REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sprawowanie funkcji wójta, burmistrza, prezydenta miasta przez osoby niepełnosprawne

Sprawowanie funkcji wójta burmistrza, prezydenta miasta przez osoby niepełnosprawne
Sprawowanie funkcji wójta burmistrza, prezydenta miasta przez osoby niepełnosprawne
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Orzeczenie niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji wydane po nabyciu mandatu wójta jest zgodne z konstytucją. 29 października 2013 r. i 23 stycznia 2014 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznawał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący pozbawienia osób niepełnosprawnych możliwości sprawowania funkcji wójta, burmistrza, prezydenta miasta.

REKLAMA

W wyroku z 23 stycznia 2014 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 492 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy rozumiany w ten sposób, że dotyczy orzeczenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji wydanego po nabyciu mandatu wójta, jest zgodny z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3 konstytucji. W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie.

REKLAMA

Przedmiotem kontroli w sprawie był art. 492 § 1 pkt 6 kodeksu wyborczego (dalej: k.w.), który ustanawia przesłankę wygaśnięcia mandatu wójta w postaci orzeczenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji. Odpowiednio jest on stosowany do wygaszenia mandatu burmistrza i prezydenta miasta. Wnioskodawca podnosił, że przepis ten jest niezgodny z art. 60 w związku z art. 32 konstytucji oraz art. 29 lit. a Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych. Trybunał umorzył postępowanie co do art. 32 konstytucji oraz art. 29 lit. a konwencji z uwagi na zbędność orzekania. Rzecznik nie wykazał bowiem, by z tych przepisów wynikały jakieś treści normatywne wykraczające poza treść art. 60 konstytucji. Wzorcem kontroli w tej sprawie był zatem art. 60 w związku z art. 31 ust. 3 konstytucji.

Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało ustalenie kręgu osób, do których ma zastosowanie kwestionowany art. 492 § 1 pkt 6 k.w. TK uznał, że przepis ten znajduje zastosowanie jedynie do urzędujących wójtów, a nie do kandydatów na ten urząd. Dla zaistnienie przesłanki wygaśnięcia mandatu wójta konieczne jest zatem, by niezdolność do pracy lub niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona względem osoby piastującej ten urząd. Za taką wykładnią przemawiają poniższe argumenty.

REKLAMA

Art. 492 § 1 pkt 6 k.w. wiąże wygaśnięcie mandatu wójta z czynnością „orzeczenia niezdolności do pracy lub do samodzielnej egzystencji”. Nie chodzi zatem o sam rezultat tej czynności w postaci orzeczenia o niezdolności. Skoro przesłanką wygaśnięcia mandatu jest czynność, a nie jej rezultat, to czynność ta musi mieć miejsce po nabyciu mandatu, a zatem po dniu wyborów.

Art. 492 § 1 pkt 6 k.w. ustanawia pewien horyzont czasowy istotny z punktu widzenia uruchomienia procedury wygaszenia mandatu wójta. Orzeczenie niezdolności powinno nastąpić na okres „co najmniej do końca kadencji”. Skoro okres niezdolności został powiązany z okresem kadencji wójta, niezdolność musi zostać orzeczona, gdy kadencja wójta rozpocznie swój bieg. Dopiero wtedy wiadome będzie kiedy nastąpi jej koniec.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wygaśnięcie mandatu wójta stwierdza komisarz wyborczy w terminie 14 dni od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Skoro przyczyną wygaśnięcia mandatu jest orzeczenie niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, to początek biegu tego terminu wyznaczony przez czynność wydania tego orzeczenia powinien przypadać na okres po rozpoczęciu kadencji wójta.

Ustawodawca w treści art. 492 § 1 pkt 6 k.w. ustanowił swoisty związek przyczynowo-skutkowy, z którego wynika, że wygaśnięcie mandatu wójta następuje „wskutek” orzeczenia niezdolności. Innymi słowy, wygaśnięcie mandatu ma być skutkiem czynności orzeczenia przez lekarza orzecznika ZUS niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji. Jeśli czynność orzekania miała miejsce przed nabyciem mandatu, to wówczas czynność ta nie może być przesłanką wygaśnięcia mandatu wójta. W momencie orzekania niezdolności mandatu wójta zainteresowana osoba nie posiadała.

Do tego samego wniosku prowadzi wykładnia systemowa kwestionowanego przepisu. Wszystkie przesłanki wygaśnięcia mandatu wójta wymienione w art. 492 § 1 k.w. są przesłankami, które mogą zaistnieć dopiero po nabyciu mandatu wójta, a zatem po wyborze danej osoby na to stanowisko. Żadna z tych przesłanek, w tym również przesłanka orzeczenia niezdolności, o ile zaistnieje przed dniem wyborów, nie uzasadnia wszczęcia procedury wygaszenia mandatu wójta.

Zobacz również: Oświadczenia majątkowe - najczęstsze błędy

Mając na uwadze powyższe argumenty Trybunał stwierdził, że przesłanką wygaśnięcia mandatu wójta nie jest każde orzeczenie o niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, lecz tylko takie które zostało wydane względem osoby już wybranej na urząd wójta. Jednocześnie z uwagi na fakt, że sposób rozumienia kwestionowanego przepisu był okolicznością sporną, Trybunał uznał za konieczne sprecyzowanie w sentencji wyroku prawidłowego sposobu jego wykładni. W tym właśnie rozumieniu przepis został poddany kontroli pod względem jego zgodności z konstytucją.

Zakwestionowany art. 492 § 1 pkt 6 k.w. jest jednym z przepisów formułujących warunki pełnienia służby publicznej, a konkretnie urzędu wójta. Przepis ten nie określa warunku przyjęcia do służby publicznej, bowiem nie znajduje on zastosowania do osób kandydujących na urząd wójta. Formułuje on natomiast warunek, którego zaistnienie uniemożliwia wójtowi dalsze pozostawanie w służbie publicznej. Orzeczenie względem urzędującego wójta niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji na okres co najmniej do końca kadencji powoduje bowiem wygaśnięcie jego mandatu. W tym właśnie znaczeniu art. 492 § 1 pkt 6 k.w. ogranicza dostęp do pełnienia służby publicznej.

Przesłanka wygaśnięcia mandatu z powodu orzeczenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji znajduje zastosowanie do wszystkich wójtów. Ustawa nie przewiduje jakichkolwiek wyjątków w tym zakresie. Tryb orzekania niezdolności jest przy tym jednakowy dla wszystkich osób piastujących ten urząd. Każdy wójt jako pracownik samorządowy podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. Stąd przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS określają tryb orzekania owej niezdolności. Nie ma zatem wątpliwości, że wymóg określenia jednakowych zasad dostępu do służby publicznej jest realizowany przez kwestionowany art. 492 § 1 pkt 6 k.w.

Przepis ten w zakresie, w jakim określa przesłankę wygaśnięcia mandatu wójta, jest również w wystarczającym stopniu szczegółowy i precyzyjny. Zawiera odesłanie do ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kwestii trybu orzekania o niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji. W tej ustawie szczegółowo uregulowana jest zarówno procedura wydania tego rodzaju orzeczeń, jak i przesłanki warunkujące niezdolność. Zaskarżony art. 492 § 1 pkt 6 k.w. operuje zwrotem „wygaśnięcie mandatu wójta następuje”, a nie zwrotem „wygaśnięcie mandatu wójta może nastąpić”. Oznacza to, że wygaśnięcie mandatu wójta w razie zaistnienia przesłanki opisanej w tym przepisie ma charakter obligatoryjny. Innymi słowy, decyzja o wygaszeniu mandatu nie jest objęta swobodnym uznaniem organu, który ją podejmuje. Precyzyjnie został również określony czas niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, który uzasadnia konieczność wygaszenia mandatu. Chodzi bowiem o sytuację, gdy niezdolność taka zostanie orzeczona na okres co najmniej do końca kadencji.

Trybunał uznał, że art. 492 § 1 pkt 6 k.w. nie narusza zasady proporcjonalności, zwłaszcza w aspekcie doboru środków przydatnych do realizacji wyznaczonego przez ustawodawcę celu. Celem tego przepisu jest pozbawienie mandatu wójta osoby, która do końca kadencji nie jest w stanie go sprawować z uwagi na stan zdrowia. Orzeczenie niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji jako przesłanka wygaśnięcia mandatu wójta cel ten realizuje. Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się bowiem możliwość wykonywania dotychczasowej pracy. Skoro zatem orzeczenie takie wydawane jest w stosunku do wójta, to uwzględnia możliwość dalszego wykonywania pracy na tym właśnie stanowisku.

Zakwestionowana regulacja prawna, choć uznana za zgodną z konstytucją, ma jednak pewne mankamenty legislacyjne. Nie przesądzają one o jej niekonstytucyjności, niemniej jednak wymagają usunięcie przez ustawodawcę. Z tego powodu TK podjął decyzję, że na kanwie niniejszej sprawy w odrębnym postanowieniu zasygnalizuje parlamentowi konieczność usunięcia luk prawnych, co jest niezbędne dla spójności systemu prawnego.

Źródło: Trybunał Konstytucyjny

Polecamy serwis: Ustrój i jednostki

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Donald Tusk powołał Anitę Noskowską-Piątkowską na stanowisko Szefa Służby Cywilnej

    Jest nowy Szef Służby Cywilnej. Premier powołał na to stanowisko Anitę Noskowską-Piątkowską.

