Kategorie

Zatwierdzanie wykonania samorządowego budżetu

Tadeusz Subik
Decyzję w sprawie absolutorium za 2010 rok dla zarządu jednostki samorządu terytorialnego radni muszą podjąć do 30 czerwca 2011 r. Po raz pierwszy odbywać się to będzie w całości na podstawie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Wpływ na decyzję o absolutorium będą miały także ubiegłoroczne wybory samorządowe.

Absolutorium w ustroju jednostek samorządu terytorialnego (dalej: JST) regulowane jest przede wszystkim w ustawach ustrojowych oraz ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: ustawa o finansach publicznych).

Absolutorium w ustawach ustrojowych

Ustawy regulujące ustrój JST przewidują, że właściwy do udzielania absolutorium jest organ stanowiący, a więc w przypadku:

● gminy – rada gminy (art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; dalej: ustawa o samorządzie gminnym),

● powiatu – rada powiatu (art. 12 pkt 6 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym; dalej: ustawa o samorządzie powiatowym),

● województwa – sejmik województwa (art. 18 pkt 10 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa; dalej: ustawa o samorządzie województwa).

Reklama

Regulacje te potwierdza art. 271 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z nim organ stanowiący JST podejmuje uchwałę w sprawie absolutorium dla zarządu. Wprawdzie ustawy ustrojowe przypisują rozpatrzenie sprawozdania z wykonania budżetów JST organowi stanowiącemu, a ustawa o finansach publicznych czynność tę przypisała komisji rewizyjnej, to organ stanowiący rozpatruje i zatwierdza m.in. sprawozdanie z wykonania budżetu JST.

Jednym z najważniejszych punktów sesji absolutoryjnej jest rozpatrzenie sprawozdania z wykonania budżetu JST, którego autorem jest aktualny organ wykonawczy JST. Zasady rozpatrywania sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tego tytułu przewidziane są w:

● art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym,

● art. 12 pkt 6 ustawy o samorządzie powiatowym,

● art. 18 pkt 9 i 10 ustawy o samorządzie województwa.

Zasady dotyczące gminy i powiatu są tożsame i przewidują, że podczas sesji absolutoryjnej rozpatrywane jest sprawozdanie z wykonania budżetu JST oraz podejmowana uchwała w sprawie udzielenia lub nieudzielenia zarządowi JST absolutorium z tego tytułu. Różnice dotyczą jedynie województwa, bowiem w jego przypadku rozpatrzenie sprawozdania z wykonania budżetu województwa zostało poszerzone o sprawozdania finansowe województwa oraz sprawozdania z wykonania wieloletnich programów województwa.

Czytaj także: Przygotowanie i wykonanie budżetu jednostki samorządu terytorialnego>>

Absolutorium w ustawie o finansach publicznych

Artykuł 270 ust. 4 oraz 271 ust. 1 ustawy o finansach publicznych rozszerza zakres przedmiotowy absolutorium. Pierwszy z tych artykułów przewiduje, że organ stanowiący JST rozpatruje i zatwierdza sprawozdanie finansowe wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu. Natomiast drugi stanowi, że organ stanowiący JST podejmuje uchwałę w sprawie absolutorium dla zarządu po zapoznaniu się:

● ze sprawozdaniem z wykonania budżetu JST,

● ze sprawozdaniem finansowym,

● z opinią z badania sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 268 ustawy o finansach publicznych,

● z opinią regionalnej izby obrachunkowej, o której mowa w art. 270 ust. 2 ustawy o finansach publicznych,

● z informacją o stanie mienia JST,

● ze stanowiskiem komisji rewizyjnej.

Ponadto organ stanowiący JST może żądać przedłożenia przez zarząd dodatkowych wyjaśnień odnoszących się do dokumentów dotyczących sprawozdania z wykonania budżetu oraz sprawozdania finansowego.

Przygotowanie sesji absolutoryjnej

Na posiedzenie organu stanowiącego JST w sprawie absolutorium z 2010 r. powinny być przygotowane następujące materiały:

1) sprawozdanie zarządu z wykonania budżetu JST za 2010 rok,

2) opinia składu orzekającego RIO o tym sprawozdaniu,

3) sprawozdanie finansowe,

4) opinia biegłego rewidenta z badania sprawozdania finansowego (jeżeli jest wymagalna),

5) informacja o stanie mienia komunalnego,

6) opinia komisji rewizyjnej – jako organu kontrolnego – o wykonaniu budżetu JST,

7) wniosek komisji rewizyjnej w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium zarządowi w kontekście jej opinii o wykonaniu budżetu JST,

8) opinia składu orzekającego RIO do wniosku komisji rewizyjnej w sprawie udzielenia bądź nieudzielenia absolutorium zarządowi JST.

Czytaj także: Co powinno zawierać sprawozdanie z wykonania budżetu>>

Materiały te – jako niezbędne i konieczne dla rozpatrzenia i zatwierdzenia przez organ stanowiący JST podczas sesji absolutoryjnej – powinny być doręczone radnym przed terminem tej sesji na zasadach ustalonych w statucie JST.


Termin sesji absolutoryjnej

Decyzja w sprawie udzielenia bądź nieudzielenia zarządowi JST absolutorium za 2010 rok musi być podjęta przez radnych do 30 czerwca 2011 r. Jest to termin instrukcyjny. Oznacza to, że w przypadku jego przekroczenia organ stanowiący nie jest pozbawiony możliwości udzielenia absolutorium dla organu wykonawczego. W przypadku uchwały w sprawie udzielenia absolutorium przyjętej po 30 czerwca 2011 roku będzie ona jedynie obarczona wadą, że została podjęta po terminie określonym w art. 271 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Natomiast w przypadku uchwały w sprawie nieudzielenia absolutorium przyjętej po 30 czerwca 2011 r. skutki dla organu wykonawczego będą identyczne jak w przypadku uchwały podjętej w terminie.

Czytaj także: Wykonywanie budżetu państwa i budżetu jednostki samorządu terytorialnego>>

Przebieg sesji absolutoryjnej

Reklama

Pierwszym obowiązkiem radnych podczas sesji absolutoryjnej, jeszcze przed podjęciem uchwały w sprawie absolutorium, jest rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania finansowego wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu. Rozpatrzenie sprawozdań wiąże się ze zaznajomieniem się z ich treścią i przeprowadzeniem odpowiedniej analizy wraz z dyskusją.

Organ stanowiący JST w wyniku rozpatrzenia sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z wykonania budżetu może je zatwierdzić bądź odmówić ich zatwierdzenia (jednego albo obu). W przypadku niezatwierdzenia sprawozdania z wykonania budżetu JST można mieć do czynienia z nieudzieleniem absolutorium.

Kolejnym punktem sesji absolutoryjnej jest podjęcie przez radnych uchwały w sprawie absolutorium. Głosowanie odbywa się dopiero po zapoznaniu się z materiałami określonymi w art. 271 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.

Absolutorium udziela się zarządowi JST z tytułu wykonania przez ten zarząd budżetu.

Inne przyczyny, niezwiązane z wykonywaniem budżetu gminy, powiatu lub województwa samorządowego, nie mogą być brane pod uwagę przy udzielaniu absolutorium zarządowi JST. Nieudzielenie zarządowi absolutorium może być wyłącznie następstwem negatywnej oceny jego działalności budżetowej jako organu wykonawczego. Ocena taka powinna zostać „wypracowana” poprzez merytoryczną dyskusję radnych nad sprawozdaniem zarządu z wykonania budżetu w trakcie sesji absolutoryjnej. Dyskusja powinna dotyczyć także materiałów określonych w art. 271 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, które ustawowo muszą być przedmiotem debaty.

Przedmiotem głosowania w sprawie absolutorium jest wniosek komisji rewizyjnej w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium zarządowi JST.

Decyzja radnych w sprawie absolutorium podejmowana jest w drodze uchwały bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady lub sejmiku. Głosowanie w sprawie absolutorium jest zawsze jawne.

Obowiązki radnych podczas sesji absolutoryjnej

Znane powszechnie są orzeczenia sądów administracyjnych oraz organów nadzorczych, które jednoznacznie stoją na stanowisku, że nieudzielenie absolutorium z innych przyczyn niż wykonanie budżetu stanowi naruszenie odpowiednich przepisów.

Podobna sytuacja może zaistnieć w przypadku braku aktywnego udziału radnych w czasie sesji absolutoryjnej, dotyczącej wykonywania budżetu. Nie wystarczy wysunąć wnioski – muszą one zostać potwierdzone w przeprowadzonej dyskusji nad wykonaniem budżetu. Jest to dopełnienie zapisów ustaw ustrojowych – organ stanowiący rozpatruje sprawozdanie z wykonania budżetu JST.

Ewentualne zarzuty dotyczące wykonania budżetu powinny być podane z uzasadnieniem. Dotyczy to zarówno wniosku komisji rewizyjnej, jak i przebiegu dyskusji na sesji, na której dyskutowane jest wykonanie budżetu JST. Nowe regulacje wynikające z ustawy o finansach publicznych potwierdzają te zasady. Z art. 270 ust. 4 ustawy o finansach publicznych wynika, że organ stanowiący JST rozpatruje i zatwierdza sprawozdanie finansowe wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu. Z art. 271 ust. 1 ustawy o finansach publicznych wynika z kolei, że organ stanowiący podejmuje uchwałę w sprawie absolutorium po zapoznaniu się z wymienionymi w tym artykule materiałami.

Skutki nieuzyskania absolutorium

Uchwała organu stanowiącego JST w sprawie nieudzielenia absolutorium zarządowi jest równoznaczna, w przypadku:

● gminy – z podjęciem przez radę inicjatywy przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (art. 28a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym),

● powiatu i województwa – ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu powiatu (art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym) lub województwa (art. 34 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa).

W przypadku gmin referendum w sprawie odwołania wójta, burmistrza lub prezydenta miasta nie organizuje się, jeżeli nie upłynęło jeszcze 9 miesięcy od dnia ich wyboru albo do końca kadencji zostało mniej niż 9 miesięcy. W 2011 roku ma miejsce właśnie taka sytuacja, bowiem kadencja rozpoczęła się jesienią 2010 r. Oznacza to, że nieudzielenie absolutorium wójtom, burmistrzom lub prezydentom miast za 2010 rok nie będzie skutkować przeprowadzeniem referendum w sprawie ich odwołania.

Czytaj także: Przygotowanie i zmiana budżetu samorządowego krok po kroku>>

Rola organów nadzoru

Uchwały podejmowane przez organy JST w sprawach absolutorium badane są przez RIO pod względem ich zgodności z prawem. Wraz z uchwałą w sprawie absolutorium RIO przedstawia się uwierzytelniony wyciąg z protokołu z sesji absolutoryjnej w części dotyczącej rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania finansowego oraz informacji, czy przed podjęciem uchwały w sprawie absolutorium radni zapoznali się z ustawowymi elementami procedury absolutoryjnej. Ma to na celu odzwierciedlenie przebiegu dyskusji na sesji oraz uwierzytelnienie wyników głosowania nad uchwałą w sprawie absolutorium.

Regionalna izba obrachunkowa, badając zgodność z prawem podjętej uchwały w sprawie absolutorium, bierze pod uwagę przebieg dyskusji nad wykonanym budżetem, prawidłowość sporządzonego wniosku komisji rewizyjnej, tryb podjęcia uchwały oraz wyniki głosowania.

Podstawy prawne

•  Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 257, poz. 1726)

•  Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. nr 21, poz. 113)

•  Ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1590; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. nr 21, poz. 113)

•  Ustawa z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 55, poz. 577; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 238, poz. 1578)

•  Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. nr 21, poz. 113)

Poszerzaj swoją wiedzę z naszym programem >>
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    2 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Dobry Start - pieniądze wypłacane przez ZUS

    ZUS wypłaca już pieniądze w ramach programu Dobry Start. Kto najszybciej otrzymał świadczenie? Jaki błąd uniemożliwia przelanie pieniędzy?

    Dodatek specjalny za część miesiąca

    Dodatek specjalny za część miesiąca koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej - jak obliczyć w przypadku absencji z innego powodu niż choroba?

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?