pozwalającym na wydanie przez ten organ decyzji merytorycznej w sprawie, organ odwoławczy nie będzie mógł wydać w sprawie decyzji kasatoryjnej w trybie art. 138 § 2 kpa, tj. nie będzie mógł uchylić zaskarżonej decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji (art. 138 § 2b kpa). W takich okolicznościach organ odwoławczy będzie mógł wydać wyłącznie decyzję, o której stanowi art. 138 § 1 i § 4 kpa tj. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję; uchylającą zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzekającą co do istoty sprawy, albo uchylającą zaskarżoną decyzję i umarzającą postępowanie w I instancji w całości lub w części. W świetle art. 138 § 4 kpa, organ odwoławczy będzie mógł także uchylić decyzję i zobowiązać organ I instancji do wydania decyzji o określonej treści w sytuacji, kiedy przepis przewiduje wydanie decyzji na blankiecie urzędowym, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a istnieją podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji.

Polecamy: Gazeta Samorządu i Administracji

W kontekście powyższego zauważyć trzeba, iż wprowadzenie przez ustawodawcę możliwości żądania przez strony przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istotnym dla merytorycznego załatwienia sprawy w drodze decyzji  przez organ odwoławczy nie będzie miało charakteru absolutnego. Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami, organ odwoławczy będzie mógł odmówić przeprowadzenia takiego postępowania jeśli byłoby to dla tego organu nadmiernie utrudnione (art. 136 § 4 kpa). Zgodnie z uzasadnieniem do projektu, oznacza to, że ze względu na środki organizacyjne, materialne, techniczne itp., jakimi dysponuje organ odwoławczy, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego wiązałoby się z trudnościami, kosztami lub długotrwałością postępowania, które są niewspółmierne do celu i znacznie większe niż gdyby tych samych czynności dokonał w sprawie organ I instancji. Każdorazowe wystąpienie ww. przesłanek umożliwiających odejście przez organ odwoławczy od konieczności zastosowania art. 136 § 2 i 3 kpa, będzie jednak musiało zostać przez ten organ skrupulatnie uzasadnione.

Wytyczne co do wykładni przepisu prawa

Niezależnie od omówionych powyżej rozwiązań, na uwagę zasługuje także wprowadzenie regulacji zawartej w art. 138 § 2a kpa, w świetle której, jeżeli organ I instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji kasatoryjnej wydawanej w trybie art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów. Zdaniem projektodawców, niezależnie od tego, że decyzja kasatoryjna jest wydawana w przypadku istotnych braków w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, w przypadku gdy organ dokonał błędnej wykładni przepisów prawa, które zdaniem organu odwoławczego mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, zasadne jest ograniczenie ryzyka ponowienia tych błędów przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Omawiane regulacje przeciwdziałać mają sytuacji, w której organ odwoławczy koncentruje się jedynie na uchybieniach dotyczących ustalenia stanu faktycznego, mimo, że z zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji błędnie interpretuje przepisy, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie. Wskazanie ww. błędów już w decyzji kasatoryjnej pozwolić ma uniknąć ich powielania już po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego przez organ I instancji, czyli na etapie merytorycznego załatwiania sprawy.

Joanna Kostrzewska

radca prawny, specjalizuje się w prawie administracyjnym ze szczególnym uwzględnieniem prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    24 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nowe limity osób na koncertach i wydarzeniach sportowych od 26 czerwca 2021 r.

    Limity na koncertach i wydarzeniach sportowych będą większe od 26 czerwca 2021 roku. Ile osób będzie mogło wejść na widownię?

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r.

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r. Czym jest deklaracja źródeł ciepła? Kogo dotyczy deklaracja? Jak można złożyć deklarację? Jakie są obowiązki gmin związane z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków?

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych. Jak będą funkcjonować?

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Ponad miliard złotych zostanie przeznaczonych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz) 2.0 na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce.

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.