    Otyłość to poważna, przewlekła choroba. Matka wszystkich chorób. Jak ją skutecznie leczyć? Są leki, trzeba zmienić styl życia, w ostateczności operacja bariatryczna

    Na całym świecie 4 marca jest obchodzony Światowy Dzień Otyłości. Z tej okazji wczoraj na konferencji w centrum prasowym PAP prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości (PTLO) prof. Lucyna Ostrowska podkreśliła, że otyłość to choroba, nie defekt kosmetyczny. "Jest to choroba, którą widać, ale która jest niestety przezroczysta, ponieważ wciąż mamy niedodiagnozowaną tę chorobę i niedostatecznie leczoną" - powiedziała. W wywiadzie dla PAP endokrynolog prof. Wojciech Bik powiedział, że choroba otyłościowa jest matką wszystkich chorób i możemy mówić o epidemii. Jego zdaniem leczenie otyłości należy zacząć od modyfikacji stylu życia. W leczeniu otyłości są też sprawdzone leki inkretynowe, które modulują wydzielanie insuliny i pobudzają uczucie sytości. 

    Darmowe badania w 18 szpitalach i placówkach medycznych Województwa Małopolskiego. Kraków, Tarnów, Zakopane i inne miasta

    Badania wzroku, piersi, poziomu cukru we krwi, echo serca, EKG czy USG – to niektóre z darmowych badań, jakie będzie można wykonać w 18 wojewódzkich szpitalach i placówkach medycznych w niemal wszystkie soboty marca (oprócz ostatniej) - poinformował w czwartek Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Na Małopolan czekają również konlsultacje z lekarzami specjalistami i fizjoterapeutami. Z porad będzie można skorzystać bezpłatnie i bez skierowania. 

    Maksymalnie 20 uczniów w klasie, bezpłatne korepetycje i darmowe posiłki w szkołach (z opcją wegetariańską i wegańską). Obietnice dla Warszawy kandydatki Lewicy

    Magdalena Biejat, kandydatka Lewicy na prezydenta Warszawy obiecuje zmniejszenie liczebności klas do 20 osób, bezpłatne korepetycje i posiłki w szkołach oraz uspokojenie ruchu ulicznego wokół szkół.

    REKLAMA

    Faktyczne usunięcie z listy lektur szkolnych „Pana Tadeusza"? [O zmianach w podstawie programowej proponowanych przez resort B. Nowackiej]

    W szkole podstawowej jest tylko fragment „Pana Tadeusza”, a w szkole średniej to nie jest lektura obowiązkowa.

    33,5 mld euro na inwestycje w polskich regionach w latach 2021–2027. Trwa Europejski Kongres Samorządów (komunikat MFiPR)

    Samorządy mają do dyspozycji na lata 2021–2027 kwotę 33,5 mld euro, co jest olbrzymim wsparciem inwestycji w polskich regionach. Trwa spotkanie przedstawicieli samorządów z udziałem wiceministra Protasa.

    W powietrzu nad Rzymem krążą... narkotyki

    W powietrzu nad Wiecznym Miastem krąży już nie tylko smog. Eksperci włoskiego Komitetu Badań Naukowych stwierdzili duże stężenie kokainy i innych narkotyków. W ciągu dekady zawartość wzrosła aż o 60 procent!

    Jakie są zasady refundacji leków? Kto może wypisać receptę?

    Koszty leczenia bywają naprawdę wysokie. Wiedzą o tym zwłaszcza pacjenci cierpiący na choroby przewlekłe i wymagający stałego przyjmowania leków. Zmniejszenie kosztów kuracji, miedzy innymi poprzez refundację leków, to jedno z kluczowych zadań ministra zdrowia. Kiedy możliwa jest refundacja leków?

    REKLAMA

    Podwyżki dla strażaków PSP 2024 - przeciętnie więcej o 1472 zł miesięcznie. Nowa tabela grup uposażenia zasadniczego. Zmiany w tabelach zaszeregowania [projekt rozporządzenia]

    Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotował projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Celem nowego rozporządzenia jest osiągnięcie oczekiwanego wzrostu uposażenia strażaków PSP o 20%. Wzrost kwoty bazowej o 20% w 2024 r. powoduje, że przeciętne miesięczne uposażenie strażaka PSP wraz z nagrodą roczną wzrasta o 1472 zł.

    Podwyżki w Policji 2024. Nowa tabela dodatku za stopień. [projekt rozporządzenia] Przeciętne miesięczne uposażenie (z nagrodą roczną) wzrasta o 1472 zł od 1 stycznia

    Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotował projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Celem nowego rozporządzenia jest osiągnięcie oczekiwanego wzrostu uposażenia policjantów o 20% tj. o 1.359 zł od 1 stycznia 2024 r. w zakresie wzrostu uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym, poprzez ustanowienie nowych stawek dodatku za stopień.  Wzrost kwoty bazowej o 20% w 2024 r. powoduje, że przeciętne miesięczne uposażenie policjanta wraz z nagrodą roczną wzrasta o 1.472 zł.

    REKLAMA