Kategorie

Skarga i zażalenie w Kodeksie postępowania administracyjnego

Magdalena Bado
Skarga i zażalenie w Kodeksie postępowania administracyjnego./ fot. Fotolia
Zasady i tryb składania skargi w postępowaniu administracyjnym reguluje Kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale VIII. Skarga w postępowaniu administracyjnym jest rodzajem zażalenia, skarżenia się na coś i w praktyce skarga może dotyczyć wszystkiego.

Skargi i wnioski składane są w postępowaniu skargowo- wnioskowym zwanym też uproszczonym lub uniwersalnym, ponieważ skarga może w praktyce dotyczyć wszystkiego i krąg podmiotów, który może złożyć skargę jest również szeroki.

Należy przypomnieć, że procedura skargowa ma w Polsce długą tradycję, zawsze uważano skargę za swoisty środek zaskarżenia np. w nieobowiązującym dziś już artykule 255 Kodeksu postępowania administracyjnego istniał obowiązek prowadzenia w placówkach handlowych, gastronomicznych i usługowych dostępnych klientom książek skarg i wniosków.

Zakres podmiotowy postępowania skargowo – wnioskowego

Artykuł 63 Konstytucji gwarantuje każdemu prawo składania petycji, wniosków i  skarg. Użycie słowa ,, każdemu’’ wskazuje, że prawo to przysługuje osobą fizycznym, prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym, a także cudzoziemcom.

Reklama

Skargi i wnioski można składać w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą. Zatem skargę czy wniosek może złożyć każdy, niezależnie czy jest stroną postępowania administracyjnego, jak ma to miejsce w przypadku np. odwołania od decyzji. Najważniejszym ograniczeniem, w możliwości składania skargi jest możliwość wniesienia skargi w interesie innej osoby, gdyż potrzebna jest jej pisemna zgoda, ustawodawcy chodziło o to aby nie ingerować w prywatność innej osoby za bardzo np. poseł może w imieniu obywatela X wnieść skargę, oczywiście za jego pisemną zgodą.

Prawo składania skarg i wniosków przysługuje każdemu, zatem podmiot korzystający z tego prawa nie musi wykazywać posiadania interesu prawnego w sprawie (teza pierwsza wyroku NSA z 2 lipca 1998 r., IV SA 1306/96, LEX nr 45158). Zgodnie z artykułem 221 ustęp 1 każdemu przysługuje prawo  do składania skarg i wniosków do:

  • organów państwowych-rozumie się przez to także organy przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych,
  • jednostek samorządu terytorialnego,
  • organów samorządowych jednostek organizacyjnych,
  • organów i instytucji społecznych, ale tylko wówczas jeśli wykonują funkcję zlecone z zakresu administracji publicznej.

Przedmiot skargi

Artykuł 227 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazuje, że przedmiotem skargi może być w szczególności:

  • zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników,
  • naruszenie praworządności lub interesów skarżących,
  • a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwienie spraw

Należy podkreślić, że jest to tylko katalog przykładowy, bowiem w praktyce skargę możemy wnieść w niemal każdej sprawie.

Reklama

Postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OSK 717/12, LEX nr 1136720: "Przepis art. 227 k.p.a. zawiera przykładowe wyliczenie okoliczności, które mogą być przedmiotem skargi. Uregulowanie to należy rozpatrywać w kontekście art. 221 § 1 i 2 k.p.a., który określa krąg ich adresatów. Przedmiotem skargi może być zatem każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa lub innego podmiotu, np. organizacji społecznej, któremu zlecono zadania z zakresu administracji publicznej oraz ich pracowników i funkcjonariuszy’’

Wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2013 r., I OSK 1762/12, LEX nr 1360824: "Ustawodawca nie ograniczył przedmiotu skargi. Osoba wnosząca skargę powinna wskazać jedynie przedmiot swojego niezadowolenia i podmiot, którego jej zdaniem błędne lub nieprawidłowe działania są powodem złożenia skargi".

Postępowanie skargowe

Postępowanie skargowe rozpoczyna się poprzez wniesienie skargi, zatem nie może być ono wszczęte z urzędu. Skargę można wnieść pisemnie, telegraficznie, za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej i ustnie do protokołu. Skargę należy wnieść do organów właściwych do ich rozpatrzenia. Postępowanie skargowe kończy się czynnością materialno- techniczną jaką jest zawiadomienie o sposobie rozpatrzenia skargi. O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego w terminie 30 dni. Jeżeli skargę w imieniu innej osoby wniósł poseł na Sejm, senator lub radny oni również powinni zostać zawiadomieni o sposobie rozstrzygnięcia skargi. Ponadto powinni zostać zawiadomieni o stanie rozpoznania skargi w terminie 14 dni od daty wniesienia lub przekazania skargi.

Zawiadomienie jest tylko rodzajem poświadczenia, w którym organ urzędowo stwierdza, że przeprowadził czynności postępowania skargowego oraz podjął rozstrzygnięcia będące wynikiem rozpoznania przedmiotu skargi. Należy podkreślić, że postępowanie skargowe jest postępowaniem jednoinstancyjnym, w związku z tym nie można wnieść środków zaskarżenia w postaci zażalenia lub odwołania. Jeżeli ktoś jest niezadowolony z rozpatrzenia skargi może wnieść skargę na skargę. Przepisy przewidują jednak, że ponowne wniesienie skargi na tych samych zasadach nie podlega rozpatrzeniu. Ponadto w postanowieniu NSA z 9 grudnia 1999r., III SAB 7/99, ONSA 2001, nr.1, poz. 27 stwierdził, że ,,Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII Kpa nie podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego’’.

Zażalenie w postępowaniu administracyjnym

Zażalenie jest środkiem zaskarżenia służącym do zaskarżenia postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego. Przepisy dotyczące zażalenia znajdziemy w rozdziale XXI Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że prawo do wniesienia zażalenia w przeciwieństwie do odwołania od decyzji administracyjnej przysługuje tylko wtedy, gdy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego tak stanowią. Zatem tylko na postanowienia enumeratywnie wskazane w kodeksie przysługuje zażalenie.

Wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 lutego 1998 r., II SA 1434/97, LEX nr 41281: "Zażalenie jest zwyczajnym, samodzielnym i formalnym środkiem prawnym. Środek ten przysługuje tylko na niektóre postanowienia. Artykuł 141 § 1 k.p.a. stanowi, że "na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi"

Postanowienia, na które przysługuje zażalenie

Katalog przykładowy:

  • o odmowie wszczęcia postępowania na żądanie organizacji społecznej,
  •  o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu,
  •  o odmowie przywrócenia terminu ,
  •  o odmowie wszczęcia postępowania,
  •  o zwrocie podania wnoszącemu,
  •  o odmowie umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelniania takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów,
  •  o ukaraniu grzywną.

Zażalenie na postanowienie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie- od dnia jego ogłoszenia stronie. Regułą jest, że postanowienia, od których służy zażalenie, są doręczane na piśmie. Kodeks postępowania administracyjnego nie określa treści, formy ani trybu wnoszenia zażalenia, dlatego należy odpowiednio zastosować przepisy dotyczące odwołania.

W przypadku postanowień, na które przysługuje zażalenie legitymacja do wniesienia zażalenia przysługuje stronie, co wynika wprost z Kodeksu postępowania administracyjnego, a także innym uczestnikom postępowania np. świadkom, osobom trzecim co wynika z przepisów szczególnych.

Postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie

Przykłady:

  • postanowienie dowodowe,
  • postanowienie o wznowieniu postępowania,
  • postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika.

Wyżej wymienione postanowienia są postanowieniami, na które nie przysługuje zażalenie, ale mimo to ustawodawca wprowadził możliwość ich zaskarżenia ale tylko w odwołaniu od decyzji administracyjnej, dlatego zwane są zażaleniami niesamoistnymi. Uprawnienie to przyznano jednak tylko stronie i podmiotom na prawach strony. Ponado termin na wniesienie takiego zażalenia wynosi 14 dni, ponieważ wnoszony jest wraz z odwołaniem od decyzji administracyjnej.

Względna suspensywnosć zażalenia

Kodeks postępowania administracyjnego stanowi, że wniesienie zażalenia na postanowienie nie wstrzymuje wykonania postanowienia. Oznacza to, że przed upływem terminu do wniesienia zażalenia postanowienie podlega wykonaniu. Ustawodawcy zależało na tym by wniesienie zażalenia na postanowienie nie powodowało przewlekania postępowania administracyjnego przez strony, którym niekiedy zależy by postępowanie trwało jak najdłużej.

Organ administracji publicznej może jednak wstrzymać wykonanie postanowienia, gdy uzna to za uzasadnione. Dlatego zażalenie ma względnie suspensywny charakter tzn., że co do zasady wniesienie zażalenia nie powoduje wstrzymania wykonania postanowienia, ale sam organ może wstrzymać jego wykonanie jeżeli uzna to za uzasadnione. Organ może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanwienia na wniosek wnoszącego zażalenie jak i z urzędu. 

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    12 cze 2021
    Zakres dat:

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne?

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne? Rząd łagodzi obostrzenia covidowe, ale utrzymuje całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych. RPO przesłał swoje stanowisko do premiera Mateusza Morawieckiego.

    Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów 

    Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

    Program "Sportowe Wakacje+" w 2021 roku

    "Sportowe Wakacje+". Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z Fundacją Lotto im. Haliny Konopackiej przeznaczyły 30 milionów złotych na drugą edycję programu "Sportowe Wakacje+" - poinformował szef resortu, wicepremier Piotr Gliński.

    Polski Ład - utrata dochodów samorządów

    Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa - Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację przepisów dotyczących samorządów lokalnych. Dzięki nowym rozwiązaniom, młode osoby będą miały szersze możliwości do angażowania się w życie publiczne i obywatelskie.