| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Organizacja > Pracownicy > Planowanie czasu pracy

Planowanie czasu pracy

Odpowiednie zaplanowanie czasu pracy jest niejednokrotnie najtrudniejszym zadaniem dla pracodawcy. Musi on pogodzić konieczność zapewnienia odpowiedniej organizacji pracy z bardzo konkretnymi wymogami prawa pracy.

Z ORZECZNICTWA

Wykładnia art. 130 § 2 i 3 k.p. w związku z art. 151 § 1 k.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2004 r., zgodnie z którą święta i okres usprawiedliwionej nieobecności w pracy przypadające w okresie rozliczeniowym obniżają wymiar czasu pracy w tym okresie (art. 130 § 2 i 3 k.p.) i w konsekwencji pracą w godzinach nadliczbowych jest praca pracownika wykonywana ponad ten obniżony wymiar, mieści się w granicach uprawnionej wykładni.

Wyrok SN z 10 czerwca 2008 r., sygn. akt I BP 54/07

PRZYKŁAD

Pracownik zatrudniony na 1/4 etatu świadczy pracę tylko w wybrane dni tygodnia. Czy jeżeli w jeden z tych dni wypadnie święto, to nasz pracownik musi w zamian przyjść do pracy w inny dzień, czy w tym wypadku należy obniżyć obowiązujący go wymiar czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym?

To święto zostało już uwzględnione przy obliczaniu wymiaru czasu pracy obowiązującego pracownika (obniżyło go o 8 godzin). Należy więc sprawdzić, czy w okresie rozliczeniowym pracownik przepracuje tyle godzin, ile wynosi jego wymiar.

Czytaj także: Systemy czasu pracy>>

Planowanie czasu pracy zgodnie z przyjętym systemem czasu pracy

Pracodawca, planując czas pracy pracownikom, powinien przestrzegać reguł wynikających z przepisów wewnątrzzakładowych, dotyczących m.in. systemów czasu pracy czy okresów rozliczeniowych obowiązujących pracowników.

PRZYKŁAD

Regulamin pracy przewiduje, że pracownicy pracują w systemie podstawowego czasu pracy na zmiany w trzymiesięcznym okresie rozliczeniowym. Zmiany są w stałych godzinach, tj. 7.00–15.00, 15.00–23.00, 23.00–7.00. Na potrzeby ustalania wymiaru czasu pracy sobota jest dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Jak może wyglądać przykładowy harmonogram na okres rozliczeniowy lipiec–wrzesień 2011 r.?

Wymiar czasu pracy wynosi 520 godzin. Jest to 65 ośmiogodzinnych dni pracy. Oznacza to, że pracownik w tym okresie powinien mieć 27 dni wolnych. Przykładowy harmonogram może przedstawiać się następująco:

LIPIEC

@RY1@i40/2011/016/i40.2011.016.021.0002.001.jpg@RY2@

SIERPIEŃ

@RY1@i40/2011/016/i40.2011.016.021.0002.002.jpg@RY2@

WRZESIEŃ

@RY1@i40/2011/016/i40.2011.016.021.0002.003.jpg@RY2@

Objaśnienia:

I – (pierwsza zmiana) praca od godz. 7.00 do 15.00

II – (druga zmiana) praca od godz. 15.00 do 23.00

III – (trzecia zmiana) praca od godz. 23.00 do 7.00

W5 – dzień wolny z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy

N – wolna niedziela

WN – dzień oddany w zamian za pracę w niedzielę

Ś – wolne święto

Oznaczenia przyjęte w harmonogramie mają charakter umowny – każdy pracodawca może je dobrać samodzielnie. Również forma harmonogramu może być inna.

PRZYKŁAD

Jak utworzyć harmonogram dla pracownika, który rozpoczyna pracę w trakcie okresu rozliczeniowego?

Tworzenie harmonogramu dla takiego pracownika różni się tylko tym, że pracodawca w harmonogramie zaplanuje odpowiednio mniejszą liczbę godzin. Należy w takim przypadku obliczyć wymiar czasu pracy pracownika z uwzględnieniem tego, że pracownik rozpoczął pracę w innym dniu niż początek okresu rozliczeniowego. Aby ustalić wymiar czasu pracy takiej osoby, należy postępować zgodnie ze wskazanymi wcześniej regułami, z tym że liczbę pełnych tygodni pracowniczych należy liczyć od dnia, kiedy pracownik rozpoczął pracę. Następnie mając już wymiar czasu pracy pracownika na część okresu rozliczeniowego, pracodawca może zaplanować grafik z uwzględnieniem tego wymiaru.

Czytaj także: Załatwianie spraw osobistych w czasie pracy>>

Odpowiednia liczba dni wolnych od pracy

W Polsce praca jest wykonywana w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy. Zazwyczaj więc pracownicy korzystają z wolnych niedziel, świąt i dnia z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy (najczęściej jest to sobota).

Wielu pracodawców nie ma jednak stałych dni wolnych. Planują je każdorazowo w tworzonym harmonogramie.

W każdym systemie czasu pracy, jeżeli przewiduje on rozkład czasu pracy obejmujący pracę w niedziele i święta, pracownikom zapewnia się łączną liczbę dni wolnych od pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym odpowiadającą co najmniej liczbie niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy przypadających w tym okresie (art. 147 k.p.).

Ponadto pracownik pracujący w niedziele powinien co do zasady korzystać co najmniej raz na 4 tygodnie z niedzieli wolnej od pracy.

Jednocześnie należy pamiętać o takim ułożeniu harmonogramu, aby pracownik miał zapewniony odpoczynek tygodniowy. Zgodnie z art. 133 § 1 k.p., pracownikowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.

Jedynie w przypadkach:

● pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy,

● konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,

● zmiany pory wykonywania pracy przez pracownika w związku z jego przejściem na inną zmianę, zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy,

tygodniowy nieprzerwany odpoczynek może obejmować mniejszą liczbę godzin, nie może być jednak krótszy niż 24 godziny.

Odpoczynek tygodniowy powinien przypadać w niedzielę. Jednak w przypadkach dozwolonej pracy w niedzielę odpoczynek ten może przypadać w innym dniu niż niedziela.

Przedstawione reguły mają bezpośredni wpływ na tworzone harmonogramy. W przypadku obowiązkowego 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego pracownicy muszą mieć co najmniej 1 dzień wolny w każdym tygodniu pracowniczym.

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Compliance 2020

Eksperci portalu infor.pl

Artur Tim

Doradca podatkowy, doradca restrukturyzacyjny (licencja syndyka), agent celny, prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »