Miliony zł na walkę z zasoleniem Odry. Innowacyjne technologie wkraczają do gry

• Pilotażowy program innowacyjnych technologii
• Każdej doby do Odry trafia ok. 6 tys. ton soli
• Etapy planu inwestycyjnego

Ministerstwo klimatu i środowiska poinformowało, że uruchomiony w poniedziałek pilotaż ma być zrealizowany w drodze otwartego naboru technologii, we współpracy z zakładami wydobywczymi. Podkreślono, że poszukiwane są rozwiązania, które będą tańsze od tradycyjnych i możliwe do zastosowania na szeroką skalę.

Pilotażowy program innowacyjnych technologii

Wiceminister klimatu Urszula Zielińska zauważyła, że w ramach naboru zostanie przeznaczone w tym roku nawet 68 mln zł na „innowacyjne technologie ograniczające zasolenie - jeden z kluczowych problemów Odry”. „To pierwszy krok w kierunku szerokich, systemowych działań i uzupełnienie intensywnych prac prowadzonych od ponad dwóch lat przez Międzyresortowy Zespół ds. Odry” - dodała Zielińska, cytowana w komunikacie.

W ramach prac zespołu zdiagnozowane zostały dwie bariery: wysokie koszty budowy i działania takich instalacji oraz składowanie produktów ubocznych procesu, np. małowartościowej mieszanki minerałów. Aby temu zaradzić, zdecydowano się na uruchomienie naboru na innowacyjne technologie.

„Poszukiwane są innowacyjne rozwiązania, które nie będą tak energochłonne jak tradycyjne metody odsalania. Proces ten pochłania bowiem bardzo dużo energii, co generuje wysokie koszty dla zakładów wydobywczych. Jest o główna bariera dla tego typu inwestycji. Kluczowe jest, żeby innowacyjne technologie były przetestowane w realnych warunkach, dlatego warunkiem naboru jest włączenie w pilotaż zakładów wydobywczych” - tłumaczy resort klimatu.

W uruchomionym w poniedziałek programie - jak wyjaśniono - będą mogły skorzystać uczelnie i państwowe instytuty badawcze.

Każdej doby do Odry trafia ok. 6 tys. ton soli

Ministerstwo zauważyło, że każdej doby do Odry trafia ok. 6 tys. ton soli.

„Wysokie zasolenie jest jedną z przyczyn złego stanu ekologicznego rzeki. Normy środowiskowe związane z zasoleniem są przekroczone na całej długości Odry, czasami kilkukrotnie. Utrzymujące się wysokie zasolenie wód jest jedną z przyczyn pojawienia się w Odrze »złotej algi« – słonowodnego glonu, który w 2022 roku spowodował katastrofę ekologiczną i wciąż zagraża ekosystemom” - podkreślono.

Etapy planu inwestycyjnego

Resort zapewnił, że jego celem jest poprawa stanu ekologicznego Odry. Jak podkreślono jednym z działań jest redukcja zasolenia rzeki, a MKiŚ opracowało pierwszy etap planu inwestycyjnego sektora górniczego, który miałby się do tego przyczynić. Plan miałby być realizowany do 2030 roku. „Pierwszym elementem Etapu I jest rozwój retencji wód kopalnianych w okresach niskich stanów wód, co pozwoli ograniczyć efekt kumulacji zanieczyszczeń oraz występowanie wysokich stężeń soli w wodzie” - podano w komunikacie.

Kolejnym etapem jest pilotaż innowacyjnych technologii odsalania. „Po uzyskaniu wyników pilotażu i wykonaniu dodatkowych analiz, opracowany będzie Etap II planu, obejmujący m.in. inwestycje w instalacje odsalające, co pozwoli na dalszą redukcję zasolenia wód w dorzeczu Odry” - poinformowano.

Ministerstwo wskazało ponadto, że kolejnym działaniem jest wdrożenie monitoringu automatycznego wód. Jak podano, w 2026 roku na Odrze będzie zainstalowanych 10 sond (dwie z nich już działają). Docelowo, w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska, będzie utworzony ogólnopolski system ostrzegawczy.