Kategorie

Aktualizacja podstawowej kwoty dotacji dla szkół i przedszkoli – ujęcie praktyczne

Wojciech Górny
Radca prawny współpracujący z kancelarią prawną LEXBRIDGE Groński Adwokaci i Radcowie Prawni sp. k. we Wrocławiu.
Aktualizacja podstawowej kwoty dotacji dla szkół i przedszkoli – ujęcie praktyczne /Fot. Shutterstock
Jakie są podstawowe problemy praktyczne związane z mechanizmem aktualizowania dotacji zgodnie z ustawą z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych?
Reklama

Dzień 30 czerwca 2020 r. był w bieżącym roku budżetowym dniem pierwszej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji dla szkół i przedszkoli. Wobec tego większość jednostek samorządu terytorialnego wykonała już swój obowiązek ustawowy i opublikowała w Biuletynie Informacji Publicznej ogłoszenie o aktualizacji podstawowej kwoty dotacji oraz statystycznej liczby uczniów w poszczególnych typach jednostek systemu oświaty.

Zmiana wysokości podstawowej kwoty dotacji pociąga za sobą konieczność zaktualizowania kwoty dotacji przyznawanych dla konkretnych jednostek systemu oświaty funkcjonujących na terenie danej j.s.t. i generuje pytania organów prowadzących te jednostki o prawidłowość dokonanej aktualizacji. Tematem tego artykułu jest przedstawienie podstawowych problemów praktycznych związanych z mechanizmem aktualizowania dotacji zgodnie z ustawą z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 17 – dalej: „ufzo”).

Oferta specjalna: Pakiet książek – Nowa matryca stawek VAT Towary i Usługi z programem INFORLEX PKWiU + CN, stawki VAT i WIS na 2 m-ce

I. Wyrównanie dotacji wskutek aktualizacji

Aby zrozumieć problematykę mechanizmu wyrównywania dotacji, także pod kątem nieprawidłowości, jakie stają się udziałem niektórych j.s.t w Polsce, należy przedstawić krótki rys historyczny tego uregulowania.

Podstawę prawną do aktualizowania dotacji w trakcie roku budżetowego dał art. 78c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1481 z późn. zm. – dalej: „uso”) dodany przez art. 1 pkt 69 ustawy z dnia 23 czerwca 2016 r. (Dz.U.2016.1010) zmieniającej uso z dniem 1 stycznia 2017 r. Dopiero zatem od roku budżetowego 2017 istniała prawna (oparta o regulację ustawową) możliwość aktualizowania stawki dotacji. Przepis art. 78c ust.6 uso stanowił o tym, że zaktualizowana podstawowa kwota dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-9 i art. 79a ust. 1, obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca roku budżetowego następującego po miesiącu, w którym dokonano aktualizacji podstawowej kwoty dotacji.

Reklama

Należy w tym miejscu wskazać, że ww. ustawa z dnia 23 czerwca 2016 r. (Dz.U.2016.1010) nie przewidywała mechanizmu wyrównania dotacji zgodnie z aktualizacją dla niepublicznych jednostek systemu oświaty. Ówcześnie obowiązujący art. 78d ust. 2 uso przewidywał co prawda obowiązek wyrównania dotacji w wyniku dokonania aktualizacji, jednak wyraźnie wskazano, że dotyczy on jedynie dotacji dla jednostek publicznych (regulowanej w art. 80 uso, do którego to przepisu ww. art. 78d ust. 2 uso odsyła).

Wypada zatem wskazać, że w przypadku aktualizacji dotacji oświatowej dla przedszkoli niepublicznych w 2017 roku, stawka zaktualizowana obowiązywała od miesiąca następującego po miesiącu jej dokonania – bez obowiązku wyrównania dotacji wstecz (ani in plus ani in minus).

W ten sposób przepis interpretuje również orzecznictwo – por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 lutego 2019 r., I SA/Łd 673/18: Przepis ten (ani żaden inny u.s.o.) nie daje podstaw do żądania zwrotu już wypłaconych części dotacji za miesiące przed kolejną, październikową aktualizacją podstawowej kwoty dotacji. Daje jedynie prawo do weryfikacji wysokości kolejnych części dotacji począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej podstawowej kwoty dotacji, w tej sprawie - począwszy od 1 XI 2017 r. Pozwala zatem na odpowiednie zmniejszenie kolejnych części dotacji nawet do kwoty 0 zł. (...)

Mechanizm wyrównania dotacji dla oświaty niepublicznej ustanowiono dopiero od 01.01.2018 r. wraz z wejściem w życie ufzo (w tym: art. 43 i 44).

Art. 43 ust. 4 ufzo dotyczący wyrównania dotacji po aktualizacji odsyła do regulacji dotacji tak dla publicznych, jak i niepublicznych jednostek systemu oświaty: Jeżeli wysokość dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, uległa zmianie, suma kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, stanowi różnicę pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji.

Konkludując, z porównania art. 78c i 78d uso i art. 43 ufzo wynika podstawowa różnica – o ile aktualizacja dotacji w roku 2017 r. powodowała zmianę wysokości dotacji dla niepublicznych przedszkoli czy szkół jedynie na przyszłość (począwszy od kolejnego miesiąca po miesiącu aktualizacji), o tyle art. 43 ust. 4 ufzo wyraźnie przewidział, że aktualizacja podstawowej kwoty dotacji dla niepublicznej oświaty pociąga za sobą obowiązek wyrównania dotacji według stawki zaktualizowanej wstecz – począwszy od 1 stycznia roku budżetowego.

Ta różnica pozostała niezauważona przez niektóre j.s.t. co spowodowało wypłatę dotacji w zaniżonej wysokości, w przypadku, gdy aktualizacja spowodowała zwiększenie podstawowej kwoty dotacji. Błędna interpretacja ufzo spowodowała, że nową stawkę dotacji zastosowano jedynie na przyszłość (od 1 lipca 2020 r.), nie dokonując wyrównania wstecz.

Warto dodać, że mechanizm wyrównania dotacji wstecz, obowiązuje także w przypadku dotacji wypłacanej na podstawie danych określonych w części oświatowej subwencji ogólnej dla j.s.t (tj. m.in. dotacje dla uczniów niepełnosprawnych w przedszkolach, dotacje dla szkół).

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 45 ufzo wartość dotacji określonych według danych subwencji ustala się dwukrotnie:

  1. za okres od początku roku budżetowego do ostatniego dnia miesiąca pierwszej aktualizacji – w wysokości określonej w części oświatowej subwencji ogólnej za rok poprzedni (tzw. rok bazowy);
  2. za okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszej aktualizacji na przyszłość – w wysokości określonej w części oświatowej subwencji ogólnej na rok bieżący.

Przepis ten należy powiązać z wyżej cyt. art. 43 ust. 4 ufzo, który mówi o wyrównywaniu dotacji w przypadku, gdy wysokość dotacji (...) uległa zmianie. Wobec tego, w razie zmiany wysokości dotacji wskutek pierwszej aktualizacji (związanej z przedłożeniem metryczki części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego na dany rok budżetowy), kwota dotacji powinna być wyrównania według stawki dotacji na dzień aktualizacji – z wyrównaniem od 1 stycznia.

II. Kwota dotacji po aktualizacji a kwota dotacji do wypłaty

Część organów prowadzących niepubliczne jednostki systemu oświaty zapewne zauważyło (np. na podstawie doświadczeń z roku 2019), że mimo określenia w ogłoszeniu o aktualizacji nowej stawki podstawowej kwoty dotacji, kwoty faktycznie wypłacane odbiegają od wyniku iloczynu:

[nowa stawka dotacji] x [liczba uczniów jednostki niepublicznej w miesiącu]

Nie jest to (a raczej nie musi być), błąd ze strony j.s.t. Fakt, że kwota dotacji po aktualizacji odbiega od kwoty dotacji, która przypada na 1 ucznia w miesiącu następującym po miesiącu aktualizacji wynika m.in. z przybliżonego wyżej mechanizmu wyrównania dotacji.

Mechanizm ustalenia stawki dotacji do wypłaty, wskazany w art. 43 ust. 4 ufzo, polega w dużym uproszczeniu na porównaniu kwot dotacji już wypłaconych, ustaleniu średniej wysokości dotacji na miesiąc w tym okresie oraz obliczeniu, ile dotacji należy jeszcze wypłacić jednostce oświatowej, zakładając, że stawka dotacji po aktualizacji obowiązuje od początku roku budżetowego. Jeśli zatem, w wyniku aktualizacji, kwota podstawowej kwoty dotacji wzrosła, suma dotacji do wypłaty będzie wyższa niż wynika to z ogłoszenia o aktualizacji – kwota do wypłaty musi uwzględniać bowiem wyrównanie za miesiące ubiegłe. Analogicznie – jeśli dotacja, wskutek aktualizacji spadła – to kwota dotacji do wypłaty będzie jeszcze niższa niż ta wskazana w ogłoszeniu (konieczne jest potrącenie „nadpłaconej” dotacji z miesięcy ubiegłych).

W tym miejscu warto podkreślić, że niezasadne są działania niektórych j.s.t. polegające na żądaniu od organów prowadzących dotowane jednostki oświatowe zwrotu dotacji w trakcie roku budżetowego. Ufzo wyraźnie przewiduje, że w przypadku obniżenia podstawowej kwoty dotacji w wyniku aktualizacji, należy odpowiednio pomniejszyć wysokość dotacji do wypłaty. Taki wniosek wynika także z samej istoty dotacji oświatowej, która jest świadczeniem rocznym – a jedynie technicznie podzielonym na 12 części.

Różnica między wysokością ogłoszonej podstawowej kwoty dotacji a wysokością dotacji faktycznie wypłacanej może wynikać także z zastosowania art. 43 ust. 5 ufzo, który jest przepisem chroniącym tak j.s.t., jak i organy prowadzące jednostki oświatowe przed drastyczną zmianą wysokości dotacji.

Zgodnie z tym przepisem, wyrównanie dotacji nie może prowadzić do tego, że średnia arytmetyczna części dotacji, wypłacanych w kolejnych miesiącach po aktualizacji będzie wyższa o 50% albo niższa o 25% w porównaniu ze średnią arytmetyczną części dotacji lub wypłaconej. Jeśli zatem wskutek aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, wysokość dotacji do wypłaty miałaby przekraczać ww. limity – to dotację wypłaca się w wysokościach „granicznych” – ustalonych zgodnie z wzorem określonym w art. 43 ust. 5 ufzo.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne?

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne? Rząd łagodzi obostrzenia covidowe, ale utrzymuje całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych. RPO przesłał swoje stanowisko do premiera Mateusza Morawieckiego.

    Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów 

    Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

    Program "Sportowe Wakacje+" w 2021 roku

    "Sportowe Wakacje+". Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z Fundacją Lotto im. Haliny Konopackiej przeznaczyły 30 milionów złotych na drugą edycję programu "Sportowe Wakacje+" - poinformował szef resortu, wicepremier Piotr Gliński.

    Polski Ład - utrata dochodów samorządów

    Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa - Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację przepisów dotyczących samorządów lokalnych. Dzięki nowym rozwiązaniom, młode osoby będą miały szersze możliwości do angażowania się w życie publiczne i obywatelskie